Toksykologia

Toksykologia (od gr. τοξικος [toxicos] – substancja, którą zatruwano strzały + –logia[1]) – interdyscyplinarna dziedzina nauki zajmująca się badaniem własności czynników toksycznych i negatywnymi skutkami ich oddziaływania na organizm[2][3]. Wyodrębniona została z biologii, chemii, medycyny, medycyny weterynaryjnej, farmakologii i innych dziedzin. Dzieli się ją umownie na toksykologię teoretyczną i toksykologię stosowaną.
Toksykologia zajmuje się badaniem takich własności jak[potrzebny przypis]:
- toksyczność – bezpośrednie wywoływanie objawów chorobowych
- mutagenność – powodowanie zmian genetycznych
- kancerogenność – powodowanie zmian nowotworowych
- teratogenność – powodowanie wad rozwojowych płodu
- alergogenność – wywoływanie alergii.
Wiedza z dziedziny toksykologii jest powszechnie wykorzystywana przez lekarzy z dziedziny medycyny sądowej oraz lekarzy weterynarii wyspecjalizowanych w weterynarii sądowej.
Podział
[edytuj | edytuj kod]Toksykologię dzieli się na[potrzebny przypis]:
- toksykologię ogólną – zajmuje się definiowaniem podstawowych pojęć
- toksykologię szczegółową – bada i opisuje trucizny
- toksykologię doświadczalną – opracowuje modele badawcze i zajmuje się śledzeniem losu trucizn w organizmie.
Z toksykologii wyodrębnia się również toksykologię sądowo-lekarską (czasem nazywaną sądową), która zajmuje się truciznami i zatruciami w odniesieniu do wymiaru sprawiedliwości. Zaliczana jest ona do nauk sądowych[4].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- analiza toksykologiczna, ekotoksykologia, zatrucie
- toksyna, toksemia
- toksynologia, homotoksykologia
- John Henry
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ toksykologia - Wielki słownik języka polskiego PAN [online], wsjp.pl [dostęp 2025-12-08].
- ↑ Nurbey Gulia, 3_ Bezpieczeństwo w Laboratorium Chemicznym, [w:] e-edu.uwr.edu.pl [online], Uniwersytet Wrocławski [dostęp 2025-12-07] (pol.).
- ↑ What is Toxicology? [online], web.archive.org, 10 marca 2007 [dostęp 2024-10-02] [zarchiwizowane z adresu 2007-03-10].
- ↑ Kamil Jurowski, Anna Jurowska, Małgorzata Krzeczkowska, Wojciech Piekoszewski, „Wszystko jest trucizną i nic nie jest trucizną” – toksykologia sądowo-lekarska w Polsce, „Edukacja Biologiczna i Środowiskowa”, CEEOL, 2015, s. 1 (58) [dostęp 2026-01-29] (ang.).