Trójjedyne Królestwo Chorwacji, Slawonii i Dalmacji

Trójjedyne Królestwo Chorwacji, Slawonii i Dalmacji

Trojedna Kraljevina Hrvatska, Slavonija i Dalmacija
Horvát-, Szlavon- és Dalmátországok
Dreieinigen Königreichs Kroatien, Dalmatien und Slawonien

królestwo
1868–1918
Herb Flaga
Państwo	Węgry
Siedziba	Zagrzeb
Data powstania	1868
Data likwidacji	29 października 1918
Władca	Karol IV
Zarządzający	Antun Mihalović
Powierzchnia	42 534 km²
Populacja (1910) • liczba ludności	2 621 954
• gęstość	61,6 os./km²
Języki urzędowe	chorwacki
Położenie na mapie      17. Królestwo Chorwacji-Slawonii

Królestwo Chorwacji i Slawonii (chorw. Kraljevina Hrvatska i Slavonija, węg. Horvát-Szlavónia Királyság, niem. Königreich Kroatien und Slawonien) – autonomiczne królestwo istniejące w latach 1868–1918; obok Królestwa Węgier i miasta Rijeki jeden z krajów Korony św. Stefana. Formalna nazwa królestwa to Trójjedyne Królestwo Chorwacji, Slawonii i Dalmacji (Trojedna Kraljevina Hrvatska, Slavonija i Dalmacija, potocznie Trojednica). Mimo tej nazwy, Królestwo Dalmacji pozostało oddzielnym krajem koronnym Cesarstwa Austriackiego (choć symbole Dalmacji znalazły się w herbie autonomicznego królestwa). W Chorwacji i Slawonii jeszcze przez kilka lat istniały wydzielone obszary (tzw. Pogranicze Wojskowe), niebędące pod bezpośrednią administracją Zagrzebia.

Historia

Królestwo Chorwacji-Slawonii powstało w wyniku podpisania w 1868 roku ugody między władzami węgierskimi a przedstawicielami Chorwatów. Na jej mocy węgierska część cesarsko-królewskiej federacji wydzielała tereny Królestwa Chorwacji, Królestwa Slawonii, a także austriackiej Dalmacji, które złączono w Trójjedyne Królestwo Chorwacji, Slawonii i Dalmacji (chorw. Trojedna kraljevina Hrvatska, Slavonija i Dalmacija, węg. Horvát-, Szlavon- és Dalmátországok, niem. Dreieiniges Königreich Dalmatien, Kroatien und Slawonien). Tak powstałe państwo miało być autonomiczną jednostką Królestwa Węgier. Jednak już po krótkim czasie władze w Wiedniu zadecydowały o utworzeniu odrębnego Królestwa Dalmacji, które stało się krajem koronnym Cesarstwa Austrii.

Ustrój

Reprezentantem władz centralnych w Królestwie był ban Królestwa Dalmacji, Chorwacji i Slawonii. Królestwo Chorwacji-Slawonii posiadało własny parlament (Sabor) obradujący w języku chorwackim, pełną autonomię w sprawach oświaty, religii, administracji i sądownictwa. Królestwo posiadało własną armię, podlegającą jednak władzom w Peszcie.

Ludność

Według spisu z 1911 roku w Chorwacji-Slawonii mieszkało 2.621.954 osób:

• Chorwaci: 1.638.354 (62,5%)
• Serbowie: 644.955 (24,5%)
• Niemcy: 133.418
• Węgrzy: 105.047
• Słowacy: 20.884
• pozostali

Najwięcej Niemców i Węgrów mieszkało w komitatach Virovitica i Sremskim.

73% deklarowało się jako katolicy, a 24% jako prawosławni

Podział administracyjny

Komitaty chorwacko-slawońskie

Rzeźba na budynku w Zagrzebiu, symbolizująca Królestwo Chorwacji, Slawonii i Dalmacji

Królestwo Chorwacji i Slawonii dzieliło się na osiem komitatów (županija); w nawiasie podano stolicę komitatu:

• Belovár-Kőrös/Bjelovar-Križevci (Bjelovar)
• Lika-Krbava (Gospić)
• Modrus-Fiume/Modruška-Rijeka (Ogulin)
• Pozsega/Požega (Požega)
• Szerém/Srijem (Vukovar)
• Varasd/Varaždin (Varaždin)
• Verőce/Virovitica (Virovitica)
• Zágráb/Zagreb (Zagrzeb)

Zobacz też

• Banowie Chorwacji