Topiramat

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Topiramat
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C12H21N1O8S1
Masa molowa 339,36 g/mol g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 97240-79-4
PubChem 5284627[1]
DrugBank DB00273[2]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC N03AX11
Stosowanie w ciąży kategoria D

Topiramatorganiczny związek chemiczny, lek przeciwdrgawkowy (przeciwpadaczkowy), w 2012 roku zatwierdzony przez amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA) do leczenia (w skojarzeniu z fenterminą) otyłości. Wcześniej lek był stosowany w tym celu poza wskazaniami rejestracyjnymi.

Specyfik ten został odkryty w 1979 roku przez Bruce’a E. Maryanoffa i Josepha F. Gardockiego podczas ich pracy badawczej w McNeil Pharmaceutical[3][4][5].

Wskazania[edytuj | edytuj kod]

Topiramat jest stosowany w leczeniu epilepsji u dzieci i dorosłych, początkowo stosowany był jako środek przeciwdrgawkowy. Jest wskazany do leczenia zespołu Lennoxa-Gastauta u dzieci (zaburzenie powodujące drgawki i opóźnienie rozwoju). FDA zatwierdziła go stosowania w celu zapobiegania migreny. Psychiatrzy używali topiramatu w leczeniu choroby afektywnej dwubiegunowej, choć dostępne wyniki badań nie potwierdzają możliwości jego zastosowania w każdej fazie tej choroby[6][7][8]. Jedne z ostatnich badań (opublikowane w 2010 roku) wskazują na korzyści terapeutyczne w leczeniu objawów zaburzeń osobowości typu borderline. Autorzy badań wskazują, że wnioski te wysunięto na podstawie jednych randomizowanych badań i należy je powtórzyć, aby je potwierdzić. Autorzy nie badali długofalowych skutków stosowania leku w tej jednostce chorobowej[9].

Topiramat był stosowany z sukcesem w terapii alkoholizmu[10], uzależnienia od metamfetaminy i kokainy[11][12] oraz otyłości[13][14] i przyrostu wagi wywołanej neuroleptykami[15][16]. Lek szeroko stosowany do leczenia migreny, w związku z wpływem na naczynia krwionośne mózgu. Jest stosowany w prewencji u pacjentów z atypową migreną. Rozszerza naczynia krwionośne mózgu, które były obkurczone w wyniku zwiększonego stężenia serotoniny. Stwierdzono wysoką efektywność leku u chorych na migrenę przy występowaniu nielicznych efektów ubocznych[17][18].

Lek jest w fazie badań klinicznych w kierunku zastosowania go w terapii zespołu stresu pourazowego (PTSD)[19]. Badania pilotażowe sugerują, że topiramat jest skutecznym lekiem przeciwdrgawkowym u noworodków[20]. Inne badania wskazują na użycie topiramatu jako skutecznego leku w terapii prewencyjnej leukomalacji okołokomorowej u wcześniaków z hipoksją okołoporodową[21].

Ostatnie badania kliniczne wskazują, że topiramat może mieć właściwości stabilizujące nastrój[22]. Inne zastosowania topiramatu poza wskazaniami oraz doświadczalne to terapia drżenia samoistnego, bulimii[23], zaburzeń obsesyjno-kompulsyjnych, rzucania palenia[24], idiopatycznego nadciśnienia śródczaszkowego[25] i klasterowego bólu głowy[26]. Topiramat nie wykazuje działania przeciwbólowego w neuropatii cukrzycowej (jest to jedyny rodzaj neuropatii, w którym wykonano adekwatne badania tego leku)[27].

Objawy niepożądane[edytuj | edytuj kod]

Wyniki IV fazy badań klinicznych sponsorowanych przez GlaxoSmithKline wskazują, że zaburzenia funkcji poznawczych mogą być częstsze w przypadku stosowania topiramatu niż lamotryginy[28].

Podział objawów niepożądanych ze względu na częstość występowania[29][30][31][32]:

Działania niepożądane występujące bardzo często (częstość występowania >10%):

Działania niepożądane występujące często (częstość występowania 1–10%):

  • przyrost masy ciała
  • niedokrwistość
  • zaburzenia uwagi
  • zaburzenia pamięci
  • amnezja
  • zaburzenia poznawcze
  • upośledzenie umysłowe
  • upośledzenie czynności psychomotorycznych
  • drgawki
  • zaburzenia koordynacji
  • drżenie
  • letarg
  • niedoczulica
  • oczopląs
  • zaburzenia smaku
  • dyzartria
  • drżenie zamiarowe
  • uspokojenie
  • niewyraźne widzenie
  • podwójne widzenie
  • zaburzenia wzroku
  • zawroty głowy typu vertigo
  • szum w uszach
  • ból uszu
  • duszność
  • krwawienie z nosa
  • przekrwienie nosa
  • wodnisty wyciek z nosa
  • wymioty
  • zaparcia
  • bóle w nadbrzuszu
  • niestrawność
  • bóle brzucha
  • suchość w ustach
  • dolegliwości żołądkowe
  • parestezje ust
  • zapalenie błony śluzowej żołądka
  • dyskomfort w jamie brzusznej
  • kamica nerkowa
  • uczucie ciągłego parcia na mocz
  • bolesne oddawanie moczu
  • łysienie
  • wysypka
  • świąd
  • bóle stawowe
  • skurcze mięśni
  • osłabienie mięśni
  • ból mięśniowo-kostny klatki piersiowej
  • anoreksja
  • zmniejszenie łaknienia
  • gorączka
  • osłabienie
  • drażliwość
  • zaburzenia chodu
  • złe samopoczucie
  • nadwrażliwość
  • spowolnienie intelektualne (bradyfrenia)
  • bezsenność
  • zaburzenia ekspresji językowej
  • niepokój
  • stan splątania
  • dezorientacja
  • agresja
  • zmiana nastroju
  • pobudzenie
  • wahania nastroju
  • gniew
  • niewłaściwe zachowanie

Działania niepożądane występujące niezbyt często (częstość występowania 0.1–1%):

Działania niepożądane występujące rzadko (częstość występowania 0,01–0,1%):

Działania niepożądane występujące z nieznaną częstością:

  • jaskra zamkniętego kąta
  • zwyrodnienie plamki żółtej
  • zaburzenia ruchu gałek ocznych
  • toksyczna martwica naskórka
  • obrzęk alergiczny
  • obrzęk spojówek

Inhibicja anhydrazy węglanowej rzadko może być wystarczająco silna, aby wywołać kwasicę metaboliczną znaczącą klinicznie[33].

FDA powiadomiła lekarzy, że topiramat może spowodować ostrą krótkowzroczność i jaskrę wtórną zamkniętego kąta w małej podgrupie pacjentów regularnie przyjmujących topiramat[34]. Objawami niepożądanymi, które zazwyczaj rozpoczynają się w pierwszym miesiącu stosowania są niewyraźne widzenie oraz ból oczu. Zaprzestanie stosowania topiramatu może zatrzymać progresję uszkodzenia oczu oraz cofnąć zaburzenia widzenia.

Topiramat jest związany ze istotnym statystycznie zwiększeniem liczby samobójstw[35] oraz „myśli lub czynności samobójczych”, które są opisywane jako jeden z możliwych efektów ubocznych stosowania leku „u bardzo małej liczby osób, około 1 na 500”[36].

Stosowanie w ciąży i podczas karmienia piersią[edytuj | edytuj kod]

Wstępne badania sugerują, że podobnie jak w przypadku kilku innych leków przeciwpadaczkowych, topiramat powoduje zwiększone ryzyko wad wrodzonych[37]. Fakt ten może mieć szczególne znaczenie dla kobiet stosujących topiramat w prewencji migreny. W marcu 2011 roku FDA przekazało informację pracownikom służby zdrowia i pacjentom o zmianie kategorii leku na D w związku ze zwiększonym ryzykiem rozwoju rozszczepu wargi i/lub rozszczepu podniebienia (rozszczepów jamy ustnej) u dzieci kobiet przyjmujących Topamax (topiramat) w trakcie ciąży[38]. Nie stosować leku w okresie karmienia piersią. Kobiety w wieku rozrodczym leczone topiramatem powinny stosować skuteczne metody antykoncepcji.

Wpływ na prowadzenie pojazdów[edytuj | edytuj kod]

Lek może upośledzać zdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługi maszyn mechanicznych.

Interakcje[edytuj | edytuj kod]

Topiramat wywołuje wiele interakcji typu lek-lek. Najczęstsze zostały przedstawione poniżej:

  • Topiramat hamuje anhydrazę węglanową. Jego stosowanie wraz z innymi inhibitorami anhydrazy węglanowej (np. acetazolamidem) zwiększa ryzyko powstawania kamieni nerkowych.
  • Induktory enzymów (np. karbamazepina) mogą zwiększać eliminację topiramatu, należy rozważyć ewentualną możliwość zwiększenia dawki topiramatu.
  • Topiramat może zwiększać stężenie fenytoiny w osoczu.
  • Topiramat sam w sobie jest słabym inhibitorem CYP2C19 i indukuje CYP3A4; w czasie terapii topiramatem zaobserwowano zmniejszenie stężenia estrogenu i digoksyny w osoczu. Może to redukować skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych (tabletek); rekomendowane jest stosowanie innych metod antykoncepcyjnych[39]. Nie wykazano wpływu topiramatu na wkładki domaciczne (spirale) czy hormonalne zastrzyki domięśniowe (Depo-Provera)[39].
  • Alkohol może powodować zwiększoną sedację i senność oraz zwiększone ryzyko wystąpienia drgawek.
  • Ulotka na stronie internetowej Drugs@FDA (strona 14) opublikowana 29.06.2005 r. wskazuje, że „warunki lub terapie, które predysponują do rozwoju kwasicy mogą być addytywne do efektu obniżenia stężenia wodorowęglanów przez topiramat”[40].
  • W badaniach po wprowadzeniu do obrotu na rynek topiramatu zostały opisane objawy niepożądane w postaci anhydrozy i hipertermii; leki antymuskarynowe (takie jak trospium) mogą nasilać te zaburzenia.

Przedawkowanie[edytuj | edytuj kod]

Przedawkowanie występuje rzadko. W większości przypadków wystąpiły tylko efekty minimalne lub umiarkowane przedawkowania. Opisane zostały również przypadki śmiertelne, jednakże były one wynikiem zatrucia wieloma lekami.

Objawami przedawkowania są:

  • agitacja
  • depresja
  • zaburzenia mowy
  • niewyraźne widzenie, podwójne widzenie
  • utrudnione myślenie
  • utrata koordynacji
  • niezdolność do odpowiedzi na bodźce z zewnątrz
  • utrata przytomności
  • splątanie i śpiączka
  • omdlenie
  • niestrawność i bóle brzucha
  • utrata łaknienia i wymioty
  • skrócony oddech (szybkie, płytkie oddychanie)
  • kołatanie lub nieregularne bicie serca
  • słabość mięśni
  • bóle kości
  • drgawki

Objawy nie ograniczają się wyłącznie do wyżej wymienionych.

Nie istnieje swoiste antidotum. Stosuje się wyłącznie leczenie objawowe.

Wykrywanie w płynach ustrojowych[edytuj | edytuj kod]

Stężenie topiramatu we krwi, surowicy lub osoczu może być oznaczone przy użyciu testów immunologicznych lub metodami chromatograficznymi w celu monitorowania leczenia, potwierdzenia zatrucia u osób hospitalizowanych, jak również w medycynie sądowej. Stężenia w osoczu są zazwyczaj niższe niż 10 mg/L podczas podawania terapeutycznego, ale mogą osiągać stężenia w zakresie 10–150 mg/L u ofiar przedawkowania leku[41][42][43].

Ostrzeżenia[edytuj | edytuj kod]

Ludzie przyjmujący topiramat powinni wystrzegać się następujących czynników ryzyka:

  • Należy unikać czynności wymagających skupienia uwagi i koordynacji do momentu poznania wpływu leku na organizm pacjenta.
  • Topiramat może zaburzać regulację cieplną organizmu[36], szczególnie u dzieci. Zachować szczególną ostrożność przy stosowaniu podczas czynności powodujących zwiększenie temperatury ciała, takich jak duży wysiłek, ekspozycja na bardzo wysoką temperaturę lub odwodnienie.
  • Topiramat może powodować zaburzenia pola widzenia[44].
  • Topiramat może zmniejszać skuteczność doustnych leków antykoncepcyjnych zawierających estrogen.
  • Przyjmowanie topiramatu w pierwszym trymestrze ciąży może zwiększać ryzyko rozszczepu wargi/rozszczepu podniebienia u płodu[38].
  • Nie należy nagle przerywać stosowania topiramatu, ponieważ może to spowodować zwiększoną częstość napadów[45].
  • Unikać wiesiołka (zmniejsza próg napadów)[46].

Farmakologia[edytuj | edytuj kod]

Chemicznie, topiramat jest monosacharydem z podstawnikiem sulfaminianowym związanym z fruktozą. Jest to dość niezwykła struktura chemiczna dla leku przeciwdrgawkowego.

Topiramat jest szybko wchłaniany po zażyciu doustnym. Większość leku (70%) jest wydalana z moczem w postaci niezmienionej. Pozostała część jest w znacznym stopniu zmetabolizowana w wyniku hydroksylacji, hydrolizy i glukuronidacji. W ludzkim organizmie zidentyfikowano sześć metabolitów topiramatu, z których żaden nie stanowi więcej niż 5% podanej dawki.

Dokładny mechanizm działania jest nieznany[45], ale cztery właściwości odpowiadają za skuteczność przeciwpadaczkową i przeciwmigrenową topiramatu tj. blokowanie kanałów sodowych zależnych od napięcia, zwiększenie aktywności kwasu gamma-aminomasłowego na niektóre podtypy receptorów GABA-A, antagonizm działania kwasu kainowego w zakresie pobudzania działania kwasu glutaminowego w obrębie receptora AMPA (kwas α-amino-3-hydroksy-5-metyloizoksazolo-4-propionowy)/kwas kainowy oraz hamowanie anhydrazy węglanowej, szczególnie izoenzymu II i IV.

Możliwe jest jego wykorzystanie jako stabilizatora nastroju w dawkach niższych niż w przypadku terapii przeciwdrgawkowej. Topiramat hamuje maksymalny elektrowstrząs i napady wywołane przez pentylenotetrazol, jak również częściowe i wtórne uogólnione napady toniczno-kloniczne w procesie kindlingu. Prawdopodobnym mechanizmem działania jest jego wpływ na pory błony mitochondrialnej (wpływ przepuszczalność błony)[47].

Wiele leków przeciwdrgawkowych wywołuje apoptozę u młodych zwierząt. Badania na zwierzętach przy zastosowaniu topiramatu wskazują, że jest on jedynym lekiem przeciwdrgawkowym niepowodującym apoptozy u młodych zwierząt w dawkach niezbędnych do wywołania efektu przeciwdrgawkowego[48].

Preparaty dostępne w Polsce[edytuj | edytuj kod]

  • Epiramat
  • Epitoram
  • Etopro
  • Oritop
  • Symtopiram
  • Topamax
  • Topigen
  • Topiramat Bluefish
  • Topiramat Pfizer
  • Topiran
  • Toramat

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Topiramat (CID: 5284627) (ang.) w bazie PubChem, United States National Library of Medicine.
  2. a b c Topiramat (DB00273) – informacje o substancji aktywnej (ang.). DrugBank.
  3. BE Maryanoff, SO Nortey, JF Gardocki, RP Shank i inni. Anticonvulsant O-alkyl sulfamates. 2,3:4,5-Bis-O-(1-methylethylidene)-beta-D-fructopyranose sulfamate and related compounds. „Journal of Medical Chemistry”. 30 (5), s. 880–887, 1987. DOI: 10.1021/jm00388a023. PMID: 3572976. 
  4. Bruce E. Maryanoff i inni, Structure-activity studies on anticonvulsant sugar sulfamates related to topiramate. Enhanced potency with cyclic sulfate derivatives, „Journal of Medical Chemistry”, 41 (8), 1998, s. 1315–1343, DOI10.1021/jm970790w, PMID9548821.
  5. B. E. Maryanoff and J. F. Gardocki, „Anticonvulsant sulfamate derivatives”, U.S. Patent number 4,513,006 (1985).
  6. D Arnone. Review of the use of Topiramate for treatment of psychiatric disorders. „Annals of general psychiatry”. 4 (1), s. 5, 2005. DOI: 10.1186/1744-859X-4-5. PMID: 15845141. PMCID: PMC1088011. 
  7. K Vasudev, Macritchie, K; Geddes, J; Watson, S; Young, A. Topiramate for acute affective episodes in bipolar disorder.. „The Cochrane Database of Systematic Reviews”, s. CD003384, 25 January 2006. DOI: 10.1002/14651858.CD003384.pub2. PMID: 16437453. 
  8. Cipriani A, Barbui C, Salanti G, Rendell J, Brown R, Stockton S, Purgato M, Spineli LM, Goodwin GM, Geddes JR. Comparative efficacy and acceptability of antimanic drugs in acute mania: a multiple-treatments meta-analysis. , 2011. DOI: 10.1016/S0140-6736(11)60873-8. PMID: 21851976 (ang.). 
  9. Klaus Leib, Birgit Völlm, Gerta Rücker, Antje Timmer i inni. Pharmacotherapy for borderline personality disorder: Cochrane systematic review of randomised trials. „British Journal of Psychiatry”. 196 (1), s. 4–12, 2010. DOI: 10.1192/bjp.bp.108.062984. PMID: 20044651. 
  10. BA Johnson, Ait-Daoud, N. Topiramate in the new generation of drugs: efficacy in the treatment of alcoholic patients.. „Current Pharmaceutical Design”. 16 (19), s. 2103–2112, 2010. DOI: 10.2174/138161210791516404. PMID: 20482511. PMCID: PMC3063512. 
  11. KM Kampman, Pettinati, HM; Lynch, KG; Spratt, K; Wierzbicki, MR; O’Brien, CP. A double-blind, placebo-controlled trial of topiramate for the treatment of comorbid cocaine and alcohol dependence. „Drug and Alcohol Dependence”. 133 (1), s. 94–99, November 2013. DOI: 10.1016/j.drugalcdep.2013.05.026. PMID: 23810644. 
  12. AK Shinn, Greenfield, SF. Topiramate in the treatment of substance-related disorders: a critical review of the literature.. „The Journal of Clinical Psychiatry”. 71 (5), s. 634–648, May 2010. DOI: 10.4088/JCP.08r04062gry. PMID: 20361908. PMCID: PMC3736141. 
  13. A Verrotti, Scaparrotta, A; Agostinelli, S; Di Pillo, S; Chiarelli, F; Grosso, S. Topiramate-induced weight loss: a review. „Epilepsy Research”. 95 (3), s. 189–199, August 2011. DOI: 10.1016/j.eplepsyres.2011.05.014. PMID: 21684121. 
  14. CK Kramer, Leitão, CB; Pinto, LC; Canani, LH; Azevedo, MJ; Gross, JL. Efficacy and safety of topiramate on weight loss: a meta-analysis of randomized controlled trials. „Obesity Reviews”. 12 (5), s. e338-47, May 2011. DOI: 10.1111/j.1467-789X.2010.00846.x. PMID: 21438989. 
  15. MK Hahn, Cohn, T; Teo, C; Remington, G. Topiramate in schizophrenia: a review of effects on psychopathology and metabolic parameters. „Clinical schizophrenia & related psychoses”. 6 (4), s. 186–196, January 2013. DOI: 10.3371/CSRP.HACO.01062013. PMID: 23302448. 
  16. S Mahmood, Booker, I; Huang, J; Coleman, CI. Effect of topiramate on weight gain in patients receiving atypical antipsychotic agents. „Journal of Clinical Psychopharmacology”. 33 (1), s. 90–94, February 2013. DOI: 10.1097/JCP.0b013e31827cb2b7. PMID: 23277264. 
  17. M Linde, Mulleners, WM; Chronicle, EP; McCrory, DC. Topiramate for the prophylaxis of episodic migraine in adults.. „The Cochrane Database of Systematic Reviews”. 6, s. CD010610, 24 June 2013. DOI: 10.1002/14651858.CD010610. PMID: 23797676. 
  18. A Ferrari, Tiraferri, I; Neri, L; Sternieri, E. Clinical pharmacology of topiramate in migraine prevention. „Expert Opinion on Drug Metabolism & Toxicology”. 7 (9), s. 1169–1181, September 2011. DOI: 10.1517/17425255.2011.602067. PMID: 21756204. 
  19. MR Andrus, Gilbert, E. Treatment of civilian and combat-related posttraumatic stress disorder with topiramate. „The Annals of Pharmacotherapy”. 44 (11), s. 1810–1816, November 2010. DOI: 10.1345/aph.1P163. PMID: 20923947. 
  20. TA Glauser, PO Clark, R Strawsburg. A pilot study of topiramate in the treatment of infantile spasms. „Epilepsia”. 39 (12), s. 1324–1328, 1998. DOI: 10.1111/j.1528-1157.1998.tb01331.x. PMID: 9860068. 
  21. Pamela L. Follett i inni, Glutamate receptor-mediated oligodendrocyte toxicity in periventricular leukomalacia: a protective role for topiramate, „Journal of Neuroscience”, 24 (18), 2004, s. 4412–4420, DOI10.1523/JNEUROSCI.0477-04.2004, PMID15128855.
  22. M Letmaier, D Schreinzer, R Wolf, S Kasper. Topiramate as a mood stabilizer. „International clinical psychopharmacology”. 16 (5), s. 295–298, 2001. DOI: 10.1097/00004850-200109000-00008. PMID: 11552774. 
  23. Scott P. Hoopes i inni, Treatment of bulimia nervosa with topiramate in a randomized, double-blind, placebo-controlled trial, part 1: improvement in binge and purge measures, „The Journal of clinical psychiatry”, 64 (11), 2003, s. 1335–1341, DOI10.4088/JCP.v64n1109, PMID14658948.
  24. Y Khazaal, J Cornuz, R Bilancioni, DF Zullino. Topiramate for smoking cessation. „Psychiatry and Clinical Neurosciences”. 60 (3), s. 384–388, 2006. DOI: 10.1111/j.1440-1819.2006.01518.x. PMID: 16732758. 
  25. N Celebisoy, F Gökçay, H Sirin, O Akyürekli. Treatment of idiopathic intracranial hypertension: topiramate vs acetazolamide, an open-label study. „Acta neurologica Scandinavica”. 116 (5), s. 322–327, 2007. DOI: 10.1111/j.1600-0404.2007.00905.x. PMID: 17922725. 
  26. Miguel J.A. Láinez i inni, Topiramate in the prophylactic treatment of cluster headache, „Headache”, 43 (7), 2003, s. 784–789, DOI10.1046/j.1526-4610.2003.03137.x, PMID12890134.
  27. PJ Wiffen, Derry S; Lunn MPT; Moore R.. Topiramate for neuropathic pain and fibromyalgia in adults. „Cochrane Database of Systematic Reviews”, August 2013. DOI: 10.1002/14651858.CD008314.pub3. [dostęp 6 September 2013]. 
  28. D. Blum i inni, Cognitive effects of lamotrigine compared with topiramate in patients with epilepsy, „Neurology”, 67 (3), 2006, s. 400–406, DOI10.1212/01.wnl.0000232737.72555.06, PMID16894098.
  29. TOPAMAX® Tablets and Sprinkle Capsules PRODUCT INFORMATION. W: TGA eBusiness Services [on-line]. JANSSEN-CILAG Pty Ltd, 30 maja 2013. [dostęp 18 listopada 2013].
  30. topiramate (Rx) – Topamax, Trokendi XR. W: Medscape Reference [on-line]. WebMD. [dostęp 18 listopada 2013].
  31. Topiramate 100 mg film-coated Tablets. W: electronic Medicines Compendium [on-line]. Sandoz Limited, 6 marca 2013. [dostęp 18 listopada 2013].
  32. TOPIRAMATE (topiramate) tablet TOPIRAMATE (topiramate) tablet [Torrent Pharmaceuticals Limited]. W: DailyMed [on-line]. Torrent Pharmaceuticals Limited, August 2011. [dostęp 18 listopada 2013].
  33. Nasir Mirza, Anthony G. Marson, Munir Pirmohamed. Effect of topiramate on acid-base balance: extent, mechanism and effects. „British Journal of Clinical Pharmacology”. 68 (5), s. 655–661, 2009. DOI: 10.1111/j.1365-2125.2009.03521.x. PMID: 19916989. PMCID: PMC2791971. 
  34. http://www.fda.gov/downloads/Safety/MedWatch/SafetyInformation/SafetyAlertsforHumanMedicalProducts/UCM173936.pdf.
  35. Suicidality and Antiepileptic Drugs. [dostęp 2013-07-11].
  36. a b „Topomax side effects”: http://www.topamax.com/how-topamax-may-help--what-to-expect.html (retrieved Jan 6 2011)' „Migraine prevention medicine: Topomax”: http://www.topamax.com/ (retrieved Jan 6 2011); NIH Pubmed Health, „Topiramate”: https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a697012.html (dostęp 2016-03-30).
  37. S. Hunt i inni, Topiramate in pregnancy: preliminary experience from the UK Epilepsy and Pregnancy Register, „Neurology”, 71 (4), 2008, s. 272–276, DOI10.1212/01.wnl.0000318293.28278.33, PMID18645165.
  38. a b Report a Serious Problem: FDA Drug Safety Communication: Risk of oral clefts in children born to mothers taking Topamax (topiramate). Fda.gov, 2011-01-06. [dostęp 2013-07-11].
  39. a b Sex hormones and their modulators. W: Martindale: The complete drug reference. Sweetman, Sean C. (redaktor). Wyd. 36th. London: Pharmaceutical Press, 2009, s. 2068. ISBN 978-0-85369-840-1.
  40. FDA.gov.
  41. Goswami D, Kumar A, Khuroo AH, et al. Bioanalytical LC-MS/MS method validation for plasma determination of topiramate in healthy Indian volunteers. Biomed. Chromatogr. 23: 1227-1241, 2009.
  42. Christian Brandt i inni, Topiramate overdose: a case report of a patient with extremely high topiramate serum concentrations and nonconvulsive status epilepticus, „Epilepsia”, 51 (6), 2010, s. 1090–1093, DOI10.1111/j.1528-1167.2009.02395.x, PMID19889015.
  43. R. Baselt, Disposition of Toxic Drugs and Chemicals in Man, 8th edition, Biomedical Publications, Foster City, CA, 2008, s. 1567–1569.
  44. http://www.fda.gov/Safety/MedWatch/SafetyInformation/ucm195797.htm.
  45. a b Topamax (Topiramate) Drug Information: Description, User Reviews, Drug Side Effects, Interactions – Prescribing Information at RxList. Rxlist.com, 2012-11-09. [dostęp 2013-07-11].
  46. Lexi-Comp Online, Lexi-Drugs Online, Hudson, Ohio: Lexi-Comp, Inc.; 2011; February 18, 2011.
  47. AP Kudin, G Debska-Vielhaber, S Vielhaber, CE Elger i inni. The mechanism of neuroprotection by topiramate in an animal model of epilepsy. „Epilepsia”. 45 (12), s. 1478–1487, 2004. DOI: 10.1111/j.0013-9580.2004.13504.x. PMID: 15571505. 
  48. K Czuczwar i inni, Neuroprotective activity of antiepileptic drugs, „Przegląd lekarski”, 61 (11), 2004, s. 1268–1271, PMID15727029.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.