Targi Wschodnie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Targi Wschodnie – coroczna lwowska wystawa przemysłu polskiego i zagranicznego w latach 19211939, której celem było uczynienie ze Lwowa ogniska handlu Polski z krajami wschodnimi, w szczególności Rumunią i ZSRR.

Budowa pawilonów wystawowych, Lwów, lata dwudzieste XX w.
Targi Wschodnie, zdjęcie lotnicze wykonane z samolotu PLL LOT (lata 30 XX w.).
Wejście główne na teren Targów, Lwów, lata trzydzieste XX w.
Projekt Kiosku „Herbewo” (arch. Jan Noworyta)
Pawilon „Nafta”
Wieża Baczewskiego na terenie Targów Wschodnich

Impreza targowa, tradycyjnie odbywająca się we wrześniu, w roku 1939 otwarta 2 września, trwała krócej niż zazwyczaj (około tygodnia) z powodu wybuchu II wojny światowej.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wybór Lwowa na organizację Targów Wschodnich nie był przypadkowy, tu w 1894 odbyła się w Powszechna Wystawa Krajowa, a w 1916 Wystawa Wojskowa. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości ważne było ożywienie handlowe i nawiązanie współpracy gospodarczej z innymi krajami. Pod egidą Ministerstwa Przemysłu i Handlu oraz Ministerstwa Spraw Zagranicznych postanowiono zorganizować imprezę wystawienniczą, która umożliwiłaby prezentację dorobku przemysłowego i produkcyjnego państw europejskich. Lwów dysponował terenami pozostałymi po poprzednich imprezach, które nadawały się do zorganizowania tego typu wydarzenia, ponadto w ten sposób zaakcentowano by polskość tego miasta. Tereny wystawiennicze posiadały obszar 220 tysięcy metrów kwadratowych, własną bocznicę kolejową od stacji na Persenkówce, a także odpowiedni układ drogowy łączący je z centrum miasta. Do budowy pierwszych pawilonów użyto materiałów niskiej jakości, ale cykliczność imprezy sprawiła, że szybko je zastąpiono trwałymi budynkami projektowanymi przez znakomitych architektów. Na tereny targowe doprowadzono sieć elektryczną, sieć gazowa, wodociąg, sieć telefoniczną, a także linię tramwajową. Otwarcie Targów z udziałem Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego nastąpiło 25 września 1921 roku[1]. Targi od początku cieszyły się dużym zainteresowaniem, choć kryzys gospodarczy pierwszej połowy lat 30. wpłynął zdecydowanie ujemnie na liczbę wystawców. Najlepszym rokiem pod względem liczby wystawców był 1922, najgorszym zaś 1933[2].

W ramach Targów we wrześniu 1926 została zorganizowana pierwsza ogólnopolska Wystawa Budowlana we Lwowie (w jej komitecie zasiedli prezydent miasta Józef Neumann, wiceprezydent Leonard Stahl, wiceprezes Izby Przemysłowo-Handlowej Jan Rucker)[3].

W 1930 prezydent Ignacy Mościcki, „za zasługi na polu organizacji i rozwoju Targów Wschodnich we Lwowie”, nadał Złote Krzyże Zasługi osobom związanym z rozwojem Targów[4].

Zabudowa Targów Wschodnich[edytuj | edytuj kod]

Eksponaty były wystawiane w pawilonach zbudowanych we wschodniej części Parku Stryjskiego według projektów najlepszych lwowskich architektów. Do najwybitniejszych projektów należały:

Incydenty polityczne[edytuj | edytuj kod]

W 1921 w trakcie inauguracji targów doszło do zamachu na Józefa Piłsudskiego; zamachu dokonała Ukraińska Organizacja Wojskowa. W 1929 bojówkarze z Ukraińskiej Organizacji Wojskowej podjęli próbę wysadzenia w powietrze budynku dyrekcji Targów[7] . W nocy z 2-3 września 1930 roku bojówka Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN) podpaliła sąsiadujące z Targami Wschodnimi trybuny stadionu Klubu Sportowego "Czarni" Lwów. W toku śledztwa oraz zabezpieczenia odkrytych materiałów, jak również aresztowań i przesłuchań policja ustaliła, że nacjonaliści ukraińscy planowali w ciągu najbliższych dni podpalenie obiektów Targów Wschodnich[8].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Otwarcie "Targów wschodnich" we Lwowie Nowości Illustrowane 1921 nr 41 s. 4, 9 (zdjęcia) [1]
  2. Adam A. Ostanek, Targi Wschodnie we Lwowie i ich znaczenie polityczne oraz gospodarcze dla miasta, regionu i Polski w świetle „Kwestionariusza w sprawie Targów Wschodnich” z 4 lutego 1928 roku, wstęp i opracowanie, „Rocznik Kresowy” 2017, nr 3, s. 122.
  3. Kronika. Pierwsza ogólnopolska wystawa budowlana we Lwowie. „Architektura i Budownictwo”, s. 34, Zeszyt 5 z czerwca 1926. 
  4. 1 września 1930 M.P. z 1930 r. nr 206, poz. 291
  5. Nasze dziedzictwo. baczewski-vodka.pl. [dostęp 23 marca 2015].
  6. Ewa Steinhardt: Od butelki do karafki. polonika.at. [dostęp 24 marca 2015].
  7. 7 września w Historii Kresów, Kresy24.
  8. Adam A. Ostanek, Wydarzenia 1930 roku w Małopolsce Wschodniej a bezpieczeństwo II Rzeczypospolitej, Warszawa 2017, s. 72-73, 76-77.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]