Tomás Balduino
Tomás Balduino w 2009 | |
| Data i miejsce urodzenia |
31 grudnia 1922 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
2 maja 2014 |
| biskup diecezjalny | |
| Okres sprawowania |
1967–1998 |
| Wyznanie | |
| Kościół | |
| Śluby zakonne |
1943 |
| Prezbiterat |
1948 |
| Sakra biskupia |
1967 |
Tomás Balduino, właśc. Paulo Balduino de Sousa Décio[1] (ur. 31 grudnia 1922 w Posse, zm. 2 maja 2014 w Goiânii) – brazylijski duchowny katolicki, dominikanin, biskup diecezji Goiás w latach 1967–1998, teolog, działacz społeczny i obrońca praw człowieka, znany z zaangażowania na rzecz ludności tubylczej i bezrolnych chłopów w Brazylii. Był jednym z czołowych krytyków brazylijskiej dyktatury wojskowej (1964–1985)[2].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się w Posse, w stanie Goiás. Wstąpił do zakonu dominikanów i złożył pierwsze śluby zakonne w 1943. Święcenia kapłańskie przyjął w 1948[3].
W 1967 papież Paweł VI mianował go koadiutorem prałatury Santíssima Conceição do Araguaia oraz biskupem tytularnym Vicus Pacati. W listopadzie tego samego roku został konsekrowany na biskupa diecezji Goiás, którą kierował aż do przejścia na emeryturę w grudniu 1998[3].
Działalność społeczna
[edytuj | edytuj kod]Tomás Balduino był głęboko zaangażowany w działalność na rzecz sprawiedliwości społecznej. W 1972 był jednym z założycieli Rady Misyjnej Indian (CIMI) – organizacji kościelnej wspierającej prawa ludności tubylczej[2]. W 1975 współtworzył Komisję Duszpasterstwa Ziemi (Comissão Pastoral da Terra, CPT) – pastoralną inicjatywę Konferencji Episkopatu Brazylii, która do dziś wspiera drobnych rolników, bezrolnych chłopów i obrońców środowiska w walce o dostęp do ziemi, wody oraz poszanowanie praw człowieka[4].
Jego działania miały charakter zarówno pastoralny, jak i polityczny. Był aktywnym krytykiem represji wojskowej dyktatury, opowiadał się za reformą rolną i wspierał powstawanie ruchów społecznych, takich jak Ruch Bezrolnych Pracowników Rolnych (MST)[4].
Uważany jest za jednego z najważniejszych propagatorów teologii wyzwolenia[5].
Wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]W uznaniu za swoją działalność na rzecz ludów rdzennych i walki o prawa człowieka, w 2012 został uhonorowany przez prezydent Brazylii, Dilmę Rousseff[2].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Paula Resende, Corpo de dom Tomás Balduino é levado para a cidade de Goiás [online], Goiás, 4 maja 2014 [dostęp 2025-06-27] (port.).
- ↑ a b c Zmarł biskup społecznik Tomás Balduino [online], DEON.pl, 6 maja 2014 [dostęp 2025-06-27] (ang.).
- ↑ a b Bishop Tomás Balduino, OP RIP [online], op.org, 19 czerwca 2019 [dostęp 2025-06-27] (ang.).
- ↑ a b CIDSE remembers Tomas Balduino, Bishop of the landless [online], cidse.org, 22 czerwca 2022 [dostęp 2025-06-27] (ang.).
- ↑ Jan Hoffman French, A Tale of Two Priests: Three Decades of Liberation Theology in the Brazilian Northeast [online], kellogg.nd.edu, 2006.