Tetyda (księżyc)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tetyda
Ilustracja
Zdjęcie Tetydy wykonane przez sondę Voyager 2
w 1981 roku, widoczna dolina Ithaca Chasma
Planeta Saturn
Odkrywca Giovanni Cassini
Data odkrycia 21 marca 1684
Charakterystyka orbity
Półoś wielka 294 672 km[1]
Mimośród 0,0001[1]
Okres obiegu 1,888 d[1]
Nachylenie do płaszczyzny Laplace’a 1,091°[1]
Długość węzła wstępującego 259,842°[1]
Argument perycentrum 45,202°[1]
Anomalia średnia 243,367°[1]
Własności fizyczne
Średnica równikowa 1060,0 km
Wymiary 1080,8 × 1062,2 × 1055,0 km
Masa 6,176 × 1020 kg
Średnia gęstość 0,97 g/cm³
Przyspieszenie grawitacyjne na powierzchni 0,145 m/s²
Prędkość ucieczki 0,393 km/s
Okres obrotu wokół własnej osi synchroniczny
Jasność obserwowana
(z Ziemi)
10m
Temperatura powierzchni 86 K

Tetyda (też: Tethys; Saturn III[2]) – piąty co do wielkości księżyc Saturna. Jest prawie pięć razy mniejsza od Tytana. Mała gęstość Tetydy pozwala przypuszczać, że jest to księżyc lodowy, podobnie jak Dione i Rea, i składa się ona prawie w całości z lodu wodnego.

Księżyc ten odkrył Giovanni Cassini 21 marca 1684 roku[3].

Nazwa pochodzi od bogini Tetydy z mitologii greckiej[2].

Tedyda na zdjęciu z sondy Cassini, widoczny krater Odyseusz

Powierzchnia[edytuj | edytuj kod]

Zachodnia półkula jest zdominowana przez potężny, choć płytki, krater uderzeniowy Odyseusz, którego średnica wynosząca 400 km to prawie 2/5 średnicy Tetydy. Fakt, że tak potężne uderzenie nie rozerwało księżyca na kawałki pozwala sądzić, że w momencie uderzenia był on w stanie płynnym lub przynajmniej półpłynnym. Kratery uderzeniowe, które wtedy powstały, „wygładzały” swoje kształty. Drugim elementem charakterystycznym Tetydy jest wielka dolina Ithaca Chasma, o długości 2000 km – czyli 3/4 obwodu Tetydy, szeroka na 100 km i głęboka na 3–5 km. Gdy księżyc powoli zamarzał, powierzchnia musiała pękać, ponieważ objętość rosła – prawdopodobnie w ten sposób powstał ten ogromny kanion. Alternatywna teoria zakłada, że uderzenie, które wybiło krater Odyseusz wygenerowało siły, które spowodowały powstanie doliny Ithaca Chasma, zwłaszcza że krater i dolina leżą po przeciwnych stronach księżyca[3].

Orbita[edytuj | edytuj kod]

Księżyc krąży wokół Saturna po orbicie kołowej, z okresem obiegu 45h 18m 26s. Dwa nieregularne księżyce planety, Telesto i Kalipso, poruszają się po tej samej orbicie co Tetyda w punktach Lagrange’a, są więc tzw. księżycami trojańskimi. Telesto znajduje się w punkcie L4, a Kalipso w punkcie L5 orbity.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g Planetary Satellite Mean Orbital Parameters (ang.). Jet Propulsion Laboratory, 2013-08-23. [dostęp 2016-02-22].
  2. a b Tethys, NASA Solar System Exploration [dostęp 2021-04-15].
  3. a b Tethys (ang.). W: Solar System Exploration [on-line]. NASA. [dostęp 2018-12-26].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]