Tarnawa Dolna (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tarnawa Dolna
Kościół w Tarnawie Dolnej
Kościół w Tarnawie Dolnej
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat suski
Gmina Zembrzyce
Liczba ludności (31.12.2012) 1500
Strefa numeracyjna (+48) 33
Kod pocztowy 34-210
Tablice rejestracyjne KSU
SIMC 0078812
Położenie na mapie gminy Zembrzyce
Mapa lokalizacyjna gminy Zembrzyce
Tarnawa Dolna
Tarnawa Dolna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Tarnawa Dolna
Tarnawa Dolna
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Tarnawa Dolna
Tarnawa Dolna
Położenie na mapie powiatu suskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu suskiego
Tarnawa Dolna
Tarnawa Dolna
49°46′59,8800″N 19°34′00,1200″E/49,783300 19,566700
Strona internetowa miejscowości

Tarnawa Dolnawieś w Polsce nad rzeczką Tarnawką, położona w województwie małopolskim, w powiecie suskim, w gminie Zembrzyce.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Tarnawa Dolna powstała w XIV w. podczas akcji kolonizacyjnej Mikołaja z Benkowic. W XVI w. jej posiadaczem był Jan Przypkowski. Na początku XVII w. Tarnawa drogą kupna przeszła w ręce Komorowskich i należała do każdorazowych posiadaczy ziem suskich[1]. W latach 1772-1918 Tarnawa Dolna była wioską w Galicji austriackiej w obwodzie wadowickim. W 1867 r., po podziale obwodów na powiaty, Tarnawa Dolna została przyłączona do powiatu żywieckiego, a od 1891 r. należała do powiatu wadowickiego[2]. W 1880 r. wieś liczyła 281 domów i 1862 mieszkańców. W 1890 r. 292 domy i 2104 mieszkańców: 1007 mężczyzn i 1097 kobiet[3]. Tarnawa stanowiła ówcześnie własność hr. Branickiego. Wieś miała dwie karczmy, folwark oraz murowany kościół wystawiony w 1880 r. na miejscu wcześniejszej kaplicy drewnianej. Kaplicę tę wybudował w 1845 r. Jan Wielopolski. Osadzono w niej wikarego, który podlegał proboszczowi w Mucharzu[3]. We wsi istniała także szkoła. Na przełomie XIX i XX w. nastąpiła emigracja części mieszkańców wsi do Ameryki. W 1939 r. Tarnawa Dolna została włączona do powiatu bielskiego w Rzeszy (granica z Generalnym Gubernatorstwem biegła wzdłuż pobliskiej rzeki Skawy). Nazwę wsi okupanci zmienili na Nieder Tarnau[4]. W lipcu 1943 r. Niemcy dokonali deportacji mieszkańców wsi do obozów pracy przymusowej w Rzeszy, a na ich miejsce sprowadzono osadników niemieckich. Od zakończenia wojny w 1945 r. do 1975 r. Tarnawa Dolna znajdowała się w województwie krakowskim. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie bielskim. 22 lutego 1959 r. w Tarnawie Dolnej przebywał biskup Karol Wojtyła, późniejszy papież, który poświęcił polichromię i witraże w lokalnym kościele[5][6].

Obiekty zabytkowe[edytuj | edytuj kod]

Zdjęcie z Krzyża (1904) – płaskorzeźba Alojzego Bunscha
  • Kościół parafialny pod wezwaniem św. Jana Kantego – obecny budynek został wzniesiony w latach 1878-1882, w stylu neoromańskim. Wewnątrz znajduje się wielka płaskorzeźba Zdjęcie z Krzyża z roku 1904 autorstwa krakowskiego rzeźbiarza Alojzego Bunscha[7], będąca pierwotnie głównym elementem dekoracji secesyjnej kaplicy Hulimków w Mycowie[8], przeniesiona następnie do Tarnawy Dolnej.
  • Kapliczka przydrożna ufundowana przez parafian tarnawskich w 1910 r.[9]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Gmina Zembrzyce – oficjalny serwis urzędu – O Tarnawie Dolnej, zembrzyce.pl [dostęp 2018-11-18].
  2. Bolesław Marczewski: Powiat wadowicki pod względem geograficznym, statystycznym i historycznym, Kraków 1897, str. 9
  3. a b Bolesław Marczewski: Powiat wadowicki pod względem geograficznym, statystycznym i historycznym, Kraków 1897, str. 186
  4. Nazwa podana według pieczęci parafii rzymsko-katolickiej w Tarnawie Dolnej na świadectwie urodzin i chrztu wystawionym 20 XI 1944 r.
  5. Informacja z pocztówki okolicznościowej wydanej z tej okazji
  6. Gmina Zembrzyce – oficjalny serwis urzędu, www.zembrzyce.pl [dostęp 2017-11-27].
  7. red. J. Langman: O polskiej sztuce religijnej. Katowice: Związek Artystów Śląskich, 1932, s. 159.
  8. Architekt. . Rok VI (1905), Zeszyt 10. s. 149-150, 159-160. 
  9. Według napisu na kapliczce

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bolesław Marczewski: Powiat wadowicki pod względem geograficznym, statystycznym i historycznym, Kraków 1897

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]