Teresa Berganza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Teresa Berganza
Ilustracja
Teresa Berganza Vargas (maj 2009)
Imię i nazwisko

Teresa Berganza Vargas

Data i miejsce urodzenia

16 marca 1933
Madryt

Data i miejsce śmierci

13 maja 2022
San Lorenzo de El Escorial

Typ głosu

mezzosopran

Zawód

śpiewaczka

Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Alfonsa X Mądrego (Hiszpania)
Strona internetowa

Teresa Berganza Vargas (ur. 16 marca 1933 w Madrycie, zm. 13 maja 2022 w San Lorenzo de El Escorial[1][2]) – hiszpańska śpiewaczka operowa (mezzosopran). Członkini Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych św. Ferdynanda.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Teresa Berganza urodziła się w Madrycie[3][4]. Uczyła się gry na fortepianie i śpiewu solowego w tamtejszym konserwatorium. Tam też zdobyła pierwszą nagrodę w śpiewie w roku 1954. Jej debiut koncertowy miał miejsce w roku 1955. Debiut operowy odbył się podczas festiwalu w Aix-en-Provence w 1957 roku, w partii Dorabelii w Così fan tutte Mozarta. Tego samego roku miał miejsce jej debiut w mediolańskiej La Scali, a w następnym – występ na festiwalu w Glyndebourne. W 1959 po raz pierwszy wystąpiła w Operze Królewskiej Covent Garden w Londynie jako Rozyna w „Cyruliku sewilskimRossiniego. Później odnosiła w tej roli ogromne sukcesy. W 1967 zadebiutowała w Metropolitan Opera w Nowym Jorku jako Cherubino w Weselu Figara Mozarta.

Jej debiut recitalowy miał miejsce w Carnegie Hall, w roku 1964.[5][6] Repertuar koncertowy Berganzy zawiera pieśni hiszpańskie, francuskie, niemieckie i rosyjskie oraz arie koncertowe Mozarta. W latach 1957–1977 była żoną kompozytora i pianisty Félixa Lavilla, z którym wielokrotnie nagrywała i występowała. Mieli troje dzieci, w tym sopranistkę Cecilię Lavilla Berganzę.

W 1991 Berganza otrzymała Nagrodę Księcia Asturii, razem z sześcioma innymi hiszpańskimi śpiewakami.

W 1992 wzięła udział w ceremonii otwarcia Expo '92 w Sewilli, oraz w ceremonii otwarcia Letniej Olimpiady w Barcelonie[7]. W 1994 wybrano ją pierwszą kobietą w Hiszpańskiej Akademii Sztuk. Nauczała śpiewu w szkole Escuela Superior de Música Reina Sofía, kontynuując wykonywanie muzyki hiszpańskich kompozytorów, a także prowadziła klasy mistrzowskie na całym świecie. Wśród jej studentów znajdowali się María Bayo i Jorge Chaminé.

Odznaczona Krzyżem Wielkim Orderu Cywilnego Alfonsa X Mądrego (2013)[8].

Berganza zmarła 13 maja 2022 roku w San Lorenzo de El Escorial w wieku 89 lat.[9][10]

Filmy[edytuj | edytuj kod]

Teresa Berganza wystąpiła w dziewięciu filmach.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Muere la mezzosoprano Teresa Berganza (hiszp.). lavanguardia.com. [dostęp 2022-05-13].
  2. Jonathan Kandell: Teresa Berganza, Charismatic Star of the Opera Stage, Is Dead at 89 (ang.). nytimes.com, 2022-05-13. [dostęp 2022-05-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2022-05-14)].
  3. La cantatrice espagnole Teresa Berganza, inoubliable « Carmen », est morte, „Le Monde.fr”, 13 maja 2022 [dostęp 2022-05-16] (fr.).
  4. Jan Brachmann, Zum Tod von Teresa Berganza: Provokante Überlegenheit, „FAZ.NET”, ISSN 0174-4909 [dostęp 2022-05-16] (niem.).
  5. Teresa Berganza Sings at Carnegie, „The New York Times”, 17 lutego 1964, ISSN 0362-4331 [dostęp 2022-05-16] (ang.).
  6. Harold C. Schonberg, Music: Teresa Berganza Sings at Carnegie Hall; Debussy, Poulenc and Ravel Works Heard, „The New York Times”, 6 lutego 1965, ISSN 0362-4331 [dostęp 2022-05-16] (ang.).
  7. Karl-Josef Kutsch, Leo Riemens, Großes Sängerlexikon, Walter de Gruyter, 22 lutego 2012, ISBN 978-3-598-44088-5 [dostęp 2022-05-16] (niem.).
  8. La mezzosoprano Teresa Berganza recibe la Gran Cruz de la Orden Civil de Alfonso X el Sabio (hiszp.). culturaydeporte.gob.es, 2013-06-21. [dostęp 2020-02-13].
  9. La cantatrice espagnole Teresa Berganza, inoubliable « Carmen », est morte, „Le Monde.fr”, 13 maja 2022 [dostęp 2022-05-16] (fr.).
  10. Muere Teresa Berganza: la mezzosoprano ha fallecido este viernes a los 89 años, La Vanguardia, 13 maja 2022 [dostęp 2022-05-16] (hiszp.).