Tramwaje w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Tramwaje w Polsce – systemy komunikacji tramwajowej działające w Polsce.

Od 19 grudnia 2015 roku w Polsce istnieje 15 systemów tramwajowych – dziesięć z nich to systemy normalnotorowe (1435 mm), a pięć wąskotorowe (1000 mm)[1][2].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Najmłodsza miejska sieć tramwajowa powstała w 2015 roku i znajduje się w Olsztynie[3], natomiast najmniejsza jest zlokalizowana w Grudziądzu i liczy 9 km torowisk. W latach 1945–1989 systemy w większych miastach były rozbudowywane i modernizowane: Warszawie, Poznaniu, Gdańsku, Wrocławiu, Krakowie, Bydgoszczy, Toruniu, a w średnich i małych ośrodkach miejskich likwidowane: Słupsku, Inowrocławiu, Olsztynie, Wałbrzychu, Legnicy, Jeleniej Górze, Bielsku-Białej. Niektóre sieci zostały zlikwidowane przez podział miasta pomiędzy dwa państwa: Słubice, Zgorzelec.

Ponadto w 2012 roku uruchomiono ponownie tramwaj konny w Mrozach.

Rozbudowa sieci tramwajowej po 1989[edytuj | edytuj kod]

Po wejściu Polski do Unii Europejskiej polskie samorządy mogą liczyć na wsparcie unijne w realizacji projektów tramwajowych. Wiele polskich miast z tego faktu skorzystało i modernizuje sieć (np. Grudziądz[4]) bądź buduje nowe odcinki torowisk, między innymi: Warszawa[5], Kraków, Poznań, Łódź[6], Bydgoszcz[7], Toruń[8], Szczecin[9] i Wrocław. Istnieją (lub istniały) plany przywrócenia linii tramwajowych w niektórych miastach (np. Słubice[10]) lub budowy zupełnie nowych systemów, np. w Płocku[11], w Radomiu.

Systemy[edytuj | edytuj kod]

Miasto lub obszar Operator[12] Rozstaw Długość toru
pojedynczego[12]
Data Artykuł
otwarcia[13] elektryfikacji[13] likwidacji
Białystok Towarzystwo Białostockich Tramwajów Konnych 1000 mm ok. 6,2 km 1895 brak 1915 Tramwaje w Białymstoku
Bielsko-Biała Bielska Kolej Elektryczna 1000 mm 8,3 km 1895 1971 Tramwaje w Bielsku-Białej
Bydgoszcz MZK Bydgoszcz 1000 mm 89,44 km[14] 1888 1896 funkcjonuje Tramwaje w Bydgoszczy
Bytom b.d. 1435 mm b.d. 1913 1945[a] Tramwaje w Bytomiu
Cieszyn b.d. 1000 mm 1,8 km 1911 1921 Tramwaje w Cieszynie
Częstochowa MPK Częstochowa 1435 mm 14,7 km 1959 funkcjonuje Tramwaje w Częstochowie
Elbląg ZKM Elbląg 1000 mm 33,83 km 1895 funkcjonuje Tramwaje w Elblągu
Gdańsk Gdańskie Autobusy i Tramwaje 1435 mm 109,2 km 1873 1896 funkcjonuje Tramwaje w Gdańsku
Gorzów Wielkopolski MZK Gorzów Wielkopolski 1435 mm 24,43 km 1899 funkcjonuje Tramwaje w Gorzowie Wielkopolskim
Konurbacja górnośląska[b] Tramwaje Śląskie 1435 mm 312 km 1894 1899 funkcjonuje Tramwaje w konurbacji górnośląskiej
Grudziądz MZK Grudziądz 1000 mm 18 km 1896 1899 funkcjonuje Tramwaje w Grudziądzu
Gubin b.d. 1000 mm 2,5 km 1904 1938 Tramwaje w Gubinie
Inowrocław b.d. 1000 mm 4,2 km 1912 1962 Tramwaje w Inowrocławiu
Jelenia Góra Kolej Elektryczna w Jeleniej Górze 1000 mm
(do 1899 – 1435 mm)
19,2 km 1897 1900 1969 Tramwaje w Jeleniej Górze
Kostrzyn nad Odrą b.d. 1000 mm 6,3 km 1903 1925 1945 Tramwaje w Kostrzynie nad Odrą
Koszalin b.d. 1435 mm 17,4 km 1911 1938 Tramwaje w Koszalinie
Kraków MPK Kraków 1435 mm 194 km 1882 1900 funkcjonuje Tramwaje w Krakowie
Legnica b.d. 1000 mm b.d. 1882 1898 1968 Tramwaje w Legnicy
Aglomeracja łódzka[c] MPK Łódź 1000 mm 208 km 1898 funkcjonuje Tramwaje w Łodzi
Olsztyn MZK Olsztyn 1000 mm 6 km 1907 1965 Tramwaje w Olsztynie
ZDZiT Olsztyn 1435 mm 10,5 km 2015 funkcjonuje
Poznań MPK Poznań 1435 mm 157,7 km 1880 1898 funkcjonuje Tramwaje w Poznaniu
Słubice b.d. 1000 mm b.d. 1898 1945 Tramwaje w Słubicach
Słupsk b.d. 1000 mm b.d. 1910 1959 Tramwaje w Słupsku
Sopot[d] b.d. 800 mm 2 km 1884 brak 1906 Tramwaje w Sopocie
Szczecin Tramwaje Szczecińskie 1435 mm 110,77 km 1879 1896 funkcjonuje Tramwaje w Szczecinie
Tarnów b.d. 1000 mm 2,6 km 1911 1942 Tramwaje w Tarnowie
Toruń MZK Toruń 1000 mm 50,512 km 1891 1898 funkcjonuje Tramwaje w Toruniu
Wałbrzych Wałbrzyska Kolej Powiatowa 1000 mm b.d. 1898 1966 Tramwaje w Wałbrzychu
Warszawa Tramwaje Warszawskie 1435 mm
(do 1948 – 1525 mm)
240,4 km 1866 1908 funkcjonuje Tramwaje w Warszawie
Wrocław MPK Wrocław 1435 mm 190,14 km 1877 1893 funkcjonuje Tramwaje we Wrocławiu
Zgorzelec b.d. 1000 mm b.d. 1898 1945 Tramwaje w Zgorzelcu

Znaczenie kolorów użytych w tabeli:      system istniejący,      system nieistniejący,      system budowany,      system scalony z innym.

Ponadto sieć tramwajową posiadały Kołomyja, Lwów i Wilno w okresie przynależności do II RP; do dzisiaj funkcjonuje ona we Lwowie.

Osobne artykuły: Tramwaje w Kołomyi, Tramwaje we Lwowie, Tramwaje w Wilnie.

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. W 1945 roku sieć została scalona z siecią w konurbacji górnośląskiej.
  2. W sieć wchodzą: Będzin, Bytom, Chorzów, Czeladź, Dąbrowa Górnicza, Gliwice, Katowice, Mysłowice, Siemianowice Śląskie, Sosnowiec, Świętochłowice, Ruda Śląska, Zabrze.
  3. W skład sieci wchodzą: Konstantynów Łódzki, Lutomiersk, Ozorków, Pabianice, Zgierz oraz wsie, przez które przechodzą linie do ww. miejscowości. Dawniej także Aleksandrów Łódzki, Rzgów, Tuszyn, Kruszów.
  4. W latach 1946-1961 jedna z linii gdańskich tramwajów docierała do Sopotu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Grzegorz Jagodziński – Prześwit linii kolejowych i tramwajowych, grzegorj.cba.pl [dostęp 2015-12-20].
  2. Standardową szerokością wagonów jest 2,4 m, jedynie w Olsztynie przyjęto 2,5 m; ponadto w Poznaniu na niektórych liniach kursują wagony Tatra RT6N1 o szerokości 2,44 m.
  3. Tramwaje w Olsztynie – Olsztyn, olsztyn.wm.pl [dostęp 2015-12-20].
  4. Trwa modernizacja sieci tramwajowej w Grudziądzu (pol.). transport-publiczny.pl. [dostęp 2014-04-14].
  5. Warszawa: budowa tramwaju na Bemowie idzie pełną parą (pol.). kurierkolejowy.eu. [dostęp 2014-09-02].
  6. Widzew Wschód. Rusza budowa linii tramwajowej, ale... (pol.). rynek-kolejowy.pl. [dostęp 2014-07-15].
  7. Bydgoszcz: Tramwaj do Fordonu: widać już estakadę (pol.). pomorska.pl. [dostęp 2014-07-18].
  8. Tramwaj pędzi na toruńskie Bielany. Co nam daje nowa linia? (pol.). pomorska.pl. [dostęp 2014-06-24].
  9. Szczeciński Szybki Tramwaj (pol.). szybkitramwaj.szczecin.pl. [dostęp 2016-01-11].
  10. Słubice: Tramwajem do Frankfurtu? (pol.). infotram.pl. [dostęp 2011-07-20].
  11. Płock: Nie będzie linii tramwajowej (pol.). infotram.pl. [dostęp 2010-12-09].
  12. a b Jakub Madrjas. Sieci tramwajowe w Polsce. „Rynek Kolejowy”. 8-9/2015, s. 20-23. Warszawa: Zespół Doradców Gospodarczych „Tor”. ISSN 1644-1958 (pol.). 
  13. a b Marek Graff. Nowy tabor tramwajowy w Polsce. „Technika Transportu Szynowego”. 7-8/2015, s. 46-63. Łódź: Emi-Press. ISSN 1232-3829. 
  14. Tramwaj Fordon. Budowa zakończona, Swingi na starcie. Raport nr 100. 2016-01-15. [dostęp 2016-01-23].