Thomas Blatt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Thomas Blatt
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 15 kwietnia 1927
Izbica
Imię i nazwisko przy narodzeniu Tomasz Blatt
Data i miejsce śmierci 31 października 2015
Santa Barbara
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Zasługi RP

Thomas „Toivi” Blatt, pierwotnie Tomasz Blatt (ur. 15 kwietnia 1927[1] w Izbicy, zm. 31 października 2015 w Santa Barbara) – więzień obozu zagłady w Sobiborze i uczestnik powstania więźniów tego obozu, autor licznych wspomnień z czasów Holocaustu.

Biografia[edytuj]

Urodził się w Izbicy – typowym polskim sztetlu, nazywanym „żydowską stolicą” ze względu na przewagę ludności żydowskiej (ok. 90% mieszkańców w 1939).

W 1943 r. został wraz z rodziną deportowany do obozu zagłady w Sobiborze. Jego rodzice i o 6 lat młodszy brat zginęli w komorze gazowej. On sam przetrwał zatrudniony w warsztacie obozowym i był uczestnikiem powstania więźniów, które wybuchło 14 października 1943. Z Sobiboru uciekło wtedy ok. 300 powstańców, z czego tylko co dziesiąty przeżył do końca wojny.

Po wojnie Blatt studiował dziennikarstwo. W 1959 r. wyemigrował do Stanów Zjednoczonych i zajął się dokumentacją Zagłady Żydów[2]. Jego wspomnienia ukazały się m.in. na łamach polskich tygodników: „Świat” i „Kulisy”. W 1979 r. zarejestrował rozmowę z jednym z przywódców powstania w Sobiborze, Aleksandrem „Saszą” Peczerskim. W 1983 r. przeprowadził trzygodzinny wywiad z byłym oficerem SS z Sobiboru, Karlem Frenzlem. Zapis tej rozmowy, zatytułowany Morderca i jego świadek, zamieścił 28 marca 1984 niemiecki tygodnik „Stern”. Ten sam wywiad opublikował także polski „Przegląd Tygodniowy” (1 maja 1983) oraz izraelski „Haaretz” (27 kwietnia 1984).

Dziennik Blatta zawierający opis przebiegu powstania w Sobiborze został wykorzystany w telewizyjnym filmie stacji CBS pt. Ucieczka z Sobiboru. Film otrzymał m.in. dwa Złote Globy i kilka nominacji do Nagrody Emmy.

Tomasz Blatt jest bohaterem reportażu Hanny Krall Autoportret z kulą w szczęce.

Mieszkał w Santa Barbara w Kalifornii. W 70. rocznicę powstania w obozie w Sobiborze został przez Bronisława Komorowskiego odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej[3].

Publikacje w j. polskim[edytuj]

Przypisy

  1. Blatt Tomasz (Tojvi) (pol.). W: Projekt „Historia Mówiona” na stronach Ośrodka „Brama Grodzka – Teatr NN” [on-line]. [dostęp 2010-08-23].
  2. Thomas Blatt. Sobibor Interviews. [dostęp 2015-11-02].
  3. Ordery w 70. rocznicę Powstania w obozie w Sobiborze, prezydent.pl, 14 października 2013 [dostęp: 16 czerwca 2015].

Linki zewnętrzne[edytuj]