Tarczyca człowieka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tarczyca
thyroid
glandula thyroidea
Ilustracja
Lokalizacja tarczycy
2. Ilustracja
Położenie tarczycy i przytarczyc
Narządy Układ hormonalny
Tętnice tętnica tarczowa górna, tętnica tarczowa dolna, tętnica tarczowa najniższa
Żyły żyła tarczowa górna (do żyły szyjnej wewnętrznej), żyła tarczowa dolna, żyła tarczowa najniższa
Nerwy nerwy tarczowe górne, nerwy tarczowe środkowe, nerwy tarczowe dolne, sploty tarczowe górne, sploty tarczowe dolne,
Układ limfatyczny węzły chłonnych szyjne głębokie
Prekursor endodermalny nabłonek dna pierwotnej jamy ustnej

Tarczyca człowieka, gruczoł tarczowy (glandula thyroidea) – gruczoł dokrewny występujący w organizmie m.in. człowieka rozumnego (Homo sapiens).

Morfologia[edytuj]

U zdrowego człowieka gruczoł tarczowy w nieznaczny sposób uwidacznia się na szyi, wywołując zaokrąglenia. Jednakże jego brak, spowodowany przyczynami wrodzonymi lub tyreoidektomią, powoduje znaczną zmianę w wyglądzie tej części ciała. W takiej sytuacji dół szyjny zdaje się ciągnąc w kierunku górnymi między mięsniami mostkowo-sutkowo-obojczyowymi aż do krtani[1].

Nieznaczną wyniosłość na przedniej powierzchni szyi tworzyć może węzina. Znajduje się ją wtedy na ⅓ dolnej szyi, poniżej łuku chrząstki pierścieniowatej. Natomiast dostrzeżenie skrytych pod mięśniem mostkowo-obojczykowo-sutkowym płatów bocznych sprawia trudności, mniejsze przy szyi zgiętej ku dołowi lub w czasie przełykania. Płata piramidowego nie widać z zewnątrz, podobnie jak tętnienia naczyń zdrowego gruczołu[1].

Powiększoną tarczycę wyczuwa się na szyi w przypadku głowy odchylonej do tyłu. Powierzchnia gruczołu sprawia wrażenie gładkiej lub pokrytej guzkami[1].

Anatomia[edytuj]

Położenie[edytuj]

Tarczyca ludzka leży w dolnej i przedniej części szyi[1].

Gruczoł ten znajduje się pomiędzy tętnicami szyjnymi wspólnymi. Do przodu od niego leżą pokrywająca go blaszka przedtchawicza powięzi szyi,a następnie mięśnie podgnykowe. Odpowiednie odcinki przewodu pokarmowego i układu oddechowego (przewód krtaniowo-tvhawiczy) położone są za tarczycą, leżąc bardziej pośrodkowo od niej, ściśle do niej przylegając. Tarczyca obejmuje je na kształt podkowy[1].

Płaty boczne kryją się pod mięsniem mostkowo-obojczykowo-sutkowym[1].

Węzina leży powierzchownie, w ⅓ dolnej szyi[1].

Wygląd[edytuj]

Jak już wspomniano, powierzchnię tarczycy określa się jako gładką lub guzkowatą, miękką w dotyku, przypominającą w tym względzie ślinianki. Narząd ten zazwyczaj ma barwę ciemnobrązowoczerwoną, zależy ona jednak od wieku i stanu gruczołu. Ciemnieje on z wiekiem. Kolor szarawy może świadczyć o niedokrwieniu, fioletowy odcień zaś wskazuje na zastój krwi[1].

Na zdjęciu rentgenowskim otoczonej rzucającymi podobny cień tkankami miękkimi tarczycy nie widać, chyba że w przypadku patologicznych zwapnień[1].

Podział[edytuj]

W obrębie tarczycy wyróżnia się 3 lub 4 części. Największe z nich to płaty boczne tarczycy, pomiędzy którymi znajduje się mniejsza od nich węzina. Często spotyka się również wąski wyrostek odchodzący od głównej masy gruczoły w płaszczyżnie pośrodkowej lub blisko niej, nazywany płatem piramidowym[1].

Przypisy

  1. a b c d e f g h i j Michał Reicher: Gruzoł tarczowy. W: Adam Bochenek, Michał Reicher, Stanisław Hiller, Wiesław Łasiński, Stanisław Zawistowski: Anatomia człowieka. Zofia Zegarska. Wyd. IX. T. II: Trzewia. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, s. 725. ISBN 83-200-3587-2.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.