Teresa Carreño

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Teresa Carreño
Ilustracja
Teresa Carreño (1916)
Imię i nazwisko María Teresa Gertrudis de Jesús Carreño García de Sena
Data i miejsce urodzenia 22 grudnia 1853
Caracas
Pochodzenie wenezuelskie
Data i miejsce śmierci 12 czerwca 1917
Nowy Jork
Gatunki muzyka poważna
Zawód pianistka, śpiewaczka, kompozytorka, dyrygentka

María Teresa Gertrudis de Jesús Carreño García de Sena[1] (ur. 22 grudnia 1853 w Caracas, zm. 12 czerwca 1917 w Nowym Jorku[2][3]) – wenezuelska pianistka, śpiewaczka (sopran), kompozytorka i dyrygentka.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Drugie dziecko Manuela Antonio Carreño i Clorindy García de Sena y Toro[4]. Pochodziła z uzdolnionej muzycznie rodziny, powiązanej ze światem wenezuelskiej polityki[3]. Jej cioteczna babka, María Teresa Toro, była żoną Simóna Bolívara[4]. Uzdolnienia muzyczne zaczęła przejawiać w wieku trzech lat[4], początkowo uczyła się gry na fortepianie od ojca[1][4], później zaś pobierała lekcje u Juliusa Hohenusa[4]. W lipcu 1862 roku Manuel Antonio Carreño z powodów politycznych musiał emigrować z Wenezueli i wraz z rodziną wyjechał do Nowego Jorku[4]. Tam Teresa rozpoczęła występy publiczne jako pianistka, debiutując w nowojorskim Irving Hall[2][4]. Uczyła się u Louisa Moreau Gottschalka, jednocześnie by wspomóc finansowo rodzinę podróżowała z koncertami[1][4]. Pod koniec 1863 roku wystąpiła w Białym Domu przed Abrahamem Lincolnem[4].

W 1866 roku wyjechała wraz z rodziną do Paryża, gdzie poznała m.in. Berlioza, Liszta, Gounoda, Rossiniego, Saint-Saënsa oraz Antona Rubinsteina, z którym nawiązała serdeczną przyjaźń[1][4]. Kontynuowała swoją edukację muzyczną pod okiem Emmanuela Bazina i Georges’a Matthiasa[4]. Występowała z programem koncertowym we Francji, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii[4]. W 1872 roku w operze w Edynburgu wystąpiła w roli Królowej w Hugonotach Giacomo Meyerbeera[2]. Pod koniec tegoż roku wróciła do USA[4].

Po powrocie do Stanów Zjednoczonych występowała jako śpiewaczka operowa, koncertowała także wspólnie ze swoim wieloletnim przyjacielem, pianistą Edwardem MacDowellem[1][4]. W 1885 roku gościnnie występowała w rodzinnym Caracas[1]. W 1899 roku dała w Berlinie serię zwieńczonych olbrzymim sukcesem koncertów fortepianowych[2][3]. W późniejszych latach wielokrotnie podróżowała z koncertami, odbyła m.in. tournée po Nowej Zelandii, Australii i Południowej Afryce, wielokrotnie wracała też do USA[1][4]. Zajmowała się również działalnością pedagogiczną[2][3].

Zmarła w Nowym Jorku w wieku 63 lat na skutek miastenii[4]. Jej ciało skremowano i pochowano w Berlinie[4]. W 1938 roku prochy artystki zostały sprowadzone do Caracas, gdzie spoczęły w Panteonie Narodowym Wenezueli[1][4].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Była czterokrotnie zamężna[2]. W połowie 1873 roku poślubiła skrzypka Émile’a Saureta, z którym doczekała się córki Emility (ur. 1874) oraz zmarłego w niemowlęctwie syna. Krótko po urodzeniu drugiego dziecka w 1875 roku małżeństwo zakończyło się separacją[4]. Emilita została wówczas oddana do adopcji[4]. W 1876 roku ostatecznie rozwiodła się z pierwszym mężem i wyszła za śpiewaka operowego Giovanniego Tagliapietrę[4]. Miała z nim trójkę dzieci: Lulu (ur. 1878, zm. 1881), Teresitę (ur. 1882) i Giovanniego (ur. 1885)[4]. Małżeństwo okazało się nieszczęśliwe i także zakończyło się rozwodem[4].

27 lipca 1892 roku poślubiła niemieckiego kompozytora Eugena d’Alberta, z którym doczekała się dwóch córek: Eugenii i Herthy. Również ten związek okazał się nieudany i rozpadł się w 1895 roku[1]. 30 czerwca 1902 roku wyszła za Arturo Tagliapietrę, młodszego brata swojego drugiego męża. Małżeństwo to przetrwało do śmierci artystki[4].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

W programach koncertowych Teresy Carreño znajdowały się utwory fortepianowe m.in.: Saint-Saënsa, Liszta, Griega, Czajkowskiego i Edwarda MacDowella[4]. Wykonywała również własne kompozycje[4]. Skomponowała m.in. Patite danse tsigane na orkiestrę, Kwartet smyczkowy h-moll, etiudy koncertowe oraz różne mniejsze utwory na fortepian[2], w tym cieszący się dużą popularnością walc Mi Teresita[2][4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i New Historical Anthology of Music by Women. edited by James R. Briscoe. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press, 2004, s. 237–238. ISBN 0-253-21683-4.
  2. a b c d e f g h Encyklopedia Muzyczna PWM. T. 2. Część biograficzna cd. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1984, s. 34. ISBN 83-224-0223-6.
  3. a b c d The Harvard Biographical Dictionary of Music. Cambridge: Harvard University Press, 1996, s. 138. ISBN 0-674-37299-9.
  4. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa Notable American Women, 1607–1950: A Biographical Dictionary. T. 1. Cambridge: Belknap Press of Harvard University Press, 1971, s. 288–289. ISBN 0-674-62734-2.