Tlenek manganu(II)
| |||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||||||||||
| Charakterystyka fizyczna | |||||||||||||||||||||||
| bezwonne[1] zielone kryształy lub proszek[2] | |||||||||||||||||||||||
| Wzór Hilla |
MnO | ||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Masa molowa |
70,94 g/mol | ||||||||||||||||||||||
| Minerały | |||||||||||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||||||||||
| Numer CAS | |||||||||||||||||||||||
| PubChem | |||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||
| Podobne związki | |||||||||||||||||||||||
| Podobne związki | |||||||||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) | |||||||||||||||||||||||
-oxide-xtal-3D-SF.png)
Tlenek manganu(II), MnO – nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków zasadowych, w którym mangan występuje na II stopniu utlenienia. Występuje w przyrodzie jako bardzo rzadki minerał manganozyt[3][7].
Właściwości
[edytuj | edytuj kod]Tlenek manganu(II) jest ciałem stałym barwy żółtozielonej lub szarozielonej. Krystalizuje w układzie regularnym i tworzy sieć przestrzenną typu NaCl. Nie rozpuszcza się w wodzie. Jest tlenkiem zasadowym. Ulega działaniu kwasów, dając sole manganu(II) o bladoróżowym zabarwieniu[3][8]:
- MnO + H2SO4 → MnSO4 + H2O
- MnO + 2HCl → MnCl2 + H2O
W kontakcie z powietrzem lub tlenem, tlenek manganu(II) utlenia się do wyższych tlenków manganu[3].
Tlenek manganu(II) jest związkiem niestechiometrycznym. Jego skład może wynosić pomiędzy MnO a Mn0,957O, zachowując jednocześnie tę samą strukturę przestrzenną[8].
Otrzymywanie
[edytuj | edytuj kod]Tlenek manganu(II) otrzymuje się przemysłowo z tlenku manganu(IV) poprzez redukcję wodorem, tlenkiem węgla lub metanem w wysokich temperaturach (powyżej 800 °C)[3]:
- MnO2 + H2 → MnO + H2O
- MnO2 + CO → MnO + CO2
Związek ten można także otrzymać w wyniku termicznego rozkładu węglanu lub szczawianu manganu(II) w atmosferze beztlenowej[3][8]:
- MnCO3 → MnO + CO2
Ostrożna dehydratacja wodorotlenku manganu(II) w kontrolowanych warunkach i w atmosferze beztlenowej także daje tlenek manganu(II)[3].
Zastosowanie
[edytuj | edytuj kod]Tlenek manganu(II) stosowany jest w przemyśle nawozowym, gdzie jest źródłem manganu w nawozach, oraz paszowym. Wykorzystywany jest także do otrzymywania szeregu innych związków manganu[3].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 Manganese(II) oxide, [w:] GESTIS-Stoffdatenbank [online], Institut für Arbeitsschutz der Deutschen Gesetzlichen Unfallversicherung, ZVG: 1530 [dostęp 2011-02-13] (niem. • ang.).
- 1 2 3 4 5 6 Physical constants of inorganic compounds, [w:] David R. Lide (red.), CRC Handbook of Chemistry and Physics, wyd. 90, Boca Raton: CRC Press, 2009, ISBN 978-1-4200-9084-0 (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Manganese(II) oxide, [w:] Pradyot Patnaik, Handbook of Inorganic Chemicals, London: McGraw-Hill, 2003, s. 549–550, ISBN 0-07-049439-8 (ang.).
- 1 2 3 Tlenek manganu(II) (nr 431761) w katalogu produktów Sigma-Aldrich (Merck). [dostęp 2011-02-13].
- ↑ Manganese & compounds: Overview, [w:] National Pollutant Inventory [online] [dostęp 2011-02-13] [zarchiwizowane z adresu 2013-05-31] (ang.).
- ↑ Tlenek manganu(II) [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 431761 [dostęp 2021-05-14].
- ↑ Manganosite, [w:] WebMineral.com [online] [dostęp 2011-02-13] (ang.).
- 1 2 3 Manganowce, [w:] Adam Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, wyd. 2, cz. 3, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 894, ISBN 978-83-01-06542-3, OCLC 69373857.