Toussidé

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Toussidé
Ilustracja
Zdjęcie satelitarne z 1992 r. Kierunek północny znajduje się na dole
Państwo  Czad
Położenie Tibesti
Pasmo Tibesti
Wysokość 3315[1] m n.p.m.
Wybitność 1722 m
Pierwsze wejście 1869
Gustav Nachtigal[2]
Dane wulkanu
Typ wulkanu Stratowulkan
Położenie na mapie Czadu
Mapa konturowa Czadu, u góry nieco na lewo znajduje się czarny trójkącik z opisem „Toussidé”
Ziemia21°02′24″N 16°28′12″E/21,040000 16,470000

Toussidé (fr. Pic de Toussidé, arab. Ra’s Tūsīdī) – stratowulkan w północno-zachodnim Czadzie, w masywie Tibesti. Ma wysokość 3315 m n.p.m., a jego minimalna deniwelacja względna jest równa 1722 metrom[1].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Masyw Toussidé ma powierzchnię 6000 km². Jego podłoże zbudowane jest głównie z łupków prekambryjskich na wschodzie i piaskowców paleozoicznych na zachodzie. Powierzchnia pokryta jest przez ignimbryt z okresu plejstocenu. Na szczycie wulkanu znajduje się wiele fumaroli. Najprawdopodobniej niedawno zastygłe trachitowe i trachyandezytowe strumienie lawy zajmują w przybliżeniu powierzchnię 200 km² i sięgają nawet 25 km na zachód od szczytu. Największa kaldera, Trou au Natron ma 1000 metrów głębokości i 8000 metrów szerokości. Mniejsze wulkany Ehi Timi i Ehi Sosso oraz krater Doon Kidimi o szerokości 1,5 km znajdują się we wschodniej części masywu Toussidé[3].

W pobliżu wulkanu znajdują się źródła termalne oraz formacje solne. Dno kaldery pokryte jest grubą warstwą soli natronowej[4].

Historia[edytuj | edytuj kod]

W holocenie prawdopodobnie nie występowały erupcje tego wulkanu. Ostatnia, większa erupcja mogła nastąpić 10 000 lat temu[3]. Tysiące lat temu kalderę Trou au Natron wypełniało głębokie jezioro. Z czasem jezioro wyparowało, pozostawiając jasny osad[4].

Po raz pierwszy masyw Tibesti wraz ze szczytem Toussidé zbadał w 1869 r. niemiecki podróżnik i badacz Gustav Nachtigal[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Africa Ultra-Prominences (ang.). peaklist.org. [dostęp 2017-12-22].
  2. a b Jean Chapelle: Nomades noirs du Sahara : les Toubous. Paryż: L'Harmattan, 1982. ISBN 978-2-85802-221-2.
  3. a b Tarso Toussidé (ang.). volcano.si.edu. [dostęp 2017-12-22].
  4. a b The Tibesti Mountains (ang.). explore-chad.org. [dostęp 2017-12-22].