Tibava

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tibava
ilustracja
Państwo  Słowacja
Kraj koszycki
Powiat Sobrance
Starosta Stanislav Zubaj[1]
Powierzchnia 10,7 km²
Wysokość 130 m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

549
52 os./km²
Nr kierunkowy 056
Kod pocztowy 073 01
Tablice rejestracyjne SO
Położenie na mapie Słowacji
Mapa konturowa Słowacji, po prawej znajduje się punkt z opisem „Tibava”
48°44′30″N 22°12′30″E/48,741667 22,208333
Strona internetowa

Tibavawieś (obec) na Słowacji położona w kraju koszyckim, w powiecie Sobrance. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1282[2].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Leży w północno-wschodniej części Niziny Wschodniosłowackiej, ok. 2 km na wschód od miasta Sobrance. Zabudowania wsi rozłożone są wzdłuż drogi nr 50, ciągną się także na północ wzdłuż odgałęziającej się tu drogi nr 566.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Szeroko zakrojone badania archeologiczne potwierdziły, że teren wsi był zamieszkany przez człowieka już w paleolicie. Szczególnie bogate są znaleziska z neolitu, obejmujące osadnictwo i cmentarzysko kultury polgarskiej. Wyróżnia je wysoki poziom wykonania narzędzi miedzianych oraz występowanie złotej biżuterii (najstarsze przykłady obróbki złota z terenu dzisiejszej Słowacji). Odkryto również szereg grobów zaliczanych do kultury halsztackiej oraz liczne artefakty z okresu lateńskiego i rzymskiego. Czasy nowożytne reprezentują odkrycia osadnictwa wczesnośredniowiecznego z VI – VII w. oraz z czasów państwa wielkomorawskiego.

Wieś po raz pierwszy wspominana jest w roku 1282. Była ośrodkiem feudalnego „państwa”, które w 1290 r. należało do panów z Michałowiec – Andrzeja i Jaka. Jego siedzibą był zamek Tibava, znajdujący się na terenie dzisiejszej wsi Podhoroď, ok. 11 km na płnocny wschód od Tibavy, strzegący szlaku handlowego z Węgier do Halicza. W XIV w. we wsi osiedlili się wałasi, a w 1351 r. otrzymała ona prawo targowe. Na początku XV w. założono we wsi pierwsze winnice. Mieszkańcy zajmowali się rolnictwem i uprawą winorośli. Uprawa winnej latorośli jest kontynuowana tu do dziś – okolica słynie z produkcji wysokiej jakości win.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Według danych z dnia 31 grudnia 2012, wieś zamieszkiwało 550 osób, w tym 277 kobiet i 273 mężczyzn[3].

W 2001 roku rozkład populacji względem narodowości i przynależności etnicznej wyglądał następująco[4]:

Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco[4]:

    Zmiany liczby ludności w miejscowości Tibava od 1996 roku[5].
    Źródło: Štatistický úrad Slovenskej republiky

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Pomniki przyrody[edytuj | edytuj kod]

  • Chronione drzewo „Morwa w Tibavie” (słow. Moruša v Tibave) – morwa biała wysokości 16 m, obwód pnia w pierśnicy 317 cm, średnica korony 15 m, wiek: ok. 200 lat, objęte ochroną w 1990 r.
  • Chronione drzewo „Platan w Tibavie” (słow. Platan v Tibave) – platan klonolistny wysokości 27 m, obwód pnia540 cm, wiek: ok. 250 lat, objęty ochroną w 1990 r.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Lista wybranych wójtów, burmistrzów gmin i miast w wyborach do organów gminy (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09].
  2. Statystyki ogólne miejscowości (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  3. Dane statystyczne dotyczące liczby mieszkańców (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-06-20)].
  4. a b Statystyki mieszkańców na podstawie spisu statystycznego z roku 2001 (ang.). Statistical Office of the Slovak Republic. [dostęp 2013-09-09].
  5. Databáza (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2013-23-12].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Adamec Vladimír, Jedličková Nora: Slovensko. Turistický lexikon, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1991, ​ISBN 80-7096-152-X​;
  • Vihorlatské vrchy. Zemplínska šírava. Turistická mapa 1:50 000, wydanie 5, wyd. VKÚ Harmanec, Harmanec 2010, ​ISBN 978-80-8042-594-4​;