Towarzystwo Biblijne w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Towarzystwo Biblijne w Polsce

Towarzystwo Biblijne w Polsce (wcześniej znane jako Brytyjskie i Zagraniczne Towarzystwo Biblijne w Warszawie) – towarzystwo działające na terenie Polski, którego celem jest rozpowszechnianie Pisma Świętego wśród wiernych różnych wyznań. Towarzystwo Biblijne w Polsce jest członkiem stowarzyszonym Polskiej Rady Ekumenicznej.

Tło historyczne[edytuj]

W 1804 powstało w Anglii British and Foreign Bible Society (Brytyjskie i Zagraniczne Towarzystwo Biblijne), które postawiło sobie za cel publikację w językach narodowych Biblii bez komentarzy i uwag. Miało ono charakter międzynarodowy i ponadkościelny. Fundusze na swoją działalność pozyskiwało ono z dobrowolnych datków oraz składek członkowskich[1]. Chociaż Towarzystwo to zostało założone przez protestantów, publikowało także katolickie przekłady Pisma Świętego, a od 1813 rozpowszechniało również Biblie w przekładach katolickich razem z księgami deuterokanonicznymi (w nazewnictwie protestanckim apokryfami).

W październiku 1810 Towarzystwo Biblijne w Berlinie wydrukowało Biblię w języku polskim; był to przekład Biblii gdańskiej[2]. Rozpowszechnianie tego przekładu powierzono Komitetowi Towarzystwa w Królewcu, który starał się zaopatrzyć w Biblię i Nowy Testament możliwie jak najwięcej polskich szkół. Pomimo trudnej sytuacji politycznej (okres wojen napoleońskich) i ograniczonych funduszy, w ciągu kilku lat udało się rozprowadzić łącznie 8000 egzemplarzy całej Biblii oraz 4000 egzemplarzy Nowego Testamentu z Psalmami w języku polskim[3][4].

Założenie Towarzystwa w Polsce[edytuj]

W 1814 podjęto pierwsze próby założenia polskiego towarzystwa biblijnego w Warszawie, jednak sprzeciwiał się temu zdecydowanie arcybiskup gnieźnieński Ignacy Raczyński i poinformował o tych planach papieża[5]. Jednak agenci Brytyjskiego i Zagranicznego Towarzystwa Biblijnego nie ustawali w wysiłkach utworzenia towarzystwa biblijnego w Polsce, starając się przekonać do tych planów wpływowe osobistości z kręgów arystokracji oraz otoczenia cara[potrzebny przypis]. Cesarz rosyjski wyraził zgodę na utworzenie Towarzystwa Biblijnego w Warszawie, aby osłabić wpływy Kościoła katolickiego w Polsce[6].

W październiku 1816 powstało Towarzystwo Biblijne w Polsce. Prezesem Towarzystwa został książę Adam Jerzy Czartoryski. Na pierwszym posiedzeniu podjęto decyzję o wydaniu 10 tysięcy egzemplarzy Biblii w tłumaczeniu ks. Jakuba Wujka. W sumie w pierwszym roku działalności rozpowszechniono około 18 000 egzemplarzy Pisma Świętego[7]. W latach 1821–1856 Towarzystwo Biblijne w Polsce wydało 16 polskich wydań Biblii oraz Nowego Testamentu. W latach 1870–1890 rozprowadzano co roku od 11 do 30 tysięcy egzemplarzy Pisma Świętego[1].

W XIX wieku towarzystwo wydawało Biblię gdańską dla protestantów i Biblię Wujka dla katolików[8]. Okres I wojny światowej spowodował wstrzymanie działalności, którą wznowiono w roku 1920. Wieloletnim dyrektorem został Aleksander Enholc. W roku 1921 rozpowszechniono ponad 55 tysięcy egzemplarzy Biblii. Do II wojny światowej wydano 5 edycji Biblii rozpowszechniając co roku od 30 do 40 tysięcy egzemplarzy. W roku 1938 ilość rozprowadzonych egzemplarzy wzrosła do 130 tysięcy. W tym samym roku wydano również nowy przekład Psalmów ks. Jana Szerudy[1].

Po II wojnie światowej Towarzystwo Biblijne w Polsce wznowiło swoją działalność w roku 1956. Łącznie z wydaniami opublikowanymi za granicami kraju w latach 1947–1962 wydano osiem edycji Pisma Świętego w przekładzie z języków oryginalnych, dwie edycje Biblii Wujka oraz osiem edycji Nowego Testamentu. Towarzystwo Biblijne w Polsce przyjęło też na siebie finansowanie nowego tłumaczenia Biblii na język polski, znanego jako Nowy Przekład[1].

Działalność Towarzystwa[edytuj]

Prezentacja ekumenicznego przekładu Starego Testamentu – Pięcioksięgu, 27 kwietnia 2015 w Sali im. Stefana Dembego Biblioteki Narodowej w Warszawie

Od 1815 do lat 70. XX wieku Towarzystwo wydrukowało i rozpowszechniło 41 wydań Biblii i Nowego Testamentu w przekładzie Jakuba Wujka oraz 34 wznowienia Ewangelii i innych części Biblii o łącznym nakładzie 534,5 tysiąca egzemplarzy. Dane te są jednak niepełne ze względu na luki w źródłach[9].

W okresie Polski Ludowej polski oddział Brytyjskiego i Zagranicznego Towarzystwa Biblijnego starał się służyć wiernym wszystkich Kościołów. W 1975 Towarzystwo wydało Biblię warszawską, będącą do dziś najpopularniejszym przekładem w Kościołach protestanckich[9]. W 1991 ukazało się protestanckie tłumaczenie Nowego Testamentu we współczesnym języku polskim.

Towarzystwo Biblijne jest inicjatorem Ekumenicznych Dni Biblijnych.

Najważniejsze przekłady Biblii wydane w XX wieku przez Towarzystwo Biblijne:

Kościoły członkowskie[edytuj]

Przypisy

  1. a b c d Aleksander Śliwiński. O tych, którzy dostarczają polskich Biblii. „Chrześcijanin”, s. 10, 11, grudzień 1963. 
  2. Biblia Gdańska - serwis biblistyczny
  3. George Brown: The history of the British and Foreign Bible Society: from its institution in 1804, to the close of its jubilee in 1854 : compiled at the request of the jubilee committee. T. 1. London: The Society's House, 1859, s. 309-312.
  4. William Canton: A history of the British and Foreign Bible Society. T. 1. London: 1904, s. 153-154.
  5. A. Boudou, Święta a Rosja. Stosunki dyplomatyczne między niemi w XIX stuleciu, T. 1, 1814–1847, Kraków 1928, s. 128.
  6. William Canton, The story of the Bible Society, London 1904, s. 62.
  7. Towarzystwo Biblijne w Polsce. Historia
  8. William Canton: A history of the British and Foreign Bible Society. T. 3. London: 1910, s. 199.
  9. a b M. Kamiński: Kościół Zielonoświątkowy w Polsce w latach 1988-2008 : Studium historyczno-ustrojowe. Warszawa: Wydawnictwo Arka, 2012, s. 196. ISBN 978-83-905704-8-8.
  10. Historia. tb.org.pl. [dostęp 2013-01-20].

Bibliografia[edytuj]

  • Denzinger Heinrich, Enchiridion Symbolorum - The Sources of Catholic Dogma, ed. XXX; tr. Roy J. Deferrari, The Catholic University of America, B. Herder Book Co., St. Louis, Mo, USA, 1957.

Linki zewnętrzne[edytuj]