Teodor z Cyreny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy greckiego matematyka. Zobacz też: filozofa z Cyreny.

Teodor(os) z Cyreny, gr. Θεόδωρος ὁ Κυρηναῖος (460 p.n.e.-399 p.n.e.) - grecki matematyk, geometra i nauczyciel Teajtetosa z Aten, przyjaciel Sokratesa.

Do czasów współczesnych nie zachowały się żadne pisma Teodorosa z Cyreny[1]. Cała wiedza o jego matematycznych osiągnięciach pochodzi z następującego fragmentu dialogu Platona Teajtet[2]:

Teajtet: O kwadratach coś nam Teodor pisał i o tym, co miał trzy stopy kwadratowe, oraz o tym, co miał pięć stóp kwadratowych powierzchni, dowodził nam, że co do długości boku nie są współmierne z jednostopowym i tak po jednym każdy kwadrat brał pod uwagę aż do siedemnastostopowego; na tym się jakoś zatrzymał.

Platon, Parmenides. Teajtet, przeł. Władysław Witwicki.
Kęty: Wydawnictwo ANTYK, 2002, s. 99.

Z tekstu wynika, że Platon przypisywał Teodorowi z Cyreny podanie pierwszego dowodu na niewymierność pierwiastków kwadratowych z 3, 5, 6, 7, 8, 10, 11, 12, 13, 14, 15 i 17. Kwestia, w jaki sposób Teodoros dowodził niewymierności pierwiastków oraz dlaczego zatrzymał się na , była przedmiotem wielu spekulacji[3].

Niekiedy przypisuje się Teodorosowi odkrycie metody wyznaczenia odcinka o długości proporcjonalnej do pierwiastka kwadratowego z dowolnej liczby. Dlatego a konstrukcja geometryczna opracowana w XX wieku nazywana jest ślimakiem Teodorosa.

Od imienia Teodorosa liczba nazywana jest niekiedy stałą Teodorosa [4].

Przypisy[edytuj]

  1. Paul J. Nahin: An Imaginary Tale: the Story of [the Square Root of Minus One]. Princeton: Princeton University Press, 1998, s. 33. ISBN 9780691027951.
  2. J. J. O’Connor i E. F. Robertson: Theodorus of Cyrene (ang.). MacTutor History of Mathematics. [dostęp 2017-07-24].
  3. Davis 1993 ↓, s. 7–8.
  4. Eric Weisstein: Theodorus’s Constant (ang.). MathWorld. [dostęp 2017-07-27].

Bibliografia[edytuj]

  • Philip J. Davis: Spirals. From Theodorus to Chaos. Wellesley: A. K. Peters, 1993. ISBN 1568810105.

Linki zewnętrzne[edytuj]