Teresa Tomsia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Teresa Tomsia – Biblioteka Raczyńskich, Poznań 2007, fot. Małgorzata Lebda

Teresa Tomsia (ur. 20 grudnia 1951 w Wołowie) – polska poetka, eseistka, animatorka kultury.

Ukończyła polonistykę (UAM 1975 r.) i studium reżyserii (1977): pisała wiersze, scenariusze kabaretowe i teksty piosenek, angażując do współdziałania młodzież uzdolnioną literacko i teatralnie w Świdwinie na Pomorzu. W 1981 roku zamieszkała w Poznaniu, gdzie założyła i prowadziła Klub Piosenki Literackiej "Szary Orfeusz" (1996-2001). Debiutowała tomikiem poetyckim Czarne wino (Wydawnictwo Poznańskie, 1981). Jej twórczość publikowały m.in. czasopisma: paryska "Kultura", "Exempla", "W drodze", "Nasza Rodzina", "Zeszyty Literackie", "Topos", "Tygiel Kultury", "Przegląd Powszechny" i "Gazeta Malarzy i Poetów". W 1997 r. przebywała w Domu Pisarza w Stuttgarcie na stypendium landu Badenii-Wirtembergii. Na język francuski jej poezję przełożyli: Krzysztof Jeżewski i Claude-Henry du Bord, na język niemiecki: Dorothea Müller-Ott i Christine Koschel. Obecnie Współpracuje z Wojewódzką Biblioteką Publiczną i Centrum Animacji Kultury Wielkopolski. Należy do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

Publikacje[edytuj]

Teresa Tomsia i Michał Milberger – Pracownia przy rue Borromée, Paryż 1997, fot. Marek Wittbrot

Poezja[edytuj]

  • Czarne wino (Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1981)
  • Białe tango (Czytelnik, Warszawa 1987)
  • Wieczna rzeka – Der ewige Fluss (W drodze, Poznań 1996)
  • Konik z Polski – Ein Pferdchen aus Polen – wiersze dla dzieci (Poznań 1992, 1999)
  • Przed pamięcią (Ars Nova, Poznań 2000)
  • Piękniejsze – Schöner – C’est plus beau (Verlag Im Wald, Rimbach 2000)
  • Skażona biel (seria poetycko-plastyczna SPP, Poznań 2004)
  • Wątpiąc, idę (wybór wierszy z lat 1979-2005): Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2005)
  • Kamyki. Elegie i krótkie żale (Wielkopolska Biblioteka Poezji, tom 27): Wydawnictwo WBPiCAK, Poznań 2011)
  • Co było, co jest (Wydawnictwo Biblioteka Telgte, Poznań 2013)
  • Gdyby to było proste (Biblioteka "Toposu", T. 109, Sopot 2015)

Śpiewniki[edytuj]

  • Ballada o poetach – pieśni i piosenki poetyckie (Wyd. Św. Wojciecha i Rhytmos, Poznań 2001)
  • Perswazje – piosenki literackie i kabaretowe (Rhytmos, Poznań 2002)

Proza[edytuj]

  • Ślady obecności (www.recogito.pologne.net):
    • Wyjście z ogrodu, "Recogito" 2004/28;
    • Dom, 2004/29;
    • Dar patrzenia, 2004/31;
    • Tak to jest, 2005/33;
    • Zapukałam do twoich drzwi, 2005/35;
    • Widokówka z Gardone Riviera, 2005/36
  • Dom utracony, dom ocalony (Wydawnictwo Poznańskie, 2009)
  • Z szarego notatnika (WBPiCAK, Poznań 2015)

Eseje[edytuj]

  • Pierwsze spojrzenie na Bremę (Recogito, 19/2003)
  • Bliżej Nieskończonego – o poezji Adriany Szymańskiej (Przegląd Powszechny, 12/2005)
  • Ulica kwitnących bzów (Recogito, 38/2006)
  • W obronie słów, snu, granic (Tygiel Kultury, 1-3/2006)
  • Drugie spojrzenie na Bremę (Recogito, 39/2006)
  • Być – po stokroć być – w swym czasie (Recogito, 54/2009)
  • Cztery Chryzantemy z Nowego Tomyśla (Przegląd Nowotomyski, 4/2010)
  • Starowieyski recytuje Apollinaire'a ("Topos", 6/2014)

Szkice i recenzje[edytuj]

  • Rzeczywiste i wyobrażone - szkice, portrety, spotkania (Bibl. Mistrzów Krytyki Lit., Oficyna Wyd. Łośgraf, Warszawa 2013)
  • Tożsamość trwalsza niż okoliczność. Artur Międzyrzecki, Teka, 2/2005
  • W ciernistej ciszy. O tożsamości w poezji Zbigniewa Dominiaka,Tygiel Kultury, 4-6/2007
  • Zbigniew Krupowies – poeta "zamkniętych drzwi", Latarnia Morska, 2/2008
  • Otchłań – miejsce poety. Wspomnienie o Andrzeju Ogrodowczyku, Recogito, 60/2010
  • Nie pozwól ginąć moim słowom (J.A. Kobierski, Oficyna. Wyd. Łośgraf, Warszawa 2013) Topos 5/2013
  • Paweł Jocz in memoriam, Recogito 73/2013
  • Szukanie znaków przeszłego (K. Nowosielski, Przykładanie ręki, Bibl. Toposu, T. 116) Topos 6/2015
  • W twórczym dialogu (Anna Kamieńska, Jan Śpiewak, Abyśmy byli, Wyd. Adam Marszałek, Toruń 2015) Nowe Książki 1/2016
  • Lektury kresowe. Gdy dane słowo ważyło najwięcej (K. Masłoń, Puklerz Mohorta, Zysk i S-ka, Poznań 2014) Topos 1/2016
  • Myśl i wyobraźnia. Kontemplacja tajemnic (W. Gawłowski, Różo szronu. Wiersze metafizyczne i religijne, Republika Ostrowska 2015) Topos 1/2016
  • Język przypomniany (D.P. Żyburtowicz, Żaglowce, Wydawn. WBPiCAK, Poznań 2015) Topos 3/2016
  • Lekcja ciemności, godzina nadziei (Wincenty Różański, Wiersze niecierpliwe, Media Rodzina, Poznań 2015) Topos 3/2016

Przegląd krytyki o poezji i prozie autorki[edytuj]

  • Tygodnik Kulturalny 39/1988, Zbigniew Bieńkowski: Protest
  • Rzeczpospolita 220 (4474), 1996, Krzysztof Masłoń: Ogród porośnięty ostami
  • Nowe Książki 2/2001, Wojciech Kaliszewski: Poezja prawdy
  • Poésie Premiére 21/Nov 2001 – Feb 2002, Paryż 2002, Odile Caradi: Piękniejsze
  • Gazeta Malarzy i Poetów 1/2003, Andrzej Ogrodowczyk: Dwie epifanie w ogrodzie
  • Przegląd Powszechny 11/2004, Adriana Szymańska: Wspólnota wędrowania
  • Topos 1-2/2005, Paweł Mackiewicz: Po stokroć być – w swym czasie
  • Tygiel Kultury 1-3/2006, Krystyna Stołecka: Nachtkastlik
  • Topos 4/2006, Wiesław Setlak: Koniec znaczy początek
  • Tygiel Kultury 4-6/2006, Danuta Przybylska: Wyznanie ironiczne
  • Latarnia Morska 2 (10) 2008, Marek Czuku: Ta podróż ma sens
  • Pogranicza 5/2009, Urszula Bielas-Gołubowska: Dom pamięci
  • Tygiel Kultury 1-3/2010, Sława Cichowska: Jak opowiadać trudną historię
  • Recogito 68/2012, Piotr Bednarski: Jesteśmy dziećmi Mowy
  • Kurier Szczeciński 22XI2012, Bogdan Twardochleb: Nie tylko kresowe nostalgie
  • Przegląd Powszechny 5/2012, Adriana Szymańska: Wznosząc się ku sobie
  • Topos 5/2012, Piotr W. Lorkowski: Oswajanie kamyków albo wiersze dla zdezorientowanych
  • Sylwetka autorki w: Wielkopolski alfabet pisarek, WBPiCAK, Poznań 2012
  • Sylwetka autorki w: Poznański Przewodnik Literacki (Media Rodzina, Poznań 2013)
  • Nowe Książki 11/2013, Przemysław Pieniążek: Przestrzeń pomiędzy
  • Migotania 3/2013, Janusz Kobierski: W lustrze teraźniejszego
  • Nowe Książki 1/2014, Karol Wojewoda: Niweczyć piórem ciemność
  • Topos 1-2/2014, Tomasz Pyzik: Dualizm scalony
  • Topos 5/2014, Tomasz Pyzik: Niweczyć piórem ciemność
  • Latarnia Morska IV/2015 (www.latarnia-morska.eu), Agnieszka Kołwzan: Ocalić od zapomnienia
  • Do Rzeczy 13/2015, Krzysztof Masłoń: Chrońmy ścieżki poetów
  • Wyspa 1/2015, Janusz A. Kobierski: Ocalone ślady
  • Nowe Książki 6/2015, Adriana Szymańska: Pasja uczestnictwa
  • Fraza 3/2015, Tomasz Pyzik: Dopełnić się dotykiem niewidzialnego
  • Topos 6/2015, Aleksandra Francuz: "Rzucić się w korzenie" - poetyckie glossarium Teresy Tomsi
  • Topos 2/2016, Jacek Podgórski: Kresy Teresy Tomsi - tożsamość, pamięć, literatura
  • Nowe Książki 4/2016, Zbigniew Chojnowski: Tęsknoty za ciągłością

Nagrody[edytuj]

Za pracę twórczą oraz upowszechnianie polskiej poezji, pieśni i piosenki poetyckiej:

  • Tytuł "Zasłużony dla Miasta Świdwina", 1996
  • Wyróżnienie Marszałka Wielkopolski, 2001
  • Nagroda Prezydenta Miasta Poznania, 2006
  • Medal MKiDN "Zasłużony Kulturze Gloria Artis", 2007
  • Nagroda Marszałka Województwa Wielkopolskiego w dziedzinie kultury, 2010
  • Medal im. Witolda Celichowskiego, 2015

Rozmowy[edytuj]

  • Teresa Tomsia: Duchowość i współodczuwanie (Recogito, 2003/22)
  • Marek Wittbrot: Poszukując miary (Recogito, 2006/42)
  • N. Wójciak, J. Czerniuk: Co jest najtrudniejsze... (Recogito, 2007/47)

Linki zewnętrzne[edytuj]