Tomasz Wyżyński

Tomasz Wyżyński
Data i miejsce urodzenia	31 października 1958 ; Kielce
Alma Mater	Uniwersytet Warszawski (1982)
Dziedzina sztuki	przekład literacki, leksykografia

Tomasz Wyżyński (ur. 31 października 1958 w Kielcach)^[1] – polski tłumacz anglojęzycznej literatury pięknej i leksykograf.

Życiorys

Absolwent VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie (1977)^[2] i Instytutu Anglistyki Uniwersytetu Warszawskiego (1982, tytuł zawodowy magistra filologii angielskiej)^[3]^[4]. Zadebiutował jako tłumacz w 1987^[4]. Od 1994 autor słowników angielsko-polskich i polsko-angielskich publikowanych w formie książkowej m.in. przez Świat Książki, Klub dla Ciebie i Wydawnictwo WNT^[3]. Oprócz prozy literackiej (przeszło sześćdziesiąt powieści)^[4] przekładał na język polski wiersze Williama Butlera Yeatsa^[5], a na język angielski polskie wiersze dla dzieci (w tym Lokomotywę Juliana Tuwima i W pamiętniku Zofii Bobrówny Juliusza Słowackiego)^[6]^[7]^[a] oraz wiersze polskich poetów współczesnych^[9].

Współpracował m.in. z wydawnictwami Iskry, Książka i Wiedza, Czytelnik, Albatros, Świat Książki, Czarna Owca^[4]. Przełożył cykl dwunastu powieści historyczno-obyczajowych Dziedzictwo rodu Poldarków brytyjskiego pisarza Winstona Grahama^[10]. Polskie tłumaczenie powieści Światło, którego nie widać amerykańskiego autora Anthony’ego Doerra zostało nagrodzone tytułem Książka Roku 2015 portalu Lubimyczytać.pl w kategorii powieść historyczna^[11]. Mieszka w Warszawie, ma córkę^[12].

Publikacje książkowe

Słowniki angielsko-polskie i polsko-angielskie

Słowniki tematyczne

1994 – Angielsko-polski i polsko-angielski słownik biznesu (English-Polish and Polish-English Business Dictionary), Książka i Wiedza, ISBN 83-05-12671-4
1995 – Słownik biznesu: angielsko-polski i polsko-angielski (Business Dictionary: English-Polish and Polish-English), Prószyński i S-ka, ISBN 83-85661-92-1
2000 – Podręczny słownik idiomów angielskich (The Compact Dictionary of Idiomatic English), Świat Książki, ISBN 83-7227-362-6
2013 – Angielsko-polski słownik biznesu z wymową, Polsko-angielski słownik biznesu z wymową, Wydawnictwo WNT, 2 tomy, ISBN 978-83-7926-026-3, ISBN 978-83-7926-031-7

Słowniki ogólne

1999 – Podręczny słownik angielsko-polski (The Compact English-Polish Dictionary), Podręczny słownik polsko-angielski (The Compact Polish-English Dictionary), Świat Książki, 2 tomy, ISBN 83-7227-423-1, ISBN 83-7227-344-8; przedruk Wydawnictwo Horyzont, 2001, 1 tom, pod tytułem Słownik angielsko-polski i polsko-angielski, ISBN 83-7227-987-X
2002 – Współczesny słownik angielsko-polski (The Contemporary English-Polish Dictionary), Współczesny słownik polsko-angielski (The Contemporary Polish-English Dictionary), Klub dla Ciebie, 2 tomy, ISBN 83-89076-76-4, ISBN 83-88729-91-8
2004 – Nowy praktyczny słownik angielsko-polski i polsko-angielski (The New Practical English-Polish and Polish-English Dictionary), Świat Książki, 1 tom, ISBN 83-247-0266-0
2008 – Wielki uniwersalny słownik angielsko-polski (The Great Universal English-Polish Dictionary), Wielki uniwersalny słownik polsko-angielski (The Great Universal Polish-English Dictionary), Klub dla Ciebie, 2 tomy, ISBN 978-83-7404-900-9, ISBN 978-83-7404-901-6; wznowienie Wydawnictwo WNT, 2013, ISBN 978-83-7926-114-7, ISBN 978-83-7926-115-4

Przekłady

Tłumaczenia książek autorów mających hasła w Wikipedii:

1989 – Sucha biała pora (André Brink), ISBN 83-207-1161-4
1991 – Wszystkiemu do widzenia (Robert Graves), ISBN 83-05-12565-3^[b]
1992:
- Zima Helikonii (Brian Aldiss), ISBN 83-207-1381-1
- Dzień przed północą (Stephen Hunter), ISBN 83-900658-1-9
- Wstąpić do piekła (Jack Higgins), ISBN 83-900658-5-1
1993:
- Złota sieć (Alistair MacLean, Simon Gandolfi(inne języki)), ISBN 83-85855-14-9
- Solo (Jack Higgins), ISBN 83-85855-03-3
- Bezkresne morze (Alistair MacLean), ISBN 83-900658-9-4
1994:
- Spisek Akwitanii (Robert Ludlum), ISBN 83-207-1386-2
- Fachman (Bernard Malamud), ISBN 83-207-1369-2
- Miłosny lot (Lewis Nkosi), ISBN 83-85606-50-5
- Król lew (wersja książkowa, ISBN 83-7129-093-4)
- Ambasador (André Brink), ISBN 83-07-02349-1
- Gra Geralda (Stephen King), ISBN 83-85855-33-5
1995:
- Saba (Jack Higgins), ISBN 83-85855-73-4
- Casper (Lisa Rojany), ISBN 83-7152-004-2
1996 – Firma (John Grisham), ISBN 83-7129-228-7
1998:
- Czarownice (Roald Dahl), ISBN 83-7129-426-3
- Karol i fabryka czekolady (Roald Dahl), ISBN 83-87782-03-3^[c].
- Wielka szachownica (Zbigniew Brzeziński), ISBN 83-7227-198-4
2000 – Żona magika(inne języki) (Brian Moore), ISBN 83-7227-195-X
2001:
- Generał cesarza (James Webb), ISBN 83-7227-630-7
- Podarunek(inne języki) (Danielle Steel), ISBN 83-7227-949-7
2010 – Pamięć doskonała (Scott Bakker), ISBN 978-83-7659-539-9
2013:
- Czerwony smok (Thomas Harris), ISBN 978-83-7885-772-3
- Ikona (Frederick Forsyth), ISBN 978-83-7885-600-9
- Pięść Boga (Frederick Forsyth), ISBN 978-83-7885-638-2
- Kopalnia złota(inne języki) (Wilbur Smith), ISBN 978-83-7885-611-5
- Cień Dextera(inne języki) (Jeff Lindsay), ISBN 978-83-7885-697-9
- Koszmar na różowo(inne języki) (John D. MacDonald), ISBN 978-83-7885-666-5
2014:
- Demony Dextera (Jeff Lindsay), ISBN 978-83-7885-711-2
- Akta Odessy (Frederick Forsyth), ISBN 978-83-8125-714-5
- Baśnie braci Grimm dla dorosłych i młodzieży (Philip Pullman), ISBN 978-83-7985-652-7
2015:
- Pierwszych piętnaście żywotów Harry’ego Augusta (Claire North), ISBN 978-83-7943-792-4^[d]
- W sieci (Thomas Pynchon), ISBN 978-83-7985-189-8
- Cierpienia Dextera(inne języki) (Jeff Lindsay), ISBN 978-83-7885-969-7
- Córka pszczelarza (Santa Montefiore), ISBN 978-83-8031-128-2
- Światło, którego nie widać (Anthony Doerr), ISBN 978-83-8015-202-1
- Przeżyć. Droga dziewczyny z Korei Północnej do wolności (Park Yeon-mi, Maryanne Vollers(inne języki)), ISBN 978-83-8015-246-5^[e]
- Syn szpiega (Bryan Denson(inne języki)), ISBN 978-83-8015-056-0
2016:
- Dotyk (Claire North), ISBN 978-83-8031-404-7
- Tajemnice Amy Snow (Tracy Rees(inne języki)), ISBN 978-83-8015-265-6
- Dziewięć dni (Gilly Macmillan), ISBN 978-83-7943-933-1^[f]
- Ross Poldark(inne języki) (Winston Graham), ISBN 978-83-8015-165-9
- Demelza(inne języki) (Winston Graham), ISBN 978-83-8015-167-3
- Jeremy Poldark(inne języki) (Winston Graham), ISBN 978-83-8015-169-7
- Warleggan(inne języki) (Winston Graham), ISBN 978-83-8015-460-5
2017:
- Perfekcyjna dziewczyna (Gilly Macmillan), ISBN 978-83-8031-557-0
- Czarny księżyc(inne języki) (Winston Graham), ISBN 978-83-8015-462-9^[g]
- Cztery łabędzie(inne języki) (Winston Graham), ISBN 978-83-8015-464-3
- Fala gniewu(inne języki) (Winston Graham), ISBN 978-83-8015-466-7
2018:
- Florence Grace (Tracy Rees), ISBN 978-83-8015-945-7
- Przybysz z morza(inne języki) (Winston Graham), ISBN 978-83-8015-742-2
- Taniec młynarza(inne języki) (Winston Graham), ISBN 978-83-8015-744-6
- Puchar miłości (Winston Graham), ISBN 978-83-8015-746-0
- Pogięta szpada(inne języki) (Winston Graham), ISBN 978-83-8015-749-1
2019:
- Bella Poldark (Winston Graham), ISBN 978-83-8015-752-1^[h]
- Moje lato w Tenby (Tracy Rees), ISBN 978-83-8015-947-1
- 84 000 (Claire North), ISBN 978-83-8139-008-8
2020:
- Umysł zabójcy (Mike Omer), ISBN 978-83-8139-225-9
- W ciemnościach (Mike Omer), ISBN 978-83-8139-477-2
- U schyłku dnia (Claire North), ISBN 978-83-8139-312-6
- Cordelia(inne języki) (Winston Graham), ISBN 978-83-8143-344-0
- Inni ludzie (C.J. Tudor), ISBN 978-83-8143-322-8
2021:
- Płonące dziewczyny(inne języki) (C.J. Tudor), ISBN 978-83-8143-663-2
- Światło głębin(inne języki) (Frances Hardinge), ISBN 978-83-8143-620-5
2022:
- Metropolis: największy wynalazek ludzkości (Ben Wilson(inne języki)), ISBN 978-83-8143-050-0
- Sprawa śmierci i życia (Irvin Yalom, Marilyn Yalom), ISBN 978-83-8252-022-4
2023:
- Pani March(inne języki) (Virginia Feito(inne języki)), ISBN 978-83-8252-045-3
- 33 strategie wojny(inne języki) (Robert Greene), ISBN 978-83-8252-322-5
- Ocaleni (Jane Harper), ISBN 978-83-8252-111-5
- Śmierć czarnej wdowy (James Patterson, J.D. Barker), ISBN 978-83-8252-463-5
2024:
- Miasto pod jednym dachem (Iris Yamashita), ISBN 978-83-8252-545-8
- Debit (C.J. Tudor), ISBN 978-83-8252-433-8
- Kiedy byłyśmy ptakami (Ayanna Lloyd Banwo(inne języki)), ISBN 978-83-8252-543-4
- Umrzeć przez grzeczność (Geena Davis), ISBN 978-83-8252-772-8
- Opuszczona (J.D. Barker), ISBN 978-83-8252-742-1
- Dziewczyna z wyspy zapachów (Erica Bauermeister), ISBN 978-83-8139-317-1
- Kamienne figurki(inne języki) (Lloyd Devereux Richards(inne języki)), ISBN 978-83-8252-760-5
- Gra na antenie (J.D. Barker), ISBN 978-83-8252-749-0
2025:
- Zabójcze pożądanie (J.D. Barker), ISBN 978-83-8252-917-3
- Ostatnia batalia (C.J. Tudor), ISBN 978-83-8143-945-9
- Anonimowi skrytobójcy (Rob Hart), ISBN 978-83-8252-993-7
- Autobiografia traumy (Peter A. Levine(inne języki)), ISBN 978-83-8143-504-8
- Wyjaśniamy morderstwa(inne języki) (Richard Osman), ISBN 978-83-8382-052-1

Uwagi

↑ Opracowanie naukowe przekładu wiersza W pamiętniku Zofii Bobrówny: Zofia Barciś. Język poezji w przekładzie i oryginale („Don't ask for poems”, „Niechaj mnie Zośka o wiersze nie prosi...”). Porównywanie przekładu z oryginałem wiersza Juliusza Słowackiego „W pamiętniku Zofii Bobrówny” w tłumaczeniu Tomasza Wyżyńskiego. „Warsztaty Polonistyczne”. Nr 4, s. 46–50, 2001. Wrocław: Wrocławska Oficyna Wydawnicza^[8].
↑ Tłumaczenie książki Wszystkiemu do widzenia Roberta Gravesa wyemitowano w 1992 w Polskim Radiu jako słuchowisko radiowe (14 odcinków po 10 minut)^[13].
↑
W latach 2009–2025 tłumaczenie książki Roalda Dahla Karol i fabryka czekolady (wyd. polskie 1998) stało się tematem czterech prac naukowych z zakresu translatoryki:
1. Joanna Czogała-Kiełboń, Communicative and semantic translation of „Charlie and the Chocolate Factory” by Roald Dahl. „Linguistica Silesiana”. Vol. 30, s. 213–222, 2009. Katowice: Polska Akademia Nauk Oddział Katowice^[14].
2. Agata Kochanek, Humour and its functions in Wyżyński’s and Heydel’s translations of Roald Dahl’s „Charlie and the Chocolate Factory”, praca magisterska, 2018. Kraków: Uniwersytet Jagielloński^[15].
3. Angelika Żak, Angelina Żyśko, Who ate the chocolate: Charlie or Karol? – the case of Polish translations of proper names in Roald Dahl’s novel „Charlie and the Chocolate Factory”. „Beiträge zur allgemeinen und vergleichenden Sprachwissenschaft”, Band 14, s. 275–294, 2025. Wrocław, Dresden: Oficyna Wydawnicza ATUT, Neisse Verlag^[16].
4. Angelika Żak, ‘Genialna bomba’ or ‘niesamowity hit’ as a ‘terrific whiz-banger’ of Wordplay, Slang and Idioms: On Domestication and Foreignization in Polish Translations of Roald Dahl’s Charlie and the Chocolate Factory. „New Horizons in English Studies”, Vol. 10, s. 42–63, 2025. Lublin: Maria Curie-Skłodowska University Press^[17].
↑ Pierwszych piętnaście żywotów Harry’ego Augusta nominowano do nagrody Książka Roku 2015 portalu Lubimyczytać.pl w kategorii science fiction^[18].
↑ Przeżyć. Droga dziewczyny z Korei Północnej do wolności nominowano do nagrody Książka Roku 2015 portalu Lubimyczytać.pl w kategorii literatura faktu^[19].
↑ Dziewięć dni nominowano do nagrody Książka Roku 2016 portalu Lubimyczytać.pl w kategorii kryminał, sensacja, thriller^[20].
↑ Czarny księżyc nominowano do nagrody Książka Roku 2017 portalu Lubimyczytać.pl w kategorii powieść historyczna^[21].
↑ Bellę Poldark nominowano do nagrody Książka Roku 2019 portalu Lubimyczytać.pl w kategorii powieść historyczna^[22].

Przypisy

↑ Esensjopedia, Tomasz Wyżyński: notka biograficzna [online], esensja.pl [dostęp 2021-03-18] [zarchiwizowane z adresu 2021-03-16] .
↑ WojciechW. Rylski WojciechW., Absolwenci Reytana 1977 [online], wne.uw.edu.pl [dostęp 2020-07-08] [zarchiwizowane z adresu 2010-04-23] .
↑ ^a ^b TomaszT. Wyżyński TomaszT., „Wielki słownik idiomów angielskich”, wydanie elektroniczne, dział: „Informacje wydawcy o twórcach słownika”, LexLand s.c., Knurów 2013 [zarchiwizowane z adresu 2020-08-19] .
↑ ^a ^b ^c ^d Tomasz Wyżyński, [w:] Encyklopedia Fantastyki [online] [dostęp 2021-07-10] . [archiwum]
↑ William Butler Yeats: Wiersze wybrane. Wybór tekstów Wanda Rulewicz, Tomasz Wyżyński. Wrocław – Warszawa – Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1997, s. 17, 20, 47, 86, 87, 164, 167, 182, 218, 229, 230. ISBN 83-04-04370-X.
↑ The Flying Cow and Other Polish Verses for Children. Warszawa: Interperess Publishers, 1988, s. 12, 15, 18, 25, 28, 36, 56, 59, 60. ISBN 83-223-2267-4.
↑ Halina Gacowa: Bibliografia literatury polskiej. Nowy Korbut. Literatura Romantyzmu. Juliusz Słowacki. T. 11. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2000, s. 79. ISBN 83-04-04555-9. [dostęp 2025-08-27].
↑ Zofia Barciś. Język poezji w przekładzie i oryginale („Don't ask for poems”, „Niechaj mnie Zośka o wiersze nie prosi...”). Porównywanie przekładu z oryginałem wiersza Juliusza Słowackiego „W pamiętniku Zofii Bobrówny” w tłumaczeniu Tomasza Wyżyńskiego. „Warsztaty Polonistyczne”. Nr 4, s. 46–50, 2001. Wrocław: Wrocławska Oficyna Wydawnicza. ISSN 1230-6657. [dostęp 2025-05-29].
↑ „Equivalencias 20: revista internacional de poesía. Antología de la poesía polaca contemporánea”, s. 33–35, 95–103, 107–117, 1990. Warszawa: Fundacja Kultury Polskiej. ISSN 0211-8181.
↑ Wydawnictwo CzarnaW.C. Owca Wydawnictwo CzarnaW.C., Dzisiaj premiera „Belli Poldark”, ostatniej część uwielbianej przez czytelników sagi Winstona Grahama „Dziedzictwo Rodu Poldarków” [online], Centrum Prasowe PAP, 30 stycznia 2019 [dostęp 2020-05-11] [zarchiwizowane z adresu 2020-05-24] .
↑ Anthony Doerr, „Światło, którego nie widać” [online], lubimyczytac.pl [dostęp 2020-05-11] [zarchiwizowane z adresu 2020-06-20] .
↑ Tomasz Wyżyński [online], echa.com.pl [dostęp 2023-04-12] [zarchiwizowane z adresu 2024-02-25] .
↑ Robert Graves, Wszystkiemu do widzenia (audycja radiowa, 1992). IBL PAN w Warszawie, Pracownia Bibliografii Bieżącej w Poznaniu. [dostęp 2025-12-24].
↑ Joanna Czogała-Kiełboń. Communicative and semantic translation of „Charlie and the Chocolate Factory” by Roald Dahl. „Linguistica Silesiana”. Vol. 30, s. 213–222, 2009. Katowice: Polska Akademia Nauk Oddział Katowice. ISSN 0208-4228. [dostęp 2025-05-29]. (ang.).
↑ Agata Kochanek: Humour and its functions in Wyżyński’s and Heydel’s translations of Roald Dahl’s „Charlie and the Chocolate Factory”. Uniwersytet Jagielloński, 2018. [dostęp 2025-05-29]. (ang.).
↑ Angelika Żak, Angelina Zyśko. Who ate the chocolate: Charlie or Karol? – the case of Polish translations of proper names in Roald Dahl’s novel „Charlie and the Chocolate Factory”. „Beiträge zur allgemeinen und vergleichenden Sprachwissenschaft”. Band 14, s. 275–294, 2025. Wrocław, Dresden: Oficyna Wydawnicza ATUT, Neisse Verlag. ISSN 2299-4122. [dostęp 2026-01-09]. (ang.).
↑ Angelika Żak. ‘Genialna bomba’ or ‘niesamowity hit’ as a ‘terrific whiz-banger’ of Wordplay, Slang and Idioms: On Domestication and Foreignization in Polish Translations of Roald Dahl’s Charlie and the Chocolate Factory. „New Horizons in English Studies”. Vol. 10, s. 42–63, 2025. Lublin: Maria Curie-Skłodowska University Press. ISSN 2543-8980. [dostęp 2026-01-09]. (ang.).
↑ Claire North, „Pierwszych piętnaście żywotów Harry’ego Augusta” [online], lubimyczytac.pl [dostęp 2020-08-22] [zarchiwizowane z adresu 2018-12-02] .
↑ Maryanne Vollers, Yeonmi Park, „Przeżyć. Droga dziewczyny z Korei Północnej do wolności” [online], lubimyczytac.pl [dostęp 2020-08-22] [zarchiwizowane z adresu 2018-02-10] .
↑ Gilly Macmillan, „Dziewięć dni” [online], lubimyczytac.pl [dostęp 2020-08-22] [zarchiwizowane z adresu 2017-12-30] .
↑ Winston Graham, „Czarny księżyc” [online], lubimyczytac.pl [dostęp 2020-08-22] [zarchiwizowane z adresu 2018-11-19] ..
↑ Winston Graham, „Bella Poldark” [online], lubimyczytac.pl [dostęp 2020-08-22] [zarchiwizowane z adresu 2020-08-19] .

Bibliografia

Tomasz Wyżyński, [w:] Encyklopedia Fantastyki [online] [dostęp 2023-03-28] .

Linki zewnętrzne

Profil w Polskiej Bibliografii Literackiej IBL PAN (jako tłumacz, dane z lat 1989–2012). IBL PAN w Warszawie, Pracownia Bibliografii Bieżącej w Poznaniu. [dostęp 2021-07-30].
Publikacje w katalogu Biblioteki Narodowej w Warszawie. Biblioteka Narodowa w Warszawie. [dostęp 2021-07-30].
Publikacje w katalogu NUKAT. Katalog Centralny NUKAT. [dostęp 2021-07-30].
Tomasz Wyżyński. Lubimyczytać.pl. [dostęp 2023-03-29].

[9] Opracowanie naukowe przekładu wiersza W pamiętniku Zofii Bobrówny: Zofia Barciś. Język poezji w przekładzie i oryginale („Don't ask for poems”, „Niechaj mnie Zośka o wiersze nie prosi...”). Porównywanie przekładu z oryginałem wiersza Juliusza Słowackiego „W pamiętniku Zofii Bobrówny” w tłumaczeniu Tomasza Wyżyńskiego. „Warsztaty Polonistyczne”. Nr 4, s. 46–50, 2001. Wrocław: Wrocławska Oficyna Wydawnicza^[8].

[15] Tłumaczenie książki Wszystkiemu do widzenia Roberta Gravesa wyemitowano w 1992 w Polskim Radiu jako słuchowisko radiowe (14 odcinków po 10 minut)^[13].

[20] W latach 2009–2025 tłumaczenie książki Roalda Dahla Karol i fabryka czekolady (wyd. polskie 1998) stało się tematem czterech prac naukowych z zakresu translatoryki:
Joanna Czogała-Kiełboń, Communicative and semantic translation of „Charlie and the Chocolate Factory” by Roald Dahl. „Linguistica Silesiana”. Vol. 30, s. 213–222, 2009. Katowice: Polska Akademia Nauk Oddział Katowice^[14].

Agata Kochanek, Humour and its functions in Wyżyński’s and Heydel’s translations of Roald Dahl’s „Charlie and the Chocolate Factory”, praca magisterska, 2018. Kraków: Uniwersytet Jagielloński^[15].

Angelika Żak, Angelina Żyśko, Who ate the chocolate: Charlie or Karol? – the case of Polish translations of proper names in Roald Dahl’s novel „Charlie and the Chocolate Factory”. „Beiträge zur allgemeinen und vergleichenden Sprachwissenschaft”, Band 14, s. 275–294, 2025. Wrocław, Dresden: Oficyna Wydawnicza ATUT, Neisse Verlag^[16].

Angelika Żak, ‘Genialna bomba’ or ‘niesamowity hit’ as a ‘terrific whiz-banger’ of Wordplay, Slang and Idioms: On Domestication and Foreignization in Polish Translations of Roald Dahl’s Charlie and the Chocolate Factory. „New Horizons in English Studies”, Vol. 10, s. 42–63, 2025. Lublin: Maria Curie-Skłodowska University Press^[17].

[4] Joanna Czogała-Kiełboń, Communicative and semantic translation of „Charlie and the Chocolate Factory” by Roald Dahl. „Linguistica Silesiana”. Vol. 30, s. 213–222, 2009. Katowice: Polska Akademia Nauk Oddział Katowice^[14].

[5] Agata Kochanek, Humour and its functions in Wyżyński’s and Heydel’s translations of Roald Dahl’s „Charlie and the Chocolate Factory”, praca magisterska, 2018. Kraków: Uniwersytet Jagielloński^[15].

[6] Angelika Żak, Angelina Żyśko, Who ate the chocolate: Charlie or Karol? – the case of Polish translations of proper names in Roald Dahl’s novel „Charlie and the Chocolate Factory”. „Beiträge zur allgemeinen und vergleichenden Sprachwissenschaft”, Band 14, s. 275–294, 2025. Wrocław, Dresden: Oficyna Wydawnicza ATUT, Neisse Verlag^[16].

[7] Angelika Żak, ‘Genialna bomba’ or ‘niesamowity hit’ as a ‘terrific whiz-banger’ of Wordplay, Slang and Idioms: On Domestication and Foreignization in Polish Translations of Roald Dahl’s Charlie and the Chocolate Factory. „New Horizons in English Studies”, Vol. 10, s. 42–63, 2025. Lublin: Maria Curie-Skłodowska University Press^[17].

[22] Pierwszych piętnaście żywotów Harry’ego Augusta nominowano do nagrody Książka Roku 2015 portalu Lubimyczytać.pl w kategorii science fiction^[18].

[24] Przeżyć. Droga dziewczyny z Korei Północnej do wolności nominowano do nagrody Książka Roku 2015 portalu Lubimyczytać.pl w kategorii literatura faktu^[19].

[26] Dziewięć dni nominowano do nagrody Książka Roku 2016 portalu Lubimyczytać.pl w kategorii kryminał, sensacja, thriller^[20].

[28] Czarny księżyc nominowano do nagrody Książka Roku 2017 portalu Lubimyczytać.pl w kategorii powieść historyczna^[21].

[30] Bellę Poldark nominowano do nagrody Książka Roku 2019 portalu Lubimyczytać.pl w kategorii powieść historyczna^[22].

[13] Joanna Czogała-Kiełboń, Communicative and semantic translation of „Charlie and the Chocolate Factory” by Roald Dahl. „Linguistica Silesiana”. Vol. 30, s. 213–222, 2009. Katowice: Polska Akademia Nauk Oddział Katowice^[14].

[14] Agata Kochanek, Humour and its functions in Wyżyński’s and Heydel’s translations of Roald Dahl’s „Charlie and the Chocolate Factory”, praca magisterska, 2018. Kraków: Uniwersytet Jagielloński^[15].

[15] Angelika Żak, Angelina Żyśko, Who ate the chocolate: Charlie or Karol? – the case of Polish translations of proper names in Roald Dahl’s novel „Charlie and the Chocolate Factory”. „Beiträge zur allgemeinen und vergleichenden Sprachwissenschaft”, Band 14, s. 275–294, 2025. Wrocław, Dresden: Oficyna Wydawnicza ATUT, Neisse Verlag^[16].

[16] Angelika Żak, ‘Genialna bomba’ or ‘niesamowity hit’ as a ‘terrific whiz-banger’ of Wordplay, Slang and Idioms: On Domestication and Foreignization in Polish Translations of Roald Dahl’s Charlie and the Chocolate Factory. „New Horizons in English Studies”, Vol. 10, s. 42–63, 2025. Lublin: Maria Curie-Skłodowska University Press^[17].

[Esensjopedia-1] Esensjopedia, Tomasz Wyżyński: notka biograficzna [online], esensja.pl [dostęp 2021-03-18] [zarchiwizowane z adresu 2021-03-16] .

[Reytan-2] WojciechW. Rylski WojciechW., Absolwenci Reytana 1977 [online], wne.uw.edu.pl [dostęp 2020-07-08] [zarchiwizowane z adresu 2010-04-23] .

[LexLand-3] TomaszT. Wyżyński TomaszT., „Wielki słownik idiomów angielskich”, wydanie elektroniczne, dział: „Informacje wydawcy o twórcach słownika”, LexLand s.c., Knurów 2013 [zarchiwizowane z adresu 2020-08-19] .

[encyklopediafantastyki-4] Tomasz Wyżyński, [w:] Encyklopedia Fantastyki [online] [dostęp 2021-07-10] . [archiwum]

[Yeats-5] William Butler Yeats: Wiersze wybrane. Wybór tekstów Wanda Rulewicz, Tomasz Wyżyński. Wrocław – Warszawa – Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1997, s. 17, 20, 47, 86, 87, 164, 167, 182, 218, 229, 230. ISBN 83-04-04370-X.

[FlyingCow-6] The Flying Cow and Other Polish Verses for Children. Warszawa: Interperess Publishers, 1988, s. 12, 15, 18, 25, 28, 36, 56, 59, 60. ISBN 83-223-2267-4.

[Gacowa2000-7] Halina Gacowa: Bibliografia literatury polskiej. Nowy Korbut. Literatura Romantyzmu. Juliusz Słowacki. T. 11. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2000, s. 79. ISBN 83-04-04555-9. [dostęp 2025-08-27].

[Barciś2001-8] Zofia Barciś. Język poezji w przekładzie i oryginale („Don't ask for poems”, „Niechaj mnie Zośka o wiersze nie prosi...”). Porównywanie przekładu z oryginałem wiersza Juliusza Słowackiego „W pamiętniku Zofii Bobrówny” w tłumaczeniu Tomasza Wyżyńskiego. „Warsztaty Polonistyczne”. Nr 4, s. 46–50, 2001. Wrocław: Wrocławska Oficyna Wydawnicza. ISSN 1230-6657. [dostęp 2025-05-29].

[Equivalencias-10] „Equivalencias 20: revista internacional de poesía. Antología de la poesía polaca contemporánea”, s. 33–35, 95–103, 107–117, 1990. Warszawa: Fundacja Kultury Polskiej. ISSN 0211-8181.

[Poldark-11] Wydawnictwo CzarnaW.C. Owca Wydawnictwo CzarnaW.C., Dzisiaj premiera „Belli Poldark”, ostatniej część uwielbianej przez czytelników sagi Winstona Grahama „Dziedzictwo Rodu Poldarków” [online], Centrum Prasowe PAP, 30 stycznia 2019 [dostęp 2020-05-11] [zarchiwizowane z adresu 2020-05-24] .

[Doerr-12] Anthony Doerr, „Światło, którego nie widać” [online], lubimyczytac.pl [dostęp 2020-05-11] [zarchiwizowane z adresu 2020-06-20] .

[Echa-13] Tomasz Wyżyński [online], echa.com.pl [dostęp 2023-04-12] [zarchiwizowane z adresu 2024-02-25] .

[GravesAudycja1992-14] Robert Graves, Wszystkiemu do widzenia (audycja radiowa, 1992). IBL PAN w Warszawie, Pracownia Bibliografii Bieżącej w Poznaniu. [dostęp 2025-12-24].

[Czogała-Kiełboń2009-16] Joanna Czogała-Kiełboń. Communicative and semantic translation of „Charlie and the Chocolate Factory” by Roald Dahl. „Linguistica Silesiana”. Vol. 30, s. 213–222, 2009. Katowice: Polska Akademia Nauk Oddział Katowice. ISSN 0208-4228. [dostęp 2025-05-29]. (ang.).

[Kochanek2018-17] Agata Kochanek: Humour and its functions in Wyżyński’s and Heydel’s translations of Roald Dahl’s „Charlie and the Chocolate Factory”. Uniwersytet Jagielloński, 2018. [dostęp 2025-05-29]. (ang.).

[ŻakZyśko2025-18] Angelika Żak, Angelina Zyśko. Who ate the chocolate: Charlie or Karol? – the case of Polish translations of proper names in Roald Dahl’s novel „Charlie and the Chocolate Factory”. „Beiträge zur allgemeinen und vergleichenden Sprachwissenschaft”. Band 14, s. 275–294, 2025. Wrocław, Dresden: Oficyna Wydawnicza ATUT, Neisse Verlag. ISSN 2299-4122. [dostęp 2026-01-09]. (ang.).

[Żak2025-19] Angelika Żak. ‘Genialna bomba’ or ‘niesamowity hit’ as a ‘terrific whiz-banger’ of Wordplay, Slang and Idioms: On Domestication and Foreignization in Polish Translations of Roald Dahl’s Charlie and the Chocolate Factory. „New Horizons in English Studies”. Vol. 10, s. 42–63, 2025. Lublin: Maria Curie-Skłodowska University Press. ISSN 2543-8980. [dostęp 2026-01-09]. (ang.).

[HarryAugust-21] Claire North, „Pierwszych piętnaście żywotów Harry’ego Augusta” [online], lubimyczytac.pl [dostęp 2020-08-22] [zarchiwizowane z adresu 2018-12-02] .

[YeonmiPark-23] Maryanne Vollers, Yeonmi Park, „Przeżyć. Droga dziewczyny z Korei Północnej do wolności” [online], lubimyczytac.pl [dostęp 2020-08-22] [zarchiwizowane z adresu 2018-02-10] .

[GillyMacmillan-25] Gilly Macmillan, „Dziewięć dni” [online], lubimyczytac.pl [dostęp 2020-08-22] [zarchiwizowane z adresu 2017-12-30] .

[CzarnyKsiężyc-27] Winston Graham, „Czarny księżyc” [online], lubimyczytac.pl [dostęp 2020-08-22] [zarchiwizowane z adresu 2018-11-19] ..

[BellaPoldark-29] Winston Graham, „Bella Poldark” [online], lubimyczytac.pl [dostęp 2020-08-22] [zarchiwizowane z adresu 2020-08-19] .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[a]

[9]

[10]

[11]

[12]

[b]

[c]

[d]

[e]

[f]

[g]

[h]

[8]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]