Tarzetta cupularis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tarzetta cupularis
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

workowce

Klasa

kustrzebniaki

Rząd

incertae sedis

Rodzina

Tarzettaceae

Rodzaj

Tarzetta

Gatunek

Tarzetta cupularis

Nazwa systematyczna
Tarzetta cupularis (L.) Svrček
Česká Mycol. 35(2): 88 (1981)

Tarzetta cupularis (L.) Svrček – gatunek grzybów z rodziny Tarzettaceae[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Tarzeta, Tarzettaceae, Incertae sedis, Incertae sedis, Pezizomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1753 r. Karol Linneusz nadając mu nazwę Peziza cupularis. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1981 r. Mirko Svrček przenosząc go do rodzaju Tarzetta[1].

Synonimy[2]:

  • Aleuria cupularis (L.) Gillet 1879
  • Geopyxis cupularis (L.) Sacc. 1889
  • Peziza cupularis L. 1753
  • Pustularia cupularis (L.) Fucke 1870
  • Pustulina cupularis (L.) Eckblad 1968
  • Tarzetta cupularis (L.) Svrček 1981 var. cupularis

Nazwa rodzaju pochodzi od włoskiego słowa tazetta oznaczającego mały kubek. Nazwa gatunkowa pochodzi od łacińskiego słowa cupularis oznaczającego małą filiżankę[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Owocnik

Średnica 0,5–2 cm. Za młodu kulisty z niewielkim szczytowym otworkiem, potem kieliszkowaty, pucharkowaty lub kielichowaty, w końcu miskowaty. Brzeg wyraźnie ząbkowany lub pofalowany. Trzon o długości 2–10 mm, często ukorzeniony. Powierzchnia zewnętrzna delikatnie ziarnista lub płatowata, o barwie jasnożółtoszarej lub kremowej, czasami brązowawej. Powierzchnia wewnętrzna gładka, jasnożółtawa. Znajduje się na niej hymenofor. Miąższ kruchy, cienki, białawy, bez smaku i zapachu[4].

Cechy mikroskopowe

Zarodniki elipsoidalne, gładkie, hialinowe z dwoma dużymi kroplami. Mają rozmiar 18–22 × 13–15 µm. Worki 8-zarodnikowe. Parafizy nie podzielone[5].

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Opisano występowanie tego gatunku tylko w Ameryce Północnej i w Europie. Na obydwu tych kontynentach jest szeroko rozprzestrzeniony. Na północy sięga po 65 stopień szerokości geograficznej w Islandii i na Półwyspie Skandynawskim[6]. W Polsce jest dość częsty[7].

Rośnie na gołej ziemi w lasach, parkach, i ogrodach. Preferuje gleby ilaste, bogate w wapń, z dużą zawartością próchnicy. Owocniki pojawiają się od kwietnia do października, pojedynczo lub w małych grupach[4]. Czasami rośnie na hałdach trocin i zrębków, w ściółce leśnej[3], czasami na wypaleniskach[5].

Saprotrof. Grzyb niejadalny[7].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

W Polsce występuje bardzo podobny gatunek – Tarzetta catinus. Jest jednak wyraźnie większy (średnica do 5 cm). Czasami niezbędne do rozróżnienia tych gatunków jest badanie mikroskopowe parafiz[4]. Tarzetta gaillardiana jest dużo mniejsza (owocniki o średnicy do 8 mm) i ma większe zarodniki. Garstnica wypaleniskowa (Geopyxis carbonaria) ma owocniki o barwie bardziej pomarańczowej lub ochrowej, na stronie zewnętrznej raczej gładkie i rośnie tylko na wypaleniskach[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Index Fungorum [dostęp 2020-12-12] (ang.).
  2. Species Fungorum [dostęp 2016-09-21] (ang.).
  3. a b Tarzetta cupularis (L.) Svrček – Toothed Cup [dostęp 2016-09-18].
  4. a b c Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. a b Mushroom Expert. Tarzetta cupularis. [dostęp 2016-09-21].
  6. Discover Life Maps [dostęp 2016-09-21].
  7. a b c Grzybland. Tarzetta cupularis. [dostęp 2015-09-21].