Topik (pająk)
| Argyroneta aquatica | |||
| Clerck, 1757 | |||
 Samica i samiec | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj |
Argyroneta | ||
| Gatunek |
topik | ||
| Synonimy | |||
| |||
Topik, wodnik (Argyroneta aquatica) – gatunek wodnego pająka z rodziny topikowatych (Argyronetidae). Samica osiąga 8–15 mm długości, samiec 9–12 mm[2]. Bywa niekiedy klasyfikowany w rodzinie lejkowcowatych (Agelenidae)[3].
Tryb życia i zachowanie
[edytuj | edytuj kod]
Topik jako jedyny gatunek spośród pająków całe swoje życie spędza w wodzie, ale nie różni się od innych pająków budową ani fizjologią.
Genetycznie topik nie różni się szczególnie od pająków lądowych. Oznacza to, że jego przystosowanie do życia w wodzie wynika przede wszystkim z cech fizjologicznych oraz behawioralnych, a nie na zmianach ewolucyjnych[4].
Zdolność przebywania w wodzie uzyskał dzięki wykształceniu odpowiedniego zestawu zachowań. Podobnie jak inne pająki topik oddycha powietrzem atmosferycznym. Aby pogodzić to z wodnym trybem życia, pokrywa odwłok (na którym znajdują się otwory narządów oddechowych – płucotchawki) specjalną otoczką powietrzną utrzymywaną przez włoski na odwłoku. Otoczka ta powstaje przez wciągnięcie do wody bańki powietrza. Aby tego dokonać, pająk wynurza z wody koniec odwłoka wraz z kądziołkami przędnymi i tylnymi nogami, między którymi rozsnuwa plątaninę nici pajęczyny, wciąga pajęczynę pod wodę, zagarniając nią bańkę powietrza, która przylepia się do odwłoka. Topik zsuwa potem bańkę nogami z odwłoka i uzupełnia nią zapas powietrza w podwodnym „dzwonie”, w którym mieszka w cieplejszej porze roku[5][6]. Zamieszkuje zarośnięte zbiorniki wolno płynących lub stojących wód, żywiąc się drobnymi zwierzętami wodnymi[2].
Zimowanie odbywa się zwykle pod wodą w opuszczonych muszlach ślimaków[7]. Innym sposobem na zimowanie jest pozostawanie w dzwonie nurkowym, który jest izolatorem termicznym, zaś wielkość dzwona może być regulowana przez pająka w zależności od potrzeb. Dzięki utworzeniu dzwona zimowego, pająk może bez konieczności wynurzania się na powierzchnię, przetrwać zimę[4].
Dzwon nurkowy polega na przymocowaniu pajęczyny do roślin i wprowadzeniu do niej pęcherzyków powietrza z powierzchni, które przenoszone są dzięki hydrofobowym włoskom na ciele[4].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- Nartnik duży – czasami mylony z Topikiem.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Argyroneta aquatica [online], DEpository, 15 maja 2011 [dostęp 2012-10-06] [zarchiwizowane z adresu 2012-12-11] (ang.).
- ↑ a b Włodzimerz Kryszewski, Ryszard Marcinkowski: Encyklopedia Powszechna. Wyd. 2. T. 4. Warszawa: PWN, 1987, s. 505. ISBN 83-01-00000-7.
- ↑ Barbara Baehr, Martin Baehr: Jaki to pająk?. Warszawa: MULTICO, 2008, s. 87–88. ISBN 978-83-7073-635-4.
- ↑ a b c Mateusz Łysiak, To prawdziwy myśliwy z dna stawu. Jak pająk topik oddycha pod wodą? | National Geographic [online], www.national-geographic.pl [dostęp 2026-01-26].
- ↑ water spider, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2012-10-06] (ang.).
- ↑ Topik [online], WIEM [dostęp 2012-10-06] [zarchiwizowane z adresu 2016-06-09].
- ↑ Topik [online], www.medianauka.pl [dostęp 2026-01-26].