Tawada

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tawada
Clarias gariepinus[1]
(Burchell, 1822)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

promieniopłetwe

Rząd

sumokształtne

Rodzina

długowąsowate

Rodzaj

Clarias

Gatunek

tawada

Synonimy
  • Clarias capensis Valenciennes, 1840
  • Clarias depressus Myers, 1925
  • Clarias guentheri Pfeffer, 1896
  • Clarias lazera Valenciennes, 1840
  • Clarias longiceps Boulenger, 1899
  • Clarias macracanthus Günther, 1864
  • Clarias malaris Nichols & Griscom, 1917
  • Clarias microphthalmus Pfeffer, 1896
  • Clarias micropthalmus Pfeffer, 1896
  • Clarias moorii Boulenger, 1901
  • Clarias mossambicus Peters, 1852
  • Clarias muelleri Pietschmann, 1939
  • Clarias notozygurus Lönnberg & Rendahl, 1922
  • Clarias orontis Günther, 1864
  • Clarias robecchii Vinciguerra, 1893
  • Clarias smithii Günther, 1896
  • Clarias syriacus Valenciennes, 1840
  • Clarias tsanensis Boulenger, 1902
  • Clarias vinciguerrae Boulenger, 1902
  • Clarias xenodon Günther, 1864
  • Clarius gariepinus (Burchell, 1822)
  • Silurus gariepinus Burchell, 1822
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Tawada[3], stawada[4], sum afrykański[5] (Clarias gariepinus) – gatunek słodkowodnej ryby sumokształtnej, jeden z największych przedstawicieli rodziny długowąsowatych (Clariidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Afryka oraz azjatycka część zlewiska Morza Śródziemnego (Jordania, Izrael, Liban, Syria i południowa Turcja). Gatunek introdukowany w wielu krajach Afryki, Europy i Azji. W Polsce hodowany od 1990 roku[6].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Głowa szeroka i płaska, z dużym otworem gębowym w położeniu półdolnym i z 4 parami wąsików. Oczy małe. Tułów spłaszczony grzbietobrzusznie, trzon ogonowy spłaszczony bocznie. Długa płetwa grzbietowa i odbytowa, płetwy piersiowe małe. Może dorastać do 170 cm długości oraz wagi ciała do 60 kg. Wykazuje dużą odporność na zmiany warunków środowiska. W naturze zasiedla wszystkie typy zbiorników z wodą słodką. Preferuje wody spokojne. Może oddychać powietrzem atmosferycznym. Ryba wszystkożerna.

Rozwój i warunki bytowania w naturze[edytuj | edytuj kod]

W stabilnych warunkach środowiskowych dorosłe Clarias gariepinus mają przez cały rok dojrzałe gonady. W idealnych warunkach dojrzała samica może znieść około 60 000 jaj / kg masy ciała. Przed kryciem samce agresywnie rywalizują o samice, z którymi łączą się w pojedyncze pary, samica energicznie macha ogonem, aby wymieszać jaja i nasienie i rozprowadzić zapłodnione jaja. Jaja samoprzylepne przyklejają się do zanurzonej roślinności i wylęgają się w ciągu 20–60 godzin, w zależności od temperatury. Woreczek żółtkowy wchłania się w ciągu 3–4 dni, a żołądek jest w pełni funkcjonalny w ciągu 5–6 dni po rozpoczęciu żywienia egzogennego. Różnicowanie płciowe rozpoczyna się między 10 a 15 dniem po wykluciu. Larwy żerują i szybko rosną na ciepłych (zwykle > 24 ° C) terenach zalewowych bogatych w składniki odżywcze, osiągając 3-7 g w ciągu 30 dni. Gdy pod koniec deszczy wysychają zalane obszary brzegowe, młode i dorosłe osobniki wracają na głębsze wody. Na obszarach, na których występują dwie pory deszczowe, w ciągu roku zwykle występują dwa szczyty reprodukcyjne.[7]

Znaczenie gospodarcze[edytuj | edytuj kod]

Mięso suma afrykańskiego nie zawiera ości i ma smak podobny do mięsa cielęcego. Pierwsze próby hodowli w Polsce podjął Zakład Ichtiobiologii i Gospodarki Rybackiej PAN w Gołyszu. Poziom produkcji suma afrykańskiego w Polsce systematycznie wzrasta – z 60–80 ton w latach 90. XX w. do 500–600 ton rocznie w ostatnich latach[6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Clarias gariepinus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. Clarias gariepinus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  3. Krystyna Kowalska, Jan Maciej Rembiszewski, Halina Rolik Mały słownik zoologiczny, Ryby, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973
  4. Grabda, E., T. Heese, 1991. Polskie nazewnictwo popularne krągłouste i ryby. Cyclostomata et Pisces. Wyższa Szkoła Inżynierska w Koszalinie. Koszalin
  5. Adamek 2001 ↓.
  6. a b A. Witkowski, J. Grabowska. The non-indigenous freshwater fishes of Poland: Threats for native ichthyofauna and consequence for fishery: A review. „Acta Ichthyologica et Piscatoria”. 42 (2), s. 77–87, 2012. DOI: 10.3750/AIP2011.42.2.01 (ang.). 
  7. Sum Afrykański - informacje i biologia, Forfish - all for fish [dostęp 2021-04-14] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Adamek: Sum afrykański. Technologia chowu. Olsztyn: IRŚ, 2001. ISBN 83-87506-64-8.
  • Clarias gariepinus. (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org [dostęp 20 lipca 2009]