Transport kolejowy w Toruniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Toruń
Toruń2017.jpg
Ten artykuł jest częścią cyklu artykułów o Toruniu
Linia kolejowa nr 18 widziana z przystanku osobowego Toruń Czerniewice
Tunel kolejowy pod placem Pokoju Toruńskiego, który powstał w latach 1886 - 1889
Dawna siedziba Inspektoratu Kolei Królewskiej, obecnie przychodnia kolejowa
Pomnik kolejarzy - ofiar faszyzmu, instalacja artystyczna, upamiętniająca polskich kolejarzy
Herb Torunia na budynku dworca Toruń Wschodni
Dworzec autobusowy w Toruniu, siedziba przewoźnika kolejowego Arriva RP
Baza Toruń-Kluczyki – Sekcja Utrzymania Taboru Trakcyjnego
Parowóz TKh1-19 stojący jako eksponat na terenie Bazy Toruń-Kluczyki. Został on odnowiony przez toruńskich miłośników kolejnictwa
Parowóz TKh 49 – 5564 przed stacją Toruń Główny
Skład Pesa Elf 22WEc na stacji Toruń Wschodni
Elektryczny zespół trakcyjny na stacji Toruń Główny
Budynek główny dworca Toruń Główny po rewitalizacji
Peron 1 na dworcu Toruń Główny
Peron 1 na dworcu Toruń Miasto
Przystanek osobowy Toruń Czerniewice
W tym miejsce w latach 2016–2020 ma powstać przystanek osobowy Toruń Garbaty Mostek. Widok z Garbatego Mostku
Skład Pesa Elf 22WEc na stacji Toruń Główny
Bocznica kolejowa prowadząca na teren Elany
Nieistniejąca bocznica kolejowa na terenie Polchemu

Transport kolejowy w Toruniulinie, połączenia, dworce, przystanki kolejowe oraz instytucje i stowarzyszenia związane z kolejnictwem w Toruniu.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Toruński Węzeł Kolejowy obejmuje krzyżujące się w mieście linie kolejowe 18 i 353 oraz linię 27, 207, 246, 734 i 736.

W granicach administracyjnych miasta znajdują się trzy czynne dworce kolejowe: Toruń Główny, Toruń Wschodni, Toruń Miasto oraz trzy czynne przystanki osobowe: Toruń Kluczyki, Toruń Czerniewice i Toruń Grębocin.

Przez miasto prócz pociągów dalekobieżnych i wojewódzkich kursują również pociągi BiT City. Składy typu Pesa Elf 22WEc przemierzają trasę Toruń WschodniBydgoszcz Główna.

 Osobny artykuł: Mosty i wiadukty w Toruniu.

W skład znajdującej się w mieście infrastruktury kolejowej wchodzi: siedem wiaduktów, jeden tunel i most kolejowy im. Ernesta Malinowskiego na Wiśle, który znajduje się między stacjami Toruń Główny i Toruń Miasto.

Schemat węzła[edytuj | edytuj kod]

Toruński Węzeł Kolejowy.png

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kalendarium toruńskiego węzła kolejowego[1][2][3][4][5]:

W Królestwie Prus[edytuj | edytuj kod]

Okres międzywojenny[edytuj | edytuj kod]

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Okres PRL[edytuj | edytuj kod]

Od 1989[edytuj | edytuj kod]

Linie kolejowe[edytuj | edytuj kod]

Wykaz linii[edytuj | edytuj kod]

Toruński węzeł kolejowy tworzą następujące linie kolejowe:

Linia Nr D29 Sąsiednie węzły Operator przewozów pasażerskich Elektryfikacja Zdjęcie
KutnoPiła Główna 18 Aleksandrów Kuj.Bydgoszcz Wschód PKP Intercity, Przewozy Regionalne(BiT-City) T Linia kolejowa nr 18 w Toruniu.jpg
Poznań WschódSkandawa (GP)Žielieznodorožnyj 353 InowrocławJabłonowo Pom. Przewozy Regionalne i PKP InterCity T Linia kolejowa nr 353 w Toruniu44.jpg
Nieszawka – Toruń Główny 734 Przewozy Regionalne i PKP InterCity T Toruń Kluczyki7.jpg
Toruń WschodniMalbork 207 Grudziądz Arriva RP N Fragment linii kolejowej nr 207 w sąsiedztwie ulicy Polnej w Toruniu.jpg
NasielskToruń Wschodni 27 Sierpc Arriva RP N Toruń Elana (PKP)4.jpg
Toruń WschodniOlek (daw. Chełmno) 246 (dawniej) Unisław Pomorski
(linia towarowa)
N Fragment linii kolejowej numer 246 w bliskim sąsiedztwie stacji Toruń Barbarka.jpg
GrębocinKatarzynka 736
(nieczynna)
N Fragment linii kolejowej 736 w Toruniu.jpg

Jednostki i instytucje związane z kolejnictwem[edytuj | edytuj kod]

W Toruniu swoją siedzibę ma spółka kolejowa Arriva RP[10], której pociągi kursują na terenie województwa kujawsko-pomorskiego, mazowieckiego i warmińsko-mazurskiego. Ponadto istnieją:

W Toruniu działają liczne kolejowe związki zawodowe, są to m.in.:

  • Międzyzakładowy Związek Zawodowy Pracowników PKP z siedzibą w Toruniu[14]
  • Związek Zawodowy Pracowników PKP przy oddziale Gospodarowania Nieruchomościami w Gdańsku z siedzibą w Toruniu
  • Międzyzakładowy Nadwiślański Związek Zawodowy Maszynistów[15]

Muzea i stowarzyszenia[edytuj | edytuj kod]

W Toruniu istnieje Stowarzyszenie Przyjaciół Kolei i Zabytków Techniki oraz Toruńskiej Makiety Modułowej[16], a także Izba Tradycji Toruńskiego Węzła Kolejowego[17].

Połączenia[edytuj | edytuj kod]

Toruń jest skomunikowany bezpośrednimi połączeniami z największymi miastami w Polsce: Warszawą, Krakowem, Wrocławiem, Poznaniem, Katowicami[18]:

Od rozkładu 2018/2019 Toruń posiada bezpośrednie połączenia z następującymi miastami: Ponadto Toruń ma rozwiniętą siatkę połączeń osobowych z następującymi miastami:

Od 13 grudnia 2015 roku do Torunia docierają nowoczesne składy Flirt, którymi można dojechać do: Warszawy, Gdańska, Gdyni, Częstochowy, Katowic, Bydgoszczy i Łodzi[19].

Kategoria pociągów[edytuj | edytuj kod]

Wykaz pociągów zatrzymujących się na stacji Toruń Główny od grudnia 2018 roku:

Kategoria Przewoźnik Liczba Uwagi
IC PKP Intercity 14 połączenia te są realizowane przez elektryczne zespoły trakcyjne – Flirt
TLK PKP Intercity 26
REGIO Przewozy Regionalne 61
Osobowy Arriva RP 15

Czynne dworce i przystanki kolejowe[edytuj | edytuj kod]

Dworce kolejowe[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Lokalizacja Perony Zadaszenie peronów Budynek Kasa Uwagi Zdjęcie
Toruń Główny Stawki 4 wiaty nad peronami użytkowany czynna Główna stacja kolejowa w Toruniu, pochodzi z 1861 roku. W latach 2014–2015 przeszła gruntowną przebudowę[20] Toruń Główny 2016.jpg
Toruń Wschodni Mokre 4 wiaty nad peronami użytkowany czynna Pochodzi z 1882 roku. Na stacji zaczynają i kończą bieg składy jadące z i do: Bydgoszczy, Włocławka i Kutna Dworzec Toruń Wschodni.jpg
Toruń Miasto Jakubskie Przedmieście 1 wiata nad peronem użytkowany nieczynna Trzecia co do wielkości stacja kolejowa w Torunia. Usytuowana jest w centrum miasta, blisko zabytkowego Zespołu Staromiejskiego wpisanego na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO Toruń Miasto44.jpg

Przystanki osobowe[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Lokalizacja Perony Zadaszenie peronów Budynek Kasa Uwagi
Toruń Kluczyki Kluczyki 3 wiata przystankowa brak brak
Toruń Czerniewice Czerniewice 2 wiata przystankowa brak brak
Grębocin Grębocin 1 wiata przystankowa brak brak


Zlikwidowane dworce i przystanki kolejowe[edytuj | edytuj kod]

Dworce kolejowe[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Lokalizacja Perony Zadaszenie peronów Budynek Kasa Data likwidacji
Toruń Północny Chełmińskie Przedmieście 2 brak nieużywany nieczynna 1992
Toruń Zachodni Bielany 1 brak brak brak 1970

Przystanki osobowe[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Lokalizacja Perony Zadaszenie peronów Budynek Kasa Data likwidacji
Toruń Elana Mokre 1 brak brak brak 1985
Barbarka Barbarka 1 brak brak brak 1992

Stacje na przedmieściach Torunia[edytuj | edytuj kod]

Stacje kolejowe (przystanki osobowe) planowane[edytuj | edytuj kod]

Do końca 2020 roku władze miasta we współpracy z samorządem województwa kujawsko-pomorskiego i władzami PKP planują na odcinku Toruń KluczykiToruń Wschodni budowę dwóch nowych stacji kolejowych (przystanki osobowe)[21]:

  • Toruń Podgórz
  • Toruń Garbaty Mostek
  • Toruń Mokre (robocza nazwa)[22]

Węzeł przesiadkowy[edytuj | edytuj kod]

Oprócz tradycyjnych przystanków komunikacji miejskiej, które znajdują się przy wszystkich dworcach kolejowych w Toruniu, od sierpnia 2015 roku istnieje także węzeł przesiadkowy na placu 18 Stycznia, który integruje sieć tramwajową z koleją w ramach projektu BiT-City[23].

Szybka kolej Miejska[edytuj | edytuj kod]

BiT-City[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Szybka kolej miejska BiTCity.

Szybka kolej miejska łączy dwie stolice województwa kujawsko-pomorskiego: Bydgoszcz i Toruń.

Pomysłodawcą tego projektu był Wydział Inwestycji Strategicznych Urzędu Miasta Torunia oraz toruńskie Stowarzyszenie Porozumienie Obywateli (www.spo.org.pl), a wdrażającym projekt - Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego w Toruniu oraz Sejmik Województwa Kujawsko-Pomorskiego, przy współpracy z urzędami miast Bydgoszczy i Torunia.

Bilet aglomeracyjny i regionalny[edytuj | edytuj kod]

Na terenie województwa wprowadzony jest także bilet regionalny na trasie Toruń – Włocławek, działający na podobnej zasadzie jak bilet aglomeracyjny BiT-City (tj. możliwość korzystania z dowolnej linii komunikacji miejskiej przez godzinę od wyjścia z pociągu). Obydwa bilety (aglomeracyjny i regionalny) są wprowadzone na tej samej linii kolejowej nr 18, ale dotychczas nie stworzono biletu regionalnego na odcinku Bydgoszcz – Toruń – Włocławek. Linia Toruń – Włocławek nie została objęta projektem BiT-City pomimo wyższej liczby pasażerów w 2007 r. niż w przypadku linii Bydgoszcz – Toruń. Linię Toruń – Włocławek nadal częściowo obsługują niezmodernizowane składy, a ponadto bilet regionalny nie był promowany na taką skalę, jak bilet aglomeracyjny (np. reklamy na autobusach MZK Toruń), a to z kolei może wpłynąć na zmniejszenie atrakcyjności tej linii i przejęcie pasażerów przez liczne połączenia komunikacji autobusowej. Bilety regionalne można nabyć w kasach PKP. Część pociągów na trasie Toruń – Włocławek kończy swoją trasę na dworcu Toruń Wschodni, ma to przyśpieszyć dostęp do centrum i wschodniej części miasta. W przypadku Włocławka pociągi regionalne zatrzymują się na wszystkich dworcach i stacjach pasażerskich.

Bocznice kolejowe[edytuj | edytuj kod]

Na terenie toruńskiego węzła kolejowego istnieją, bądź istniały, bocznice kolejowe[24][25][26][27][28]:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Skutki pożarów obiektów mostowych, www.ppoz.pl [dostęp 2016-01-12].
  2. http://www.przewozyregionalne.pl/img_in//Marta%20aktualnosci%202011/Historia_kolei_w_Toruniu.pdf.
  3. 150 lat kolei w Toruniu. Historia Kolei Wschodniej - zapraszamy na wystawę, www.cowtoruniu.pl [dostęp 2016-01-19] (pol.).
  4. podkopcem.pl: „150 lat kolei w Toruniu. Historia Kolei Wschodniej” - wystawa, www.podkopcem.pl [dostęp 2016-01-19].
  5. https://archiwum.przewozyregionalne.pl/img_in/Marta%20aktualnosci%202011/Historia_kolei_w_Toruniu.pdf
  6. Szymon Spandowski, Jest kamień, są też nazwiska, „nowosci.com.pl” [dostęp 2018-11-06] (pol.).
  7. Szybciej i z nowymi przystankami – wchodzi korekta rozkładu jazdy. 2016-06-09. [dostęp 2016-06-14].
  8. Niezapomniane tradycje kolei | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2017-03-21] (pol.).
  9. Entim.pl, Inżynier Budownictwa - Inwestycje - Lepszy dostęp mieszkańców Torunia do kolei, www.inzynierbudownictwa.pl [dostęp 2018-07-14].
  10. Arriva zmienia adres i przenosi się z Warszawy do Torunia (pol.). nowosci.com.pl. [dostęp 2015-06-23].
  11. Przewozy Regionalne z zyskiem, nowymi etatami i Pesą (pol.). torun.wyborcza.pl. [dostęp 2014-06-25].
  12. Toruń: majówka z Przewozami Regionalnymi (pol.). kurierkolejowy.eu. [dostęp 2012-05-15].
  13. Posterunki (pol.). kgsok.pl.
  14. Międzyzakładowy Związek Zawodowy Pracowników PKP Z Siedzibą w Toruniu (pol.). krs-pobierz.pl.
  15. MIĘDZYZAKŁADOWY NADWIŚLAŃSKI ZWIĄZEK ZAWODOWY MASZYNISTÓW (pol.). bisnode.pl.
  16. STOWARZYSZENIA MIŁOŚNIKÓW KOLEI (pol.). kmd.pl.
  17. Święto Kolejarza na Kluczykach - Toruń Główny, Toruń Główny [dostęp 2015-12-15].
  18. www.rozklad.pkp.pl
  19. Faza testowa nowych pociągów Flirt3 (pol.). intercity.pl.
  20. Dworzec Toruń Główny oficjalnie otwarty (pol.). pomorska.pl. [dostęp 2015-11-12].
  21. Toruń chce mieć miejską kolej. Będzie studium (pol.). rynek-kolejowy.pl.
  22. [LK 207] Toruń - Grudziądz - Malbork - Page 42 - SkyscraperCity, www.skyscrapercity.com [dostęp 2018-02-21] (ang.).
  23. http://torun.wyborcza.pl/torun/1,48723,15032263,Zbuduja_wezel_przy_dworcu_Torun_Miasto_za_54_7_mln.html.
  24. Roman Such, Z kolejowej linii została już tylko bocznica, „nowosci.com.pl” [dostęp 2018-06-06] (pol.).
  25. Wyborcza.pl, torun.wyborcza.pl [dostęp 2018-06-06].
  26. Dawna bocznica – oToruniu.net, otoruniu.net [dostęp 2018-06-06] (pol.).
  27. Kolej Nadbrzeżna w Toruniu (Thorner Uferbahn) - Forum dyskusyjne WMTMK Olsztyn, www.wmtmk.pl [dostęp 2018-06-06] (pol.).
  28. Dawny parowy młyn zbożowy Rychtera - Atrakcje Torunia - Przewodnik po Toruniu | Toruń Tour Toruński Portal Turystyczny, „Toruński Portal Turystyczny” [dostęp 2018-06-06] (pol.).