Tekla Teresa Łubieńska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tekla Teresa Łubieńska
Tekla Teresa Katarzyna
Ilustracja
Józef Faworski, Portret Tekli Teresy Łubieńskiej z synem Franciszkiem z około 1790 roku
Herb
Junosza
Rodzina Bielińscy
Data i miejsce urodzenia 6 czerwca 1767
Warszawa
Data i miejsce śmierci 15 sierpnia 1810
Kraków
Ojciec Franciszek Bieliński
Matka Krystyna Sanguszko
Mąż

Feliks Łubieński

Dzieci

Franciszek Łubieński
Tomasz Łubieński
Piotr Łubieński
Jan Łubieński
Maria Skarzyńska
Paulina Morawska
Henryk Łubieński
Tadeusz Łubieński
Józef Łubieński
Róża Sobańska

Tekla Teresa Łubieńska herbu Pomian (ur. 6 czerwca 1767 w Warszawie, zm. 15 sierpnia 1810 w Krakowie) – polska dramatopisarka, poetka i tłumaczka.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się 6 czerwca 1767 w Warszawie. Córka Franciszka Bielińskiego starosty czerskiego (późniejszego pisarza wielkiego koronnego) i Krystyny Justyny Sanguszkówny, córki Karola Pawła Sanguszki, żona Feliksa Łubieńskiego, matka: Henryka, Tomasza, Jana, Józefa i Tadeusza. W wieku 11 lat (1778) straciła matkę. Od tego czasu wychowywała się (otrzymała francuskie wychowanie) u babki, Barbary Sanguszkowej, wdowy po marszałku wielkim litewskim – początkowo na Litwie, następnie w Warszawie i Poddębicach, będących wówczas letnią rezydencją rodu Sanguszków. 6 listopada 1782 w kościele pw. św. Katarzyny w Poddębicach poślubiła Feliksa Łubieńskiego, starostę nakielskiego, i zamieszkała w powiecie kaliskim, w Szczytnikach (majątek męża). Podczas Targowicy wyjechała wraz z dziećmi do Pragi. Po powrocie do kraju osiadła z rodziną w nowym majątku męża, w podkrakowskiej Zagości (nabytej jako starostwo w roku 1785). Poświęcała się wówczas całkowicie życiu rodzinnemu (była matką 10 dzieci!)[1]. Zmarła nagle w wieku 43 lat, 15 sierpnia 1810 w Krakowie.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Polska dramatopisarka, poetka i tłumaczka. W okresie Sejmu Czteroletniego pisała wierszyki patriotyczne. Początkowo zajmowała się pisaniem przede wszystkim komedii, prawdopodobnie także „różnych komedyjek” dla dzieci. Była autorką dramatów historycznych: Wanda, królowa polska (1806), Karol Wielki i Witykind (1807). Tłumaczyła też dzieła Jeana Baptista Racine’a oraz Woltera.

Ważniejsze utwory[edytuj | edytuj kod]

  • (Wiersze liryczne), niewydane, kilka utworów przytaczają: H. Skimborowicz, „Zorza” 1843; S. z Ż. P. (Pruszakowa), „Tygodnik Ilustrowany” 1863, nr 191-192, (według Skimborowicza: wiele przez nią wierszem pisanych modlitw znajduje się drukiem ogłoszonych w niedawno nawet wydanych książkach polskich do nabożeństwa, ale bez podpisu)
  • Wanda. Tragedia w 5 aktach, powst. przed 2 marca 1806, wyst. Warszawa 17 kwietnia 1807, z rękopisu Biblioteki Teatrów Miejskich w Warszawie nr 9 wyd. J. Ujejski, Warszawa 1927, „Biblioteka Zapomnianych Utworów Dramatycznych” nr 1
  • Karol Wielki i Witykind. Drama historyczne we 2 aktach wierszem, z muzyką J. Elsnera, reprezentowane pierwszy raz na Teatrze Narodowym dnia 5 grudnia 1807..., Warszawa 1808 (2 wydania)
  • Wiersz do Ludwika Osińskiego, w odpowiedzi na jego wiersz Do JW Hrabiny Tekli z Bielińskich Łubieńskiej w dzień jej imienin dn. 23 września 1808, wyd. w: L. Osiński: Dzieła t. 1, Warszawa 1861, s. 410.

Przekłady[edytuj | edytuj kod]

  • Elfryda. Tragedia na wzór dramatów greckich, z angielskiego, niewydana, (o tej pozycji i następnych informuje S. Pruszakowa)
  • P. A. Metastasio: Siroe, niewydana
  • J. Racine: Andromaka, niewydana
  • Wzór męża i ojca. Komedia z francuskiego, niewydana
  • Voltaire: Szczebiotliwy, niewydana.

Według Skimbirowicza: kilka tłumaczeń teatralnych Woltera – winna scena polska Łubieńskiej, ale tytułów nie wymienia. Urywek tłumaczenia Łubieńskiej z wiersza A. Deshoulières ogłosił „Tygodnik Ilustrowany” 1863, t. 1, nr 191-192.

Listy[edytuj | edytuj kod]

  • Do syna, Tomasza, z 14 czerwca 1806, ogł. R. Łubieński: Generał Tomasz Pomian hr. Łubieński t. 1, Warszawa 1899, s. 13.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Magdalena Dąbrowska: Wielodzietność kobiet w polskich XIX-wiecznych wyższych warstwach społecznych na przykładzie hrabiowskiej linii rodziny Łubieńskich. Studia Humanistyczne Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, 7, (2013). [dostęp 2018-01-17].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Polski Słownik Biograficzny Tom XVIII (1973 r.)
  • T. 5: Oświecenie. W: Bibliografia Literatury Polskiej – Nowy Korbut. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1967, s. 276-277.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]