Taoiseach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Taoiseach
Ilustracja
Herb Irlandii
Obecny
Obecny Taoiseach
Micheál Martin
Stanowisko
Państwo

 Irlandia

Data utworzenia

29 grudnia 1937

Pierwszy

Éamon de Valera

Obecny od

27 czerwca 2020

Taoiseach, An Taoiseach (wym. [ˈtˠ̪iːʃəx] lub [ˈtˠ̪iːʃəh], l.mn. Taoisigh, wym. [ˈtˠ̪iːʃiː] lub [ˈtˠ̪iːʃɪgʲ]; dosłownie z irl. – wódz, przywódca) – premier Irlandii.

Podstawy prawne[edytuj | edytuj kod]

Stanowisko taoiseacha zostało wprowadzone przez konstytucję Irlandii z 1937 roku i zastąpiło stanowisko prezesa rady wykonawczej, które istniało w Wolnym Państwie Irlandzkim.

Zgodnie z obowiązującą konstytucją taoiseach jest mianowany przez prezydenta, na wniosek izby niższej parlamentu (Dáil Éireann), której musi być członkiem. Przez cały okres piastowania swojego stanowiska, taoiseach musi cieszyć się wotum zaufania tej izby.

Taoiseach nominuje innych członków rządu (ogółem nie mniej niż siedmiu i nie więcej niż piętnastu), których wymagają akceptacji przez Dáil Éireann. Nominuje także jednego członka rządu, zwanego Tánaiste, który pełni funkcję wicepremiera. Wszyscy członkowie rządu są mianowani przez prezydenta.

Taoiseach mianuje też 11 członków Seanad Éireann.

Lista premierów Irlandii[edytuj | edytuj kod]

Lp Imię i nazwisko Data objęcia urzędu Data złożenia urzędu Partia
1 Éamon de Valera, 1946.jpg Éamon de Valera 29 grudnia 1937 18 lutego 1948 Fianna Fáil
2 US visit of Taoiseach Costello in 1956 (cropped).jpg John A. Costello 18 lutego 1948 13 czerwca 1951 Fine Gael
Éamon de Valera, 1946.jpg Éamon de Valera (2. raz) 13 czerwca 1951 2 czerwca 1954 Fianna Fáil
US visit of Taoiseach Costello in 1956 (cropped).jpg John A. Costello (2. raz) 2 czerwca 1954 20 marca 1957 Fine Gael
Éamon de Valera, 1946.jpg Éamon de Valera (3. raz) 20 marca 1957 23 czerwca 1959 Fianna Fáil
3 Seán Lemass at Schiphol Airport (cropped).jpg Seán Lemass 23 czerwca 1959 10 listopada 1966 Fianna Fáil
4 Jack Lynch 1967 (cropped).jpg Jack Lynch 10 listopada 1966 14 marca 1973 Fianna Fáil
5 Taoiseach Liam Cosgrave-Patricks Day 1976.jpg Liam Cosgrave 14 marca 1973 5 lipca 1977 Fine Gael
Jack Lynch 1967 (cropped).jpg Jack Lynch (2. raz) 5 lipca 1977 11 grudnia 1979 Fianna Fáil
6 Charles Haughey.jpg Charles Haughey 11 grudnia 1979 30 czerwca 1981 Fianna Fáil
7 Garret FitzGerald 1975 (cropped).jpg Garret FitzGerald 30 czerwca 1981 9 marca 1982 Fine Gael
Charles Haughey.jpg Charles Haughey (2. raz) 9 marca 1982 14 grudnia 1982 Fianna Fáil
Garret FitzGerald 1975 (cropped).jpg Garret FitzGerald (2. raz) 14 grudnia 1982 10 marca 1987 Fine Gael
Charles Haughey.jpg Charles Haughey (3. raz) 10 marca 1987 11 lutego 1992 Fianna Fáil
8 Albert Reynolds (cropped).jpg Albert Reynolds 11 lutego 1992 15 grudnia 1994 Fianna Fáil
9 Secretary Alphonso Jackson with European Union Ambassador John Bruton 207-DP-9192-Amb1282 (cropped).jpg John Bruton 15 grudnia 1994 26 czerwca 1997 Fine Gael
10 BERTIE AHERN.jpg Bertie Ahern 26 czerwca 1997 7 maja 2008 Fianna Fáil
11 Brian Cowen, June 2010 (cropped).jpg Brian Cowen 7 maja 2008 9 marca 2011 Fianna Fáil
12 Enda Kenny (240715 – Connecting for Life Launch).jpg Enda Kenny 9 marca 2011 14 czerwca 2017 Fine Gael
13 Leo Varadkar October 2019.jpg Leo Varadkar 14 czerwca 2017 27 czerwca 2020 Fine Gael
14 Micheál Martin.jpg Micheál Martin 27 czerwca 2020 Fianna Fáil

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]