Tatra KT4

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tatra KT4
Tatra KT4D w Berlinie
Tatra KT4D w Berlinie
Dane ogólne
Producent ČKD
Lata produkcji 1974–1997
Miejsce produkcji Czechosłowacja Praga
Dane techniczne
Liczba członów 2
Długość 18 110 mm
Szerokość 2200 mm
Wysokość 3100 mm
Masa 20 300 kg
Rozstaw wózków 1000 mm / 1435 mm / 1524 mm
Rozstaw osi w wózkach 1900 mm
Układ osi Bo’Bo’
Liczba i moc silników 4 × 40 kW
Typ silników TE 022H
Napięcie zasilania 600 V
Prędkość maksymalna 65 km/h
Wnętrze
Liczba miejsc siedzących 26
Liczba miejsc ogółem 109
Niskopodłogowość 0%
Portal Portal Transport szynowy

Tatra KT4 – typ tramwaju wytwarzanego w latach 1974–1997 w zakładach ČKD w Pradze w Czechosłowacji (później Czechy).

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

KT4 to dwuczłonowy, jednokierunkowy tramwaj, wyposażony w czworo harmonijkowych drzwi. Pudło osadzone jest na dwóch dwuosiowych wózkach. Wóz nie posiada niskiej podłogi.

Pojazd należy do rodziny tramwajów tzw. "krótkoprzegubowych" – pudło każdego członu podparte jest na wózku mającym możliwość ruchu obrotowego względem członu, jednocześnie przegub pozwala na ruch członów względem siebie. Stabilną jazdę zapewnia układ dźwigni zabudowanych pod wagonami.

Produkowane odmiany[edytuj | edytuj kod]

KT4D[edytuj | edytuj kod]

Najliczniej produkowaną wersją jest KT4D przeznaczona dla miast NRD, produkowana w latach 1974 – 1990. Wagony tego typu znalazły się w wielu miastach Niemiec Wschodnich – Berlinie, Poczdamie, Chociebużu, Erfurcie, Frankfurcie nad Odrą, Gerze, Görlitz, Gotha, Brandenburgu, Lipsku, Plauen i Zwickau. W roku 1982 wyprodukowano 2 prototypowe wagony KT4Dt o rozruchu tyrystorowym. W 1983 ruszyła ich produkcja seryjna i do 1987 wszystkie 99 wyprodukowanych egzemplarzy trafiło do Berlina Wschodniego. Ogółem wyprodukowano 1042 wagony w różnych wersjach przeznaczonych dla miast NRD. W latach 90. większość z nich poddała swoje wagony modernizacjom polegającym głównie na montażu nowych kabin i pulpitu motorniczego, drzwi odskokowych, połówkowych pantografów, nowego układu elektrycznego i zmianom w przedziale pasażerskim. W miastach Chociebuż i Brandenburg (KTNF6) oraz Gera (KTNF8) w modernizowanych wagonach wprowadzono część niskopodłogową.

Tatry KT4 są w Niemczech zastępowane nowocześniejszym taborem, a wycofywane wozy znajdują odbiorców w innych krajach europejskich. Tym sposobem rozpoczęto eksploatację KT4D w Rumunii (Oradea), na Ukrainie (Lwów) i na Węgrzech (Szeged). W Polsce (Szczecin) eksploatowanych jest 49 wagonów KT4DtM, zakupionych od berlińskiego przewoźnika BVG. Kolejne 27 wagonów czeka na rozpoczęcie eksploatacji na terenie zajezdni tramwajowej Pogodno. Wagony te przeszły gruntowną modernizację w zakładach Siemens, dzięki czemu znacznie różnią się od fabrycznych KT4Dt. Tramwaje KT4D są eksploatowane w innych państwach europejskich nie tylko liniowo – wagon zakupiony w Gerze używany jest w czeskim Libercu jako wóz roboczy.

Wagony Tatra KT4D w Berlinie[edytuj | edytuj kod]

Historia wagonów KT4D w stolicy Niemiec, Berlinie rozpoczęła się 28 marca 1976 roku, kiedy pierwsza Tatra KT4D przybyła do Berlina Wschodniego, stolicy ówczesnej NRD. Trzy dostarczone tramwaje rozpoczęły służbę 11 września tego roku na linii 76. Jednak dopiero rok później, bo w grudniu 1977 roku dostarczono tramwaje KT4D pierwszej serii różniące się od zerowej serii malowaniem. Seria z lat 1981 – 1982 różniła się siedzeniami.

W 1994 roku rozpoczęto modernizację berlińskich wagonów KT4D, którą wykonała firma Siemens AG. Zmodernizowane wagony zostały oddane do użytku w 1995 roku i oznaczone jako typ KT4DtM.

W roku 2007 berlińskie przedsiębiorstwo komunikacyjne sprzedało 21 wagonów Tatra KT4DtM dla Szczecina, a w 2010 kolejnych 11 wagonów. W roku 2012 spółka Tramwaje Szczecińskie zakupiła kolejne 42 Tatry KT4Dt, które dostarczono w latach 2012-2013[1].

KT4SU[edytuj | edytuj kod]

Wersja KT4SU produkowana seryjnie w latach 1980 – 1990 w ilości 415 egzemplarzy przeznaczona była dla ZSRR. Dwa prototypy z roku 1976 były początkowo testowane w Pradze, a następnie eksploatowane we Lwowie. Kolejne egzemplarze eksploatowane są do dziś w miastach takich jak: Eupatoria, Kaliningrad, Lipawa, Lwów, Piatigorsk, Żytomierz, Tallinn, Winnica.

KT4YU[edytuj | edytuj kod]

Jugosłowiańska wersja KT4YU produkowana była dla Belgradu i Zagrzebia. Ogółem w latach 1980-1997 wyprodukowano 260 sztuk, w tym jeden prototyp z rozruchem tyrystorowym, oznaczony jako typ KT4YUt.

KT4K[edytuj | edytuj kod]

50 wagonów KT4K przeznaczonych dla Pjongjangu wyprodukowanych zostało w roku 1991 w Chinach ze sprowadzonych części. W trakcie eksploatacji wagony KT4K uległy przebudowie i usunięciu przegubu. Obie części tramwaju zostały ze sobą złączone na stałe, co doprowadziło do powstania około 18-metrowego czteroosiowego tramwaju.

Modernizacje wagonów[edytuj | edytuj kod]

Tatra KTNF6 w Tallinnie
Modernizowany wagon KT4DM w Ploeszti (pierwotnie eksploatowany w Poczdamie)
Zmodernizowana Tatra KT4DtM w Szczecinie

KTNF6 i KTNF8[edytuj | edytuj kod]

Niektóre miasta niemieckie modernizują swoje wagony typu KT4D nie tylko poprzez remont wnętrza, ale także poprzez wstawienie środkowego członu niskopodłogowego. Jeśli tramwaj ma 6 osi, nosi oznaczenie KTNF6, jeżeli 8 osi – KTNF8. Wagony tego typu są eksploatowane w Brandenburgu, Chociebużu, Gerze. Jedna sztuka jest eksploatowana na terenie Estonii, w Tallinnie.

KT4DME[edytuj | edytuj kod]

Jest to oznaczenie zmodernizowanych w Segedynie wagonów KT4D. Wagony otrzymały takie ulepszenia jak:

  • rozruch tyrystorowy
  • nowe prostokątne reflektory
  • nowe drzwi odskokowe
  • wyświetlacze diodowe
  • pantografy połówkowe

KT4DtM[edytuj | edytuj kod]

W trakcie modernizacji zastosowano:

  • nową antypoślizgową podłogę
  • nowe siedziska w przedziale pasażerskim
  • kierunkowe matrycowe wyświetlacze z przodu, oraz z a pierwszymi drzwiami
  • wyświetlacz numeru linii z tyłu pojazdu
  • system informacji pasażerskiej
  • drzwi odskokowo-wychylne
  • przyciski otwierania drzwi
  • nową kabinę motorniczego
  • tyrystorowy rozruch TV8
  • nowy fotel motorniczego wraz z jego ogrzewaniem
  • ogrzewanie przedniej szyby
  • elektryczne sterowanie lusterkiem
  • szafę z bezpiecznikami za kabiną motorniczego
  • nowe tylne i przednie światła
  • elektrycznie sterowany połówkowy odbierak prądu
  • dodatkowe siedzenie w kabinie motorniczego wmontowane drzwi

KT4DtM/Woltan[edytuj | edytuj kod]

Oznaczenie modernizacji zakupionych przez Szczecin tramwajów KT4Dt. Modernizacja polega na:

  • wymianie niemieckiej aparatury Siemensa na polską wyprodukowaną przez firmę Woltan
  • modernizacja pulpitu motorniczego
  • wymiana tapicerki siedzeń na zgodną z Floating Garden
  • montaż monitoringu
  • montaż polskiej informacji pasażerskiej
  • lakierowanie w barwy biało-zielone z niebieskimi wstawkami (Floating Garden)

Dostawy[edytuj | edytuj kod]

Tatra KT4D i KTNF8 w Gerze
Tatra KT4D w Gałaczu
KT4SU w Tallinnie
Tatra KT4DtM w Ałmaty
Państwo Miasto Typ Lata dostaw Liczba Numery taborowe
 Jugosławia Belgrad 1980–1997 220  
KT4YU 1980–1990 200 201 – 400[a]
KT4M-YUB 1997 20 401 – 420
Zagrzeb 1985–1987 51  
KT4YU 1985–1986 50 301 – 350
KT4Dt 1986 (1987?) 1 351
 Korea Północna Pjongjang KT4K 1991 50
 NRD Berlin 1976–1987 574 [b]
KT4D 1976–1987 475 [c]
KT4Dt 1983–1987 99
Brandenburg an der Havel KT4D 1979–1983 16 170 – 185
Erfurt KT4D 1976–1990 156 401 – 555
Frankfurt nad Odrą KT4D 1987–1990 34 201 – 234
Gera KT4D 1978–1990 60
Görlitz KT4D 1983–1990 11 001 – 011
Gotha KT4D 1981–1982 6 301 – 306
Chociebuż KT4D 1978–1990 65 1 – 65
Lipsk KT4D 1976 8 1301 – 1308
Plauen KT4D 1976–1988 35 201 – 235
Poczdam KT4D 1974–1983 45 001 – 044[d]
Zwickau KT4D 1987–1990 32 928 – 954[e]
 ZSRR Eupatoria KT4SU 1987–1990 18 30 – 47
Kaliningrad KT4SU 1987–1994 41 401 – 441
Lipawa KT4SU 1983–1988 22 216 – 235[f]
Lwów KT4SU 1976–1988 145 1001 – 1145
Piatigorsk KT4SU 1988–1994 35 120 – 154
Tallinn KT4SU 1980–1990 73 51 – 123
Winnica KT4SU 1980–1990 81 148 – 228
Żytomierz KT4SU 1981–1987 20 19 – 3
Łączna liczba: 1748

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Wyposażenie elektryczne TV14Z z tranzystorami IGBT.
  2. 219 001 – 219 291, 219 304 – 219 312, 219 321 – 219 417, 219 475 – 219 552.
  3. 219 292 – 219 303, 219 418 – 219 474, 219 553 – 219 582.
  4. Numer 011 nadano dwukrotnie.
  5. Numery 945 – 949 nadano dwukrotnie.
  6. Numery 220 i 221 nadano dwukrotnie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]