Telbiwudyna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Telbiwudyna
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C10H14N2O5
Masa molowa 242,23 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 3424-98-4
PubChem 159269[1]
DrugBank DB01265[2]
Klasyfikacja medyczna
ATC J05AF11
Stosowanie w ciąży kategoria B

Telbiwudynaorganiczny związek chemiczny, lek przeciwwirusowy, z grupy analogów nukleozydów, stosowany w leczeniu przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B u dorosłych. W badaniach klinicznych wykazano, że telbiwudyna jest skuteczniejsza niż adefowir i lamiwudyna oraz jej stosowanie wiąże się z mniejszym ryzykiem wystąpienia oporności[3][4][5].

Mechanizm działania[edytuj | edytuj kod]

Telbiwudyna jest wytworzonym sztucznie analogiem nukleozydu tymidyny[6]. In vitro pod wpływem enzymów z grupy kinaz ulega procesowi fosforylacji i przekształca się do czynnej postaci 5’-trifosforanu telbiwudyny. Ta aktywna postać leku wykazuje działanie hamujące w stosunku do polimerazy DNA wirusa HBV, przez co hamuje replikację jego DNA, a to z kolei zapobiega tworzeniu kolejnych cząstek wirusa.

Telbiwudyna wykazuje działanie w stosunku do wirusa HBV i innych z grupy hepadnawirusów. Lek nie jest aktywny wobec wirusów HBV odpornych na lamiwudynę[7]. Pojawiły się pierwsze doniesienia o aktywności leku wobec wirusa HIV-1[8], wymaga to jednak dalszych badań.

Farmakokinetyka[edytuj | edytuj kod]

Po doustnym podaniu leku maksymalne stężenie we krwi osiąga po 3 godzinach. Spożycie posiłku nie wpływa na wchłanianie leku. Telbiwudyna wiąże się w niewielkim stopniu z białkami osocza krwi (stopień wiązania in vitro wynosi 3,3%). Nie stwierdzono, by po podaniu ludziom telbiwudyny tworzyły się w organizmie metabolity tego leku. Nie aktywuje ona, ani nie hamuje układu enzymów cytochromu P450 i nie jest przez ten układ w jakikolwiek sposób wykorzystywana. Okres półtrwania telbiwudyny wynosi 42 godziny (± 12 godzin). Wydalana jest ona głównie z moczem w niezmienionej postaci. Nie stwierdzono istotnych różnic we właściwościach farmakokinetycznych leku w zależności od płci i rasy pacjentów. Leku nie badano u dzieci i osób starszych.

Wskazania do stosowania leku[edytuj | edytuj kod]

Telbiwudynę stosuje się w terapii przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B u dorosłych chorych, u których nie doszło jeszcze do dekompensacji wydolności wątroby, replikacja wirusa HBV jest potwierdzona, utrzymuje się wzrost aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT), a w badaniu histopatologicznym wątroby potwierdzone jest zapalenie albo włóknienie (lub oba procesy jednocześnie).

Skuteczność oraz bezpieczeństwo stosowania telbiwudyny w leczeniu przewlekłego WZW typu B potwierdzono w dwóch randomizowanych badaniach klinicznych, które prowadzono metodą podwójnie ślepej próby, z udziałem grup kontrolnych. W pierwszym badaniu o akronimie GLOBE, z udziałem 1367 pacjentów z przewlekłym WZW typu B (z dodatnim lub ujemnym HBeAg) i nie otrzymujących wcześniej analogów nukleozydów, uzyskano potwierdzone laboratoryjnie zahamowanie replikacji DNA wirusa HBV, spadek aktywności aminotransferazy alaninowej, zanik lub serokonwersję HBeAg u osób z dodatnim początkowo tym antygenem, zmniejszenie nasilenia stanu zapalnego i włóknienia w badaniu histopatologicznym. Obserwację chorych prowadzono przez 2 lata. W badaniu tym wykazano, że telbiwudyna jest skuteczniejsza i bezpieczniejsza niż lamiwudyna stosowana szeroko w leczeniu przewlekłego WZW B[9]. Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania telbiwudyny potwierdzono w drugim badaniu NV-02B-015, w którym udział wzięło 332 Chińczyków[10].

Przeciwwskazania[edytuj | edytuj kod]

  • nadwrażliwość na telbiwudynę lub pozostałe składniki tabletek ją zawierających,
  • wiek poniżej 16 lat i powyżej 65 lat.

Środki ostrożności[edytuj | edytuj kod]

  • należy monitorować stan pacjentów z marskością wątroby przyjmujących telbiwudynę, ponieważ istnieje ryzyko pogorszenia wydolności wątroby i zaostrzenia zapalenia wątroby,
  • należy kontrolować pacjentów, u których zakończono leczenie telbiwudyną, ponieważ może u nich również nastąpić zaostrzenie zapalenia wątroby,
  • u chorych leczonych innymi analogami nukleozydów obserwowano przypadki wystąpienia kwasicy mleczanowej, nie można więc wykluczyć takich sytuacji u chorych otrzymujących telbiwudynę,
  • dawkę leku należy modyfikować u chorych z zaburzoną czynnością nerek, zależnie od klirensu kreatyniny,
  • u pacjentów hemodialzowanych lek należy podawać po zakończeniu zabiegu hemodializy,
  • chorych przyjmujących jednocześnie telbiwudynę oraz leki, takie jak statyny, fibraty czy cyklosporyna, należy monitorować pod kątem pojawienia się miopatii.

Stosowanie leku w ciąży i w okresie laktacji[edytuj | edytuj kod]

Kategoria B. W ciąży telbiwudynę można stosować tylko wtedy, gdy korzyść dla matki przewyższa potencjalne ryzyko dla płodu.

Nie wykonano badań dotyczących stosowania telbiwudyny u ciężarnych kobiet. Badania przeprowadzone na zwierzętach nie wykazały bezpośredniego szkodliwego wpływu na przebieg ciąży, rozwój zarodka i płodu, przebieg akcji porodowej oraz rozwój potomka po urodzeniu, podczas stosowania leku w standardowych dawkach. U samic królika stwierdzono natomiast częstsze występowanie poronień i przedwczesnych porodów podczas stosowania dawek telbiwudyny przekraczających 37-krotnie dawkę standardową, co uznano za efekt toksyczny leku działającego na samice[11]. Stwierdzono u zwierząt przechodzenie telbiwudyny przez łożysko.

Telbiwudyny nie należy stosować u matek karmiących piersią.

Interakcje[edytuj | edytuj kod]

Jednoczesne stosowanie telbiwudyny z innymi lekami wydalanymi przez nerki, takimi jak: aminoglikozydy, diuretyki, wankomycyna, amfoterycyna B, związki platyny, może zmieniać stężenie w osoczu krwi zarówno tych leków, jak i samej telbiwudyny. Jednoczesne stosowanie telbiwudyny z pegylowanym (z dołączoną cząsteczką glikolu polietylenowego[12]) interferonem alfa-2a zwiększa ryzyko wystąpienia neuropatii obwodowej.

Działania niepożądane[edytuj | edytuj kod]

Najczęstsze działania niepożądane związane ze stosowaniem telbiwudyny to: zawroty i ból głowy, kaszel, biegunka, nudności, ból brzucha, wysypka, zmęczenie. Często obserwowano również nieprawidłowości w badaniach biochemicznych krwi, takie jak: wzrost aktywności amylazy, lipazy, kinazy kreatynowej, AspAT i AlAT. Nieco rzadziej występowały: neuropatia obwodowa, zaburzenia smaku, parestezje, rwa kulszowa, ból stawów i mięśni różnych części ciała, zapalenie mięśni, ogólne złe samopoczucie.

Preparaty[edytuj | edytuj kod]

  • Sebivo (zarejestrowany w Europie)
  • Tyzeka (zarejestrowany w USA)

Oba preparaty produkowane są przez Novartis w formie tabletek 600 mg.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Telbiwudyna (CID: 159269) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. Telbiwudyna (DB01265) – informacje o substancji aktywnej (ang.). DrugBank.
  3. Lai CL., Leung N., Teo EK., Tong M., Wong F., Hann HW., Han S., Poynard T., Myers M., Chao G., Lloyd D., Brown NA. A 1-year trial of telbivudine, lamivudine, and the combination in patients with hepatitis B e antigen-positive chronic hepatitis B. „Gastroenterology”. 2 (129), s. 528–536, sierpień 2005. DOI: 10.1016/j.gastro.2005.05.053. PMID: 16083710. 
  4. Lai CL., Gane E., Liaw YF., Hsu CW., Thongsawat S., Wang Y., Chen Y., Heathcote EJ., Rasenack J., Bzowej N., Naoumov NV., Di Bisceglie AM., Zeuzem S., Moon YM., Goodman Z., Chao G., Constance BF., Brown NA. Telbivudine versus lamivudine in patients with chronic hepatitis B. „The New England journal of medicine”. 25 (357), s. 2576–2588, grudzień 2007. DOI: 10.1056/NEJMoa066422. PMID: 18094378. 
  5. Chan HL., Heathcote EJ., Marcellin P., Lai CL., Cho M., Moon YM., Chao YC., Myers RP., Minuk GY., Jeffers L., Sievert W., Bzowej N., Harb G., Kaiser R., Qiao XJ., Brown NA. Treatment of hepatitis B e antigen positive chronic hepatitis with telbivudine or adefovir: a randomized trial. „Annals of internal medicine”. 11 (147), s. 745–754, grudzień 2007. PMID: 17909201. 
  6. Keam SJ. Telbivudine. „Drugs”. 13 (67), s. 1917–1929, 2007. PMID: 17722961. 
  7. Nash K. Telbivudine in the treatment of chronic hepatitis B. „Advances in therapy”. 2 (26), s. 155–169, luty 2009. DOI: 10.1007/s12325-009-0004-y. PMID: 19225726. 
  8. Low E, Cox A, Atkins M, Nelson M. Telbivudine has activity against HIV-1. „AIDS (London, England)”. 4 (23), s. 546–547, luty 2009. DOI: 10.1097/QAD.0b013e3283262f09. PMID: 19240461. 
  9. Liaw YF., Gane E., Leung N., Zeuzem S., Wang Y., Lai CL., Heathcote EJ., Manns M., Bzowej N., Niu J., Han SH., Hwang SG., Cakaloglu Y., Tong MJ., Papatheodoridis G., Chen Y., Brown NA., Albanis E., Galil K., Naoumov NV. 2-Year GLOBE trial results: telbivudine Is superior to lamivudine in patients with chronic hepatitis B. „Gastroenterology”. 2 (136), s. 486–495, luty 2009. DOI: 10.1053/j.gastro.2008.10.026. PMID: 19027013. 
  10. Hou J., Yin YK., Xu D., Tan D., Niu J., Zhou X., Wang Y., Zhu L., He Y., Ren H., Wan M., Chen C., Wu S., Chen Y., Xu J., Wang Q., Wei L., Chao G., Constance BF., Harb G., Brown NA., Jia J. Telbivudine versus lamivudine in Chinese patients with chronic hepatitis B: Results at 1 year of a randomized, double-blind trial. „Hepatology (Baltimore, Md.)”. 2 (47), s. 447–454, luty 2008. DOI: 10.1002/hep.22075. PMID: 18080339. 
  11. Bridges EG., Selden JR., Luo S. Nonclinical safety profile of telbivudine, a novel potent antiviral agent for treatment of hepatitis B. „Antimicrobial agents and chemotherapy”. 7 (52), s. 2521–2528, lipiec 2008. DOI: 10.1128/AAC.00029-08. PMID: 18474576. 
  12. Bailon P., Won CY. PEG-modified biopharmaceuticals. „Expert opinion on drug delivery”. 1 (6), s. 1–16, styczeń 2009. DOI: 10.1517/17425240802650568. PMID: 19236204. 

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.