Tirat Cewi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Tirat Cvi)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tirat Cewi
טירת צבי
Widok kibucu Tirat Cewi
Widok kibucu Tirat Cewi
Państwo  Izrael
Dystrykt Dystrykt Północny
Poddystrykt Poddystrykt Jezreel
Samorząd Regionu Samorząd Regionu Emek ha-Majanot
Wysokość -224 m n.p.m.
Populacja (2010)
• liczba ludności

622
Położenie na mapie Izraela
Mapa lokalizacyjna Izraela
Tirat Cewi
Tirat Cewi
Ziemia 32°25′19″N 35°31′42″E/32,421944 35,528333
Strona internetowa
Portal Portal Izrael

Tirat Cewi (hebr. טירת צבי; ang. Tirat Zvi; pol. Twierdza Cwi) – kibuc położony w Samorządzie Regionu Emek ha-Majanot, w Dystrykcie Północnym, w Izraelu. Członek Ruchu Religijnych Kibuców (Ha-Kibbuc Ha-Dati).

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Kibuc Tirat Cewi jest położony na wysokości 224 m p.p.m. w intensywnie użytkowanej rolniczo Dolinie Bet Sze’an, będącej częścią Rowu Jordanu w Dolnej Galilei. Okoliczny teren jest stosunkowo płaski, opada jednak w kierunku wschodnim w depresję rzeki Jordan. Wokół osady znajdują się liczne źródła, których wody są odprowadzane do sztucznych stawów hodowlanych. W odległości około 1,5 km na wschód od kibucu przepływa rzeka Jordan, stanowiąca granicę z Jordanią. W odległości 2 km na południe od kibucu przebiega mur bezpieczeństwa, oddzielający państwo Izrael od terytoriów Autonomii Palestyńskiej. W jego otoczeniu znajdują się kibuce Kefar Ruppin i Sede Elijjahu, oraz moszawy Sede Terumot i Tel Te’omim. Po stronie jordańskiej jest miasto Al-Maschariqa. Po stronie palestyńskiej są wioski Bardala, Kardala i Ein al-Beida, oraz osiedle żydowskie Mehola.

Tirat Cewi jest położony w Samorządzie Regionu Emek ha-Majanot, w Poddystrykcie Jezreel, w Dystrykcie Północnym Izraela.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Większość mieszkańców kibucu jest Żydami[1][2]:

Historia[edytuj | edytuj kod]

Tirat Cewi
Mozaika podłogowa przed synagogą w kibucu Tirat Cewi
Mozaika podłogowa przed synagogą w kibucu Tirat Cewi

Pierwotnie w okolicy tej istniała arabska wioska Al-Chunajzir. Została ona wysiedlona i zniszczona 20 maja 1948 roku podczas I wojny izraelsko-arabskiej[3]. Dużo wcześniej tutejsze grunty wykupiły od arabskich mieszkańców żydowskie organizacje syjonistyczne.

Kibuc został założony 30 czerwca 1937 roku przez żydowskich imigrantów z Polski, Rumunii i Niemiec. Była to typowa osada rolnicza, z obronną palisadą i wieżą obserwacyjną. Został nazwany na cześć rabina Zvi Hirsch Kalischera, jednego z liderów ruchu Chowewej Syjon. Pierwsi osadnicy żyli w trudnych warunkach. Okoliczne bagna powodowały chorobę malarii, która szybko rozprzestrzeniała się wśród osadników. Chorowało dwie trzecie mieszkańców. Podczas arabskiego powstania (1936-1939) 28 lutego 1938 roku arabska banda usiłowała napaść na kibuc, została jednak odparta. Podczas wojny domowej w Mandacie Palestyny 16 lutego 1948 roku kibuc zaatakował oddział dowodzony przez Fawzi al-Qawuqji. W trakcie ciężkiej walki zginął 1 obrońca i 57 napastników. Po nieudanym ataku większość mieszkańców okolicznych wiosek uciekła, ponieważ obawiała się żydowskiej zemsty[4]. Podczas wojny sześciodniowej w 1967 roku, kibuc przez pierwsze dwa dni znajdował się pod jordańskim ostrzałem. Uszkodzeniu uległo wówczas kilka domów. W latach 90. XX wieku kibuc przeszedł przez proces prywatyzacji, zachowując kolektywną organizację instytucji kultury, edukacji i ochrony zdrowia. Istnieją plany rozbudowy osady[5]. W 2001 roku w pobliżu kibucu wybudowano mur bezpieczeństwa, oddzielający państwo Izrael od terytoriów Autonomii Palestyńskiej[6].

Kultura i sport[edytuj | edytuj kod]

W kibucu znajduje się ośrodek kultury z biblioteką, basen kąpielowy, sala sportowa z siłownią.

Edukacja i religia[edytuj | edytuj kod]

Kibuc utrzymuje przedszkole. Starsze dzieci są dowożone do szkoły podstawowej w kibucu Sde Elijahu i szkoły średniej w kibucu Newe Etan[7]. Kibuc posiada własną synagogę i mykwę. Tirat Cvi wraz z sąsiednimi osadami Szeluchot, En ha-Naciw i Sede Elijjahu tworzy blok religijnych kibuców.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

W sąsiedztwie kibucu odkryto pozostałości starożytnej synagogi pochodzącej z IV wieku. Zachowała się mozaika podłogowa z wizerunkiem siedmioramiennego świecznika. Została ona odnowiona i przeniesiona do kibucu. Umieszczono ją przed wejściem do współczesnej synagogi. Dodatkową atrakcją jest zachowany fragment rzymskiej drogi.

Gospodarka i infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Gospodarka kibucu opiera się na intensywnym rolnictwie i sadownictwie. Uprawy polne obejmują pszenicę, bawełnę i warzywa. W sadach uprawia się winorośl, oliwki i granaty. Znajduje się tutaj największy w Izraelu gaj daktylowców (liczy około 18 tys. drzew). Na wschód i na południe od kibucu są duże stawy hodowlane ryb. Jest tu także ferma drobiu i hodowla bydła na mięso. Tutejszy zakład przetwórstwa mięsa Tiv produkuje znane w całym kraju wędliny. Zatrudnia on 220 pracowników. W kibucu jest przychodnia zdrowia z gabinetem stomatologicznym, sklep wielobranżowy i warsztat mechaniczny.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Z kibucu wyjeżdża się na północny zachód drogą nr 6678, którą dojeżdża się do kibucu Sede Elijjahu, i dalej do kibucu En ha-Naciw oraz skrzyżowania z drogą nr 90.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

21 czerwca 1942 roku w Tirat Cewi zanotowano temperaturę +53,9 °C. Jest to rekord temperatury powietrza na kontynencie azjatyckim[8].

Przypisy

  1. Dane statystyczne z lat 1948-1995 (hebr.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 2012-05-15].
  2. Dane statystyczne z lat 2001-2009 (hebr.). W: Israel Central Bureau of Statistics [on-line]. [dostęp 2012-05-15].
  3. Welcome To al-Khunayzir (ang.). W: Palestine Remembered [on-line]. [dostęp 2012-05-15].
  4. Tirat Cvi (hebr.). W: Bet Alon [on-line]. [dostęp 2012-05-16].
  5. Tirat Cvi (hebr.). W: Rom Galil [on-line]. [dostęp 2012-05-16].
  6. The Separation Barrier Map (ang.). W: B’Tselem [on-line]. 2008. [dostęp 2012-05-16].
  7. Tirat Cvi (hebr.). W: Galil Net [on-line]. [dostęp 2012-05-16].
  8. Global Measured Extremes of Temperature and Precipitation (ang.). W: National Climatic Data Center [on-line]. [dostęp 2012-05-16].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]