Tramwaje w San Francisco

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tramwaje w San Francisco
Dane ogólne
Lokalizacja Stany Zjednoczone Stany Zjednoczone, San Francisco
Rodzaj transportu tramwaj, lekka kolej, tramwaj linowy
Infrastruktura
Liczba linii 3 + 8
Inne informacje
Operator Muni
Mapa linii lekkiej kolei miejskiej (czarny kolor) i klasycznej linii F (kolor zielony) oraz linii tramwajów linowych (kolor pomarańczowy)

Tramwaje w San Francisco – dwa niezależne systemy komunikacji tramwajowej działające w San Francisco w Stanach Zjednoczonych. Na dwa systemy tramwajowe składają się:

  1. system tramwajów linowych, który tworzą 3 linie – California Street, Powell-Mason oraz Powell-Hyde.
  2. system tramwajowy, złożony jest z jednej tradycyjnej linii – F Market & Wharves i siedmiu linii tramwajowych, które łączą w sobie cechy zarówno linii lekkiej kolei miejskiej jak i także tradycyjnego tramwaju – J Church, K Ingleside, L Taraval, M Ocean View, N Judah, S Castro Shuttle, T Third Street.

System tramwajów linowych[edytuj]

Tramwaje w San Francisco
– tramwaj linowy
Tramwaje w San Francisco– tramwaj linowy
Tramwaje linowe w San Francisco
Dane ogólne
Lokalizacja San Francisco
Rodzaj transportu tramwaj linowy
Infrastruktura
Liczba linii 3
Inne informacje
Rozstaw toru 1067 mm
Operator Muni

Historia[edytuj]

Twórcą systemu tramwajów linowych w San Francisco był Andrew Smith Hallidie, który 4 sierpnia 1873 przetestował pierwszy tego typu pojazd na ulicy Clay Street. 1 września 1873 firma Clay Street Hill Railroad uruchomiła pierwszą stałą linię tramwaju. W latach 1877–1889 powstało wiele innych linii tramwajowych tego typu obsługiwanych przez 8 niezależnych przedsiębiorstw. W tym czasie zbudowano łącznie 53 mile torów, które pokrywały niemal wszystkie dzielnice San Francisco. 18 kwietnia 1906 wielkie trzęsienie ziemi oraz spowodowany nim pożar zniszczyły miasto, a także prawie całą sieć tramwajów linowych. Na ich miejscu uruchomiono sieć tradycyjnych tramwajów elektrycznych (ang. streetcar) oraz trolejbusów (ang. trolley-coach).

W 1947 burmistrz Roger Lapham zażądał zlikwidowania wszystkich linii tramwajów linowych opierając się na raporcie, z którego wynikało, że ten rodzaj transportu publicznego przynosi straty i lepiej zastąpić go tańszym transportem autobusowym obsługiwanymi przez miasto. Zawiązany lokalny komitet w celu obrony tramwajów linowych, skutecznie przeciwstawił się decyzji burmistrza. Od tego czasu system tramwajów linowych z ulicy Powell Street jest obsługiwany przez miejskiego przewoźnika. W latach pięćdziesiątych XX wieku likwidacji uległo kilka mniejszych linii, a pozostałe uległy reorganizacji. Od tej pory wszystkie działające linie są podłączone do jednej siłowni na skrzyżowaniu ulic Washington Street i Mason Street. 1 października 1964 tramwaj linowy został uznany za „ruchomy”, historyczny obiekt o znaczeniu narodowym dla Stanów Zjednoczonych. Od 1982 do 1984 system został poddany generalnemu remontowi, a 21 czerwca 1984 roku oddano unowocześniony system do użytku mieszkańców i w tej formie działa on do dzisiaj.

Linie[edytuj]

  • linia California Street ciągnie się wzdłuż ulicy California Street, od dzielnicy finansowej przez Chinatown i Nob Hill do stacji na ulicy Van Ness Avenue.
  • linia Powell-Mason rozpoczyna swój bieg na skrzyżowaniu ulic Powell Street i Market Street i ciągnie się w kierunku zatoki. Na szczycie Nob Hill spotyka się z linią California Street, a swój bieg kończy przy Fisherman's Wharf.
  • linia Powell-Hyde rozpoczyna się również u zbiegu ulic Powell Street i Market Street, ale dalej skręca do Russian Hill i kończy swój bieg na placu Ghiradelli Square.

System tramwajowy[edytuj]

Tramwaje w San Francisco
Tramwaje w San Francisco
Tramwaj linii F Market & Wharves
Lokalizacja
Rodzaj transportu tramwaj
Operator Muni
Liczba linii 8
Infrastruktura
Rozstaw szyn 1435
Portal Portal Transport szynowy

Linie[edytuj]

Plan tradycyjnej linii tramwajowej F Market & Marves
Schemat sieci tramwajowej/lekkiej kolei Muni Metro

Współcześnie sieć tramwajowa złożona jest z ośmiu linii:

  • F: Jones St & Beach St – Market Street – 17th St & Castro St
  • J: Metro Embarcadero Station – Market Street - Noe Valley - Balboa Park BART
  • K/T: (K:) Balboa Park BART – Ocean Avenue – (T:) West Portal – Castro – Market Street – Downtown (Embarcadero) – Caltrain Station – Bayview – Third Street/Gilman/Paul
  • L: Metro Embarcadero Station – Market Street – Castro – Wawona/46th Avenue/SF Zoo
  • M: Metro Embarcadero Station – Market Street – Castro – West Portal – San Francisco State Univercity – Ocean View – San Jose Ave & Geneva Ave
  • N: King St & 4th St – Downtown (Embarcadero) – Market Street – Judah/La Playa/Ocean Beach
  • S: Metro Embarcadero Station – Market Street – West Portal/Sloat/St Francis Circle (linia szczytowa)
  • T/K: (T:) Third Street/Gilman/Paul – Bayview - Caltrain Station – (K:) (Downtown) Embarcadero – Market Street – Castro – West Portal – Ocean Avenue – Balboa Park BART

Tabor w regularnej eksploatacji [1][edytuj]

Tabor liniowy[edytuj]

Typ Zdjęcie Liczba
Breda LRV T Third Islais.jpg 151
PCC SF 1058 Green Hornet Livery.jpg 55
Peter Witt AFreshlyPaintedMilanPeterWittTramInTwoToneGreenOnItsThirdWeekOfServiceOnTheFLine.jpg 10

Tabor techniczny[edytuj]

Typ Zdjęcie Liczba Uwagi
 ? [2] 1 Dwukierunkowy, czteroosiowy wagon roboczy nr #C 1, wyprodukowany w roku 1916[3]
Hammond Muni Type G 1 Holownik nr boczny #C3
Peter Witt 1 Wagon do nauki jazdy nr boczny #1834
[4] 1 Wagon wieżowy nr boczny #1304, został wyprodukowany w 1901 roku

Tabor w nieregularnej eksploatacji[edytuj]

Tabor muzealny[edytuj]

Typ Zdjęcie Liczba
Jewett Muni Type B Muni streetcar 130.JPG 2
MMTB W2-Type Sf streetcar 496.jpg 2
Boat Car SF Muni HSF 228 Blackpool.jpg 2
Czteroosiowy wagon silnikowy 3
MMTB W6-Type 1
BN PCC series 7000 1
Holman Muni Type A 1
Czteroosiowy wagon silnikowy typu St. Louis 1
Dwuosiowy wagon silnikowy typu Hammond 1
Dwuosiowy wagon silnikowy 1
LHB V6 1
F (Kolomna) 1

Zobacz też[edytuj]

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy