Torcetrapib

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Torcetrapib
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C26H25F9N2O4
Masa molowa 600,47 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS 262352-17-0
PubChem 159325[1]

Torcetrapiborganiczny związek chemiczny otrzymany przez firmę Pfizer, który miał być rewolucją w leczeniu miażdżycy, jednak wskutek doniesień komisji nadzorującej badanie, został wycofany (2 grudnia 2006)[2] z dalszych badań, wskutek zwiększonej o 60%[3] śmiertelności wśród osób go zażywających.

Firma Pfizer prowadziła badania nad nową substancją, które pochłonęły 1 miliard dolarów, przez 15 lat. Substancja jest antagonistą białka przenoszącego estry cholesterolu (CETP) i jego korzystne działanie miało opierać się na zwiększeniu poziomu cholesterolu HDL, czyli substancji mającej działanie przeciwmiażdżycowe. Według zamysłu Pfizera, lek miał być stosowany w preparacie złożonym, wspólnie z produkowaną również przez Pfizera atorwastatyną, która z kolei obniża poziom cholesterolu LDL. Stało się to przyczyną oskarżeń Pfizera, iż uniemożliwia stosowanie przyszłego leku, z preparatami obniżającymi stężenie LDL produkowanymi przez inne firmy[4].

W momencie wycofania się z dalszych badań nad torcetrapibem akcje Pfizera spadły na giełdzie o ponad 10%[5].

Torcetrapib zwiększał poziom HDL o 61%[6] co jak sądzono wpłynie na cofanie się zmian miażdżycowych. Jednakże w badaniach ILLUSTARTE i RADIANCE nie wykazano cofania się tych zmian, a badanie RADIANCE dodatkowo wykazało, że podczas stosowania torcetrapibu dochodzi do podwyższenia wartości ciśnienia tętniczego średnio o 5,1%.

Aktualnie jedyną substancją, która w trakcie badań klinicznych wykazuje działanie powodujące cofanie się zmian miażdżycowych jest apolipoproteina A-I Milano.

Mechanizm[edytuj | edytuj kod]

U człowieka główną drogą przekazywania zestryfikowanego cholesterolu z HDL do wątroby jest tzw. droga pośrednia. Polega ona na przenoszeniu za pomocą CETP cholesterolu z HDL na VLDL, których większość jest następnie internalizowana przez hepatocyty za pomocą receptora apo B/E (i apoliproteiny E), a reszta podlega działaniu HTGL – powstają LDL. 75% LDL jest wyłapywane przez hepatocyty, endocytozowane i hydrolizowane. Pozostała część wychwytywana jest przez tkanki obwodowe.

W przypadku inhibicji CETP przez torcetrapib zahamowaniu ulega główna droga degradacji HDL (co powoduje wzrost stężenia), ale również główna droga oddawania cholesterolu z HDL do wątroby, w związku z czym pomimo wzrostu stężenia HDL w organizmie, traci on swoje właściwości wymiatające cholesterol, przeciwmiażdżycowe i antyoksydacyjne, a stężenie cholesterolu wzrasta (również na skutek braku mechanizmu „down regulation” HMG-CoA). Jest to efekt niepożądany, ponieważ ma działanie aterogenne.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.