Tarcza ostrzegawcza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jednokomorowa tarcza ostrzegawcza semafora wjazdowego stacji Ustroń, przed tarczą wskaźnik W1
Dwukomorowa tarcza ostrzegawcza semafora wjazdowego posterunku odgałęźnego Warszawa Aleje Jerozolimskie

Tarcza ostrzegawcza – urządzenie sygnalizacyjne stosowane w ruchu kolejowym do informowania maszynisty o sygnale wyświetlanym na zbliżającym się semaforze i umożliwiająca dostosowanie prędkości, tak by w wypadku nakazu zatrzymania bądź ograniczenia prędkości, można było to uczynić przed minięciem semafora. Stosuje się je przed semaforami wjazdowymi na posterunki ruchu, ze szlaku nie wyposażonego w samoczynną blokadę liniową, bądź przed semaforami półsamoczynnymi na posterunkach odstępowych.

Na szlakach wyposażonych w SBL rolę tarczy ostrzegawczej spełnia ostatni semafor blokady samoczynnej, oznaczony w tym wypadku wskaźnikiem W 18 (charakterystyczną tarczą).

W miejscu ustawienia tarczy ostrzegawczej (dowolnego typu) umieszcza się wskaźnik W 1.

Tarcze ostrzegawcze w Polsce[edytuj]

Tarcze kształtowe[edytuj]

Tarcze ostrzegawcze kształtowe są urządzeniami mechanicznymi zaopatrzonymi w blaszaną tarczę o ustalonym kolorze i kształcie, która odchylając się pokazuje określony sygnał. Umieszczane są przed semaforami kształtowymi. Tarcza dla zapewnienia widoczności w nocy jest wyposażona w kolorowe latarnie. Istnieją trzy rodzaje tarcz ostrzegawczych kształtowych:

  • Nieruchome, w postaci okrągłej pomarańczowej tarczy z czarnym pierścieniem i białą obwódką. Tarcza taka informuje jedynie o samym istnieniu semafora w odległości drogi hamowania.
  • Dwustawne, w których tarcza ma możliwość odchylania w osi poziomej. Tarcza dwustawna informuje o tym, czy semafor zezwala na jazdę czy nie, nie precyzując jednak czy nastąpi ograniczenie prędkości.
  • Trzystawne, oprócz odchylnej tarczy mają dodatkowy element w formie obrotowej strzały. Takie tarcze informują który z trzech sygnałów wskazuje poprzedzany semafor kształtowy.
Sygnały na nieruchomych kształtowych
tarczach ostrzegawczych
(dzienne i nocne)
PKP-ON.svg
On
W odległości drogi hamowania znajduje się semafor.

Sygnały na dwustawnych kształtowych
tarczach ostrzegawczych
(dzienne i nocne)
PKP-OD1.svg
Od 1
Semafor wskazuje sygnał Stój.
PKP-OD2.svg
Od 2
Semafor wskazuje sygnał zezwalający na jazdę.
Sygnały na trzystawnych kształtowych
tarczach ostrzegawczych
(dzienne i nocne)
PKP-OT1.svg
Ot 1
Semafor wskazuje sygnał Stój.
PKP-OT2.svg
Ot 2
Semafor wskazuje sygnał
Wolna droga.
PKP-OT3.svg
Ot 3
Semafor wskazuje sygnał
Wolna droga ze zmniejszoną szybkością.

Tarcze świetlne[edytuj]

Jeśli semafor kształtowy wskazuje sygnał Sr 1 „Stój”, to tarcza ostrzegawcza pozostaje wygaszona

Tarcze ostrzegawcze świetlne wyglądają podobnie jak semafory, ale o słupie pomalowanym na szaro, na którym znajduje się oprawa z dwiema latarniami w jednym pionie: jedna ze szkłem pomarańczowym i jedna ze szkłem zielonym albo umieszczona jest oprawa z tylko jedną latarnią ze szkłem pomarańczowym (w takim wypadku tarcza może wskazać jedynie sygnały Os1 i Os4). Bywają umieszczane zarówno przed semaforami świetlnymi, jak i kształtowymi. Jeśli tarcza znajduje się przy semaforze kształtowym wskazującym sygnał Sr 1 „Stój” to pozostaje wygaszona. Do odwołania stosowany jest wariant sygnału Os3 "Semafor wskazuje sygnał wjazd ze zmniejszoną prędkością, następny semafor wskazuje sygnał stój lub Semafor wskazuje sygnał wjazd ze zmniejszoną prędkością, następny semafor wskazuje sygnał zezwalający na jazdę[1]

Sygnały na świetlnych tarczach ostrzegawczych
Wygaszony góra.svg
Pomarańczowe dół ciągłe.svg
Podstawa to.svg
Os 1
Semafor wskazuje sygnał Stój
Zielony góra ciągły.svg
Wygaszony dół.svg
Podstawa to.svg
Os 2
Semafor wskazuje sygnał zezwalający na jazdę z największą dozwoloną prędkością
Zielony góra migający.svg
Wygaszony dół.svg
Podstawa to.svg
Os 3
Semafor wskazuje sygnał zezwalający na jazdę z prędkością ograniczoną do 100 km/h
Wygaszony góra.svg
Pomarańczowe dół migające.svg
Podstawa to.svg
Os 4
Semafor wskazuje sygnał zezwalający na jazdę z prędkością ograniczoną do 40 km/h lub 60 km/h
Sygnały na tarczach ostrzegawczych świetlnych stosowane do odwołania[2]
Pomarańczowe góra ciągłe.svg
Wygaszony środek.svg
Zielony dół ciągły.svg
Podstawa to.svg
Os3
Semafor wskazuje sygnał wjazd ze zmniejszoną prędkością, następny semafor wskazuje sygnał stój lub Semafor wskazuje sygnał wjazd ze zmniejszoną prędkością, następny semafor wskazuje sygnał zezwalający na jazdę

Tarcze przejazdowe[edytuj]

Wygaszona tarcza ostrzegawcza przejazdowa

Szczególnym rodzajem tarcz, stosowanym w innym celu niż wyżej wymienione, są tarcze ostrzegawcze przejazdowe, które informują maszynistę o działaniu bądź awarii urządzeń samoczynnej sygnalizacji na przejeździe kolejowym. Takie tarcze mają słupy malowane w czarno-białe pasy, na których znajduje się oprawa z dwiema lampami mogącymi świecić światłem białym w pionie, oraz pod nimi, dwiema lampami mogącymi świecić światłem pomarańczowym w linii poziomej. W stanie zasadniczym, kiedy do przejazdu, do którego tarcza się odnosi nie zbliża się pociąg, sygnalizator pozostaje nieoświetlony. W przypadku, gdy tarcza ostrzegawcza przejazdowa pozostaje wygaszona, maszynista ma obowiązek zachować szczególną ostrożność i zwolnić do 20 km/h. Należy utrzymać tę prędkość, aż do minięcia przejazdu przez czoło lokomotywy[3].

Sygnały na tarczach ostrzegawczych przejazdowych
PKP-Osp1-small.svg
Osp 1
Urządzenia sygnalizacyjne na przejeździe są niesprawne, jazda przez przejazd z prędkością ograniczoną do 20 km/h
PKP-Osp2-small.svg
Osp 2
Urządzenia sygnalizacyjne na przejeździe są sprawne, jazda przez przejazd z największą dozwoloną prędkością

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

Bibliografia[edytuj]