Transkrypcja poprawiona języka koreańskiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Znak z nazwą stacji kolejowej w Jecheon – u góry zapis pismem hangul, niżej nazwa angielska wykorzystująca transkrypcję poprawioną, obok także zapis pismem hancha.

Transkrypcja poprawiona języka koreańskiego (ang. Revised Romanization) – system transkrypcji języka koreańskiego (pisma hangul) na alfabet łaciński (inaczej: latynizacji) opracowany przez Ministerstwo Kultury i Turystyki Korei Południowej i opublikowany w 2000 roku. Obecnie, obok transkrypcji McCune’a-Reischauera, jest on jednym z dwóch najczęściej stosowanych systemów latynizacji tego języka[1].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

System stworzono z myślą o zastąpieniu transkrypcji McCune’a-Reischauera (MCR), która w swojej pierwotnej wersji opracowana została w 1939 roku. Jego podstawową zaletą jest to, że do zapisu wyrazów wykorzystuje się jedynie standardowe litery alfabetu łacińskiego (tożsame z alfabetem angielskim), bez znaków diakrytycznych i apostrofów, często pojawiających się w systemie MCR. Cecha ta była szczególnie istotna w dobie informatyzacji – większość klawiatur nie pozwalała na wprowadzenie liter z brewisem (jak ŏ czy ῠ), stosowanie tych znaków było także niemożliwe m.in. w adresach stron internetowych. W praktyce przed pojawieniem się transkrypcji poprawionej nagminnym było pomijanie znaków specjalnych, co uniemożliwiało rozróżnienie niektórych liter czy głosek, często prowadząc do całkowitego zniekształcenia znaczenia słów[1][2].

Zasady transkrypcji są uproszczone względem systemu MCR i nie zawsze oddają w pełni niuanse fonetyczne języka koreańskiego[3]. Zarówno w piśmie hangul jak i transkrypcji poprawionej pojawiają się alofony – ta sama litera może odpowiadać głosce dźwięcznej lub bezdźwięcznej w zależności od położenia w wyrazie. W transkrypcji MCR w sytuacjach tych różnica w wymowie znajduje odzwierciedlenie w zapisie, poprzez stosowanie odrębnych fonemów[2].

Transkrypcja poprawiona jest łatwiejsza w użyciu niż MCR dla osób, dla których koreański jest językiem ojczystym[1][2]. W przeciwieństwie do transkrypcji MCR jest też w pełni odwracalna, tj. tekst zlatynizowany tym systemem, można poddać jednoznacznej konwersji na pismo hangul[4][5].

Użycie[edytuj | edytuj kod]

Rząd Korei Południowej prowadzi czynną politykę promującą wykorzystanie transkrypcji poprawionej. Od 28 lutego 2002 roku obowiązuje ona we wszystkich wydawanych w tym kraju podręcznikach, a do 31 grudnia 2005 całkowicie wyparła inne systemy transkrypcji na znakach drogowych. Wprowadzenie nowego systemu transkrypcji spotkało się z negatywnym przyjęciem przez społeczeństwo koreańskie. The Korea Herald i The Korea Times, dwa z anglojęzycznych dzienników wydawanych w Korei, początkowo odmówiły jego stosowania. Z czasem nastawienie wobec transkrypcji poprawionej uległo jednak zmianie – w 2017 roku znajdowała się ona w szerokim użyciu[1].

Poza granicami kraju transkrypcja poprawiona jest rozpowszechniona w użyciu ogólnym i publikacjach popularnonaukowych. W 2017 roku system McCune’a-Reischauera pozostawał jednak dominującym w publikacjach przeznaczonych do nauki języka koreańskiego, jak i anglojęzycznych czasopismach naukowych, w tym tych wydawanych w Korei[1][5].

W 2011 roku BGN i PCGN, komisje standaryzacji nazewnictwa geograficznego Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii, przyjęły transkrypcję poprawioną dla nazw geograficznych w Korei Południowej, zastępując system McCune’a-Reischauera (ta pozostaje nadal w użyciu dla nazw w Korei Północnej)[3][4]. Oba systemy latynizacji są obecnie (2019) zalecane przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej dla obiektów w obu państwach koreańskich[6].

Przykłady[edytuj | edytuj kod]

Przykłady[2]
Nazwa polska Zapis Hangul Transkrypcja poprawiona Transkrypcja McCune’a-Reischauera
hangul 한글 hangeul han'gŭl
Korea 한국 Hanguk Hanguk
Seul 서울 Seoul Sŏul
Pusan 부산 Busan Pusan
Cheongju 청주 Cheongju Ch'ŏngju
Czedżu 제주 Jeju Cheju
Panmundżom 판문점 Panmunjeom P'anmunjŏm

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Chris Doll. Korean Rŏmaniz’atiŏn: Is It Finally Time for The Library Of Congress to Stop Promoting McCune-Reischauer and Adopt the Revised Romanization Scheme?. „Journal of East Asian Libraries”. 2017 (165), s. 1-2, 4-5, 8-11, październik 2017 (ang.). [dostęp 2019-03-24]. 
  2. a b c d The Revised Romanization of Korean (ang.). Freie Universität Berlin – Fachbereich Geschichts- und Kulturwissenschaften. [dostęp 2019-03-24].
  3. a b Romanization of Korean for the Republic of Korea, GOV.UK [dostęp 2019-03-24] (ang.).
  4. a b Romanization of Korean for the Democratic People's Republic of Korea, GOV.UK [dostęp 2019-03-24] (ang.).
  5. a b Sun Huh. How to romanize Korean characters in international journals. „Science Editing”. 4 (2), s. 80-85, 2017. DOI: 10.6087/kcse.100 (ang.). [dostęp 2019-03-24]. 
  6. Jarosław Pietrow: Zasady latynizacji pisma koreańskiego. KSNG. [dostęp 2019-03-24].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]