Topikowate
| Argyronetidae | |
| Thorell, 1869 | |
 Parka topików (samica po lewej) | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Gromada | |
| Rząd | |
| Podrząd | |
| Infrarząd | |
| (bez rangi) | płytkowce |
| Nadrodzina | |
| Rodzina |
topikowate |
Topikowate (Argyronetidae) – rodzina pająków z infrarzędu wyższych i nadrodziny Dictynoidea. Obejmuje 74 opisane gatunki.
Morfologia i zasięg
[edytuj | edytuj kod]Pająki te zwykle cechuje prosoma mająca długość większą od szerokości. Karapaks zazwyczaj jest spłaszczony, o szerokości większej niż wysokość. Oczu jest ośmioro, wszystkie o podobnych rozmiarach. Obecność dobrze wykształconych szczecinek makroskopowych zwykle cechuje odnóża kroczne obu płci, nogogłaszczki samicy i cymbium samca. Bulbus charakteryzuje się konduktorem o ramieniu dolnym nieskręconym, dłuższym od górnego, najczęściej z gładkim, pozbawionym łuseczkowatej faktury wierzchołkiem[1].
Rodzina głównie holarktyczna. W Ameryce jeden gatunek sięga na południe do Meksyku i jeden do Karaibów, a w Afryce jeden sięga na południe do Senegalu. W rodzaju Paratheuma kilka gatunków zamieszkuje szeroko rozumianą krainę australijską[2].
Taksonomia i ewolucja
[edytuj | edytuj kod]Kladogram wg Montany i innych, 2025[1]
|
Takson rangi rodzinowej od rodzaju Argyroneta jako pierwszy wprowadził Tamerlan Thorell w 1869 roku na łamach „Nova Acta Regiae Societatis Scientiarum Upsaliensis” w randze podrodziny Argyronetinae[3][2]. Podrodzinę tę do rangi osobnej rodziny wyniósł w 1871 roku Anton Menge[4][1]. Przez większość XX wieku liczni autorzy rodzaj Argyroneta klasyfikowali jednak w lejkowcowatych, często w podrodzinie Cybaeinae[1][2]. W 1994 roku przez K. Grothendiecka i Ottona Krausa podrodzina ta wyniesiona została do rangi odrębnej rodziny Cybaeidae, a nazwa Argyronetidae za jej synonim[5]. W 2017 roku na podstawie wyników analizy filogenetycznej Ward Wheeler i współpracownicy przenieśli rodzaj Argyroneta do rodziny ciemieńcowatych, usuwając ową synonimię[6]. W 2025 roku na podstawie wyników analizy filogenetycznej Katherine O. Montana i współpracownicy przywrócili Argyronetidae jako odrębną rodzinę w obrębie Dictynoidea, definiując ją odmiennie od poprzednich autorów[1].
Po zmianach tych topikowate obejmują 74 opisane gatunki sklasyfikowane w 12 rodzajach[1][2]:
- Altella Simon, 1885
- Arctella Holm, 1945
- Argenna Thorell, 1870
- Argyroneta Latreille, 1804 – topik
- Chaerea Simon, 1885
- Devade Simon, 1885
- Hackmania Lehtinen, 1967
- Iviella Lehtinen, 1967
- Mizaga Simon, 1898
- Paratheuma Bryant, 1940
- Saltonia Chamberlin et Ivie, 1942
- Tricholathys Chamberlin et Ivie, 1935
Według wyników analizy filogenetycznej Montany i innych z 2025 roku topikowate zajmują pozycję siostrzaną dla ciemieńcowatych, tworząc z nimi klad siostrzany dla Lathyidae[1].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 6 7 Katherine O. Montana, Franklyn Cala-Riquelme, Sarah C. Crews, Jacob A. Gorneau, Amin M. Al-Jamal, Luigie D. Alequín, Joseph C. Spagna, Francesco Ballarin, Lauren A. Esposito. Tailor's drawer no more: a reappraisal of the spider family Dictynidae O. Pickard-Cambridge, 1871 sensu lato. „Zoological Journal of the Linnean Society”. 204, s. 1-97, 2025. DOI: 10.1093/zoolinnean/zlaf007.
- 1 2 3 4 Family: Argyronetidae Thorell, 1869. „World Spider Catalogue”. American Museum of Natural History: World Spider Catalog Association. [dostęp 2025-11-25].
- ↑ T. Thorell. On European spiders. Review of the European genera of spiders, preceded by some observations on zoological nomenclature. „Nova Acta Regiae Societatis Scientiarum Upsaliensis”. 7 (3), s. 1-108 (45), 1869.
- ↑ Anton Menge. Preussische spinnen, I, Abtheilung. „Schriften der Naturforschenden Gesellschaft in Danzig (N.F.)”. 1871. s. 265–296.
- ↑ K. Grothendieck, O. Kraus. Die Wasserspinne Argyroneta aquatica: Verwandtschaft und Spezialisation (Arachnida, Araneae, Agelenidae). „Verhandlungen des Naturwissenschaftlichen Vereins in Hamburg, Neue Folge”. 34, s. 259-273, 1994.
- ↑ Ward C. Wheeler i inni, The spider tree of life: phylogeny of Araneae based on target-gene analyses from an extensive taxon sampling. Cladistics, wyd. 6, t. 33, 2017, s. 576-616, DOI: 10.1111/cla.12182.