Trąbki Wielkie (wieś)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 54°10′11″N 18°32′23″E
- błąd 38 m
WD 54°10'0.1"N, 18°31'59.9"E, 54°10'14.23"N, 18°32'24.11"E
- błąd 14 m
Odległość 567 m
Trąbki Wielkie
wieś
Ilustracja
Kościół i kapliczki maryjne
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Powiat gdański
Gmina Trąbki Wielkie
Sołectwo Trąbki Wielkie
Liczba ludności (2011) 1504[1]
Strefa numeracyjna 58
Kod pocztowy 83-034
Tablice rejestracyjne GDA
SIMC 0176302
Położenie na mapie gminy Trąbki Wielkie
Mapa konturowa gminy Trąbki Wielkie, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Trąbki Wielkie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry znajduje się punkt z opisem „Trąbki Wielkie”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Trąbki Wielkie”
Położenie na mapie powiatu gdańskiego
Mapa konturowa powiatu gdańskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Trąbki Wielkie”
Ziemia54°10′11″N 18°32′23″E/54,169722 18,539722
Strona internetowa

Trąbki Wielkie (niem. Groß Trampken[2], kaszb. Trąbczi Wiôldżé) – duża wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Trąbki Wielkie przy drodze wojewódzkiej nr 222, na Kociewiu.

W latach 1945–1975 miejscowość administracyjnie należała do tzw. dużego województwa gdańskiego, a w latach 1975–1998 do tzw. małego województwa gdańskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Trąbki Wielkie, parafii rzymskokatolickiej Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, należącej do dekanatu Trąbki Wielkie w archidiecezji gdańskiej oraz klubu sportowego Orzeł Trąbki Wielkie[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze historyczne wzmianki o miejscowości pochodzą z 31 lipca 1280, kiedy to książę Mściwój II nadał wsie Trąbki, Kłodawa oraz Zła Wieś klasztorowi benedyktynów w Mogilnie. Od II pokoju toruńskiego w roku 1466 wieś stanowiła krótko własność gdańszczan, po czym przeszła pod zwierzchnictwo polskiego starosty w Sobowidzu. Podczas wojen szwedzkich wieś została złupiona przez wojska szwedzkie. W efekcie I rozbioru Polski w roku 1772 znalazła się na ziemiach zaboru pruskiego.

W 1780 roku we wsi mieszkało 119 osób, z czego 113 to katolicy. W 1820 roku 16 domostw zamieszkiwało 175 mieszkańców. Stały tu wówczas karczma, kuźnia oraz kram (sklep). W okresie od 15 listopada 1920 r. do 1 września 1939 r. wieś znajdowała się na terytorium Wolnego Miasta Gdańsk. W 1930 roku powstała tu polska ochronka (przedszkole), a od 1934 funkcjonowała Polska Szkoła Macierzy Szkolnej. W szkole tej znajdował się obóz odosobnienia dla Anglików[4]. Ponadto przez cały okres międzywojenny w miejscowości funkcjonowała szkoła niemiecka. Po II wojnie światowej wieś powróciła do Polski.

Od 2005 we wsi odbywa się impreza plenerowa "Trąbki w Trąbkach", łączona z biciem rekordu Polski w liczbie osób grających jednocześnie na trąbce[5][6].

9 grudnia 2011 oddano do użytku szosę łączącą Trąbki z Ełganowem. Od 19 sierpnia 2015 do 20 lipca 2016 kosztem 2,1 mln zł rozbudowie uległa miejscowa szkoła podstawowa[7].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru zabytków NID[8] na listę zabytków wpisane są:

  • centrum wsi, nr rej.: A-1152 z 10.12.1996
  • kościół parafialny pw. Najświętszej Marii Panny, 1628, nr rej.: A-665 z 27.10.1973
  • cmentarz przykościelny, nr rej.: A-1152 z 10.12.1996 (dec. centrum wsi)
  • szachulcowy budynek gospodarczy, nr rej.: j.w.
  • zespół dworski, 2 poł. XIX, nr rej.: A-1152 z 10.12.1996 (dec. centrum wsi): dwór, brama wjazdowa, park, obora, stodoła i lodownia
  • zespół karczmy, nr rej.: A-1152 z 10.12.1996 (dec. centrum wsi): karczma murowano-szachulcowa i 3 budynki gospodarcze.

Pierwszy kościół miał istnieć już w 1236, parafia powstała około 1331. W XVI w. kościół przejściowo należał do ewangelików. Prawdopodobnie uległ zniszczeniu w czasie wojen szwedzkich w XVII w. W jego miejsce wzniesiono kapliczkę, a staraniem wojewodziny chełmińskiej Marianny Czapskiej uzyskano odpusty dla pielgrzymów i w 1740 zbudowano nowy kościół – sanktuarium maryjne, z którym wiąże się kult Matki Boskiej Trąbkowskiej, skoncentrowany wokół obrazu Marii z Dzieciątkiem z 2. połowy XVII w.

Kościół jest budowlą ceglaną, jednonawową, bezwieżową. Ołtarze boczne, ambona i chrzcielnica pochodzą z XVIII w., ołtarz główny i organy z 1880. Interesujący jest osiemnastowieczny gdański obraz z wyobrażeniem przypowieści o pannach mądrych i głupich.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Trąbki Wielkie w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2017-06-12] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. GOV: Search
  3. Sołectwo Trąbki Wielkie. [dostęp 2015-11-13].
  4. Historia Trąbek Wielkich
  5. GOKSiR w Trąbkach Wielkich, Trąbki w Trąbkach 2019 [dostęp 2019-11-07].
  6. JUbileuszowa biesiada z braćmi Golec, Panorama Pomorza lipiec 2019
  7. Teraz mają lepsze warunki do nauki, Panorama Pomorza Flash nr 9(46) wrzesień 2016
  8. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie. 2020-09-30. s. 37. [dostęp 2017-01-29].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]