Transport kolejowy w Toruniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Toruń
Toruń2017.jpg
Ten artykuł jest częścią cyklu artykułów o Toruniu
Linia kolejowa nr 18 widziana z przystanku osobowego Toruń Czerniewice
Tunel kolejowy pod placem Pokoju Toruńskiego, który powstał w latach 1886 - 1889
Dawna siedziba Inspektoratu Kolei Królewskiej, obecnie przychodnia kolejowa
Pomnik kolejarzy - ofiar faszyzmu, instalacja artystyczna, upamiętniająca polskich kolejarzy
Herb Torunia na budynku dworca Toruń Wschodni
Dworzec autobusowy w Toruniu, siedziba przewoźnika kolejowego Arriva RP
Baza Toruń-Kluczyki – Sekcja Utrzymania Taboru Trakcyjnego
Parowóz TKh1-19 stojący jako eksponat na terenie Bazy Toruń-Kluczyki. Został on odnowiony przez toruńskich miłośników kolejnictwa
Parowóz TKh 49 – 5564 przed stacją Toruń Główny
Skład Pesa Elf 22WEc na stacji Toruń Wschodni
Elektryczny zespół trakcyjny na stacji Toruń Główny
Budynek główny dworca Toruń Główny po rewitalizacji
Peron 1 na dworcu Toruń Główny
Peron 1 na dworcu Toruń Miasto
Przystanek osobowy Toruń Czerniewice
Plac ks. S. Frelichowskiego - w tym miejscu znajdował się niegdyś dworzec Toruń Zachodni
Przystanek osobowy Cierpice Kąkol
Schemat połączeń regionalnych tzw. BiTCity (przybliżone czasy przed remontem torowiska)
Skład Pesa Elf 22WEc na stacji Toruń Główny
Bocznica kolejowa prowadząca na teren Elany
Nieistniejąca bocznica kolejowa na terenie Polchemu

Transport kolejowy w Toruniulinie, połączenia, dworce, przystanki kolejowe oraz instytucje i stowarzyszenia związane z kolejnictwem w Toruniu.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Toruński Węzeł Kolejowy obejmuje krzyżujące się w mieście linie kolejowe 18 i 353 oraz linię 27, 207, 246, 734 i 736.

W granicach administracyjnych miasta znajdują się trzy czynne dworce kolejowe: Toruń Główny, Toruń Wschodni, Toruń Miasto oraz trzy czynne przystanki osobowe: Toruń Kluczyki, Toruń Czerniewice i Toruń Grębocin.

Przez miasto prócz pociągów dalekobieżnych i wojewódzkich kursują również pociągi BiT City. Składy typu Pesa Elf 22WEc przemierzają trasę Toruń WschodniBydgoszcz Główna.

 Osobny artykuł: Mosty i wiadukty w Toruniu.

W skład znajdującej się w mieście infrastruktury kolejowej wchodzi: siedem wiaduktów, jeden tunel i most kolejowy im. Ernesta Malinowskiego na Wiśle, który znajduje się między stacjami Toruń Główny i Toruń Miasto.

Schemat węzła[edytuj | edytuj kod]

Toruński Węzeł Kolejowy.png

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kalendarium toruńskiego węzła kolejowego[1][2][3][4][5]:

W Królestwie Prus[edytuj | edytuj kod]

Okres międzywojenny[edytuj | edytuj kod]

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Okres PRL[edytuj | edytuj kod]

Od 1989[edytuj | edytuj kod]

Linie kolejowe[edytuj | edytuj kod]

Wykaz linii[edytuj | edytuj kod]

Toruński węzeł kolejowy tworzą następujące linie kolejowe:

Linia Nr D29 Sąsiednie węzły Operator przewozów pasażerskich Elektryfikacja Zdjęcie
KutnoPiła Główna 18 Aleksandrów Kuj.Bydgoszcz Wschód PKP Intercity, Przewozy Regionalne(BiT-City) T Linia kolejowa nr 18 w Toruniu.jpg
Poznań WschódSkandawa (GP)Žielieznodorožnyj 353 InowrocławJabłonowo Pom. Przewozy Regionalne i PKP InterCity T Linia kolejowa nr 353 w Toruniu44.jpg
Nieszawka – Toruń Główny 734 Przewozy Regionalne i PKP InterCity T Toruń Kluczyki7.jpg
Toruń WschodniMalbork 207 Grudziądz Arriva RP N Fragment linii kolejowej nr 207 w sąsiedztwie ulicy Polnej w Toruniu.jpg
NasielskToruń Wschodni 27 Sierpc Arriva RP N Toruń Elana (PKP)4.jpg
Toruń WschodniOlek (daw. Chełmno) 246 (dawniej) Unisław Pomorski
(linia towarowa)
N Fragment linii kolejowej numer 246 w bliskim sąsiedztwie stacji Toruń Barbarka.jpg
GrębocinKatarzynka 736
(nieczynna)
N Fragment linii kolejowej 736 w Toruniu.jpg

Jednostki i instytucje związane z kolejnictwem[edytuj | edytuj kod]

W Toruniu swoją siedzibę ma spółka kolejowa Arriva RP[10], której pociągi kursują na terenie województwa kujawsko-pomorskiego, mazowieckiego i warmińsko-mazurskiego. Ponadto istnieją:

W Toruniu działają liczne kolejowe związki zawodowe, są to m.in.:

  • Międzyzakładowy Związek Zawodowy Pracowników PKP z siedzibą w Toruniu[14]
  • Związek Zawodowy Pracowników PKP przy oddziale Gospodarowania Nieruchomościami w Gdańsku z siedzibą w Toruniu
  • Międzyzakładowy Nadwiślański Związek Zawodowy Maszynistów[15]

Muzea i stowarzyszenia[edytuj | edytuj kod]

W Toruniu istnieje Stowarzyszenie Przyjaciół Kolei i Zabytków Techniki oraz Toruńskiej Makiety Modułowej[16], a także Izba Tradycji Toruńskiego Węzła Kolejowego[17].

Połączenia[edytuj | edytuj kod]

Toruń jest skomunikowany bezpośrednimi połączeniami z największymi miastami w Polsce: Warszawą, Krakowem, Wrocławiem, Poznaniem, Katowicami[18]:

Od rozkładu 2018/2019 Toruń posiada bezpośrednie połączenia z następującymi miastami: Ponadto Toruń ma rozwiniętą siatkę połączeń osobowych z następującymi miastami:

Od 13 grudnia 2015 roku do Torunia docierają nowoczesne składy Flirt, którymi można dojechać do: Warszawy, Gdańska, Gdyni, Częstochowy, Katowic, Bydgoszczy i Łodzi[19].

Kategoria pociągów[edytuj | edytuj kod]

Wykaz pociągów zatrzymujących się na stacji Toruń Główny od grudnia 2018 roku:

Kategoria Przewoźnik Liczba Uwagi
IC PKP Intercity 14 połączenia te są realizowane przez elektryczne zespoły trakcyjne – Flirt
TLK PKP Intercity 26
REGIO Przewozy Regionalne 61
Osobowy Arriva RP 15

Czynne dworce i przystanki kolejowe[edytuj | edytuj kod]

Dworce kolejowe[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Lokalizacja Perony Zadaszenie peronów Budynek Kasa Uwagi Zdjęcie
Toruń Główny Stawki 4 wiaty nad peronami użytkowany czynna Główna stacja kolejowa w Toruniu, pochodzi z 1861 roku. W latach 2014–2015 przeszła gruntowną przebudowę[20] Toruń Główny 2016.jpg
Toruń Wschodni Mokre 4 wiaty nad peronami użytkowany czynna Pochodzi z 1882 roku. Na stacji zaczynają i kończą bieg składy jadące z i do: Bydgoszczy, Włocławka i Kutna Dworzec Toruń Wschodni.jpg
Toruń Miasto Jakubskie Przedmieście 1 wiata nad peronem użytkowany nieczynna Trzecia co do wielkości stacja kolejowa w Torunia. Usytuowana jest w centrum miasta, blisko zabytkowego Zespołu Staromiejskiego wpisanego na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO Toruń Miasto44.jpg

Przystanki osobowe[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Lokalizacja Perony Zadaszenie peronów Budynek Kasa Uwagi
Toruń Kluczyki Kluczyki 3 wiata przystankowa brak brak
Toruń Czerniewice Czerniewice 2 wiata przystankowa brak brak
Grębocin Grębocin 1 wiata przystankowa brak brak


Zlikwidowane dworce i przystanki kolejowe[edytuj | edytuj kod]

Dworce kolejowe[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Lokalizacja Perony Zadaszenie peronów Budynek Kasa Data likwidacji
Toruń Północny Chełmińskie Przedmieście 2 brak nieużywany nieczynna 1992
Toruń Zachodni Bielany 1 brak brak brak 1970

Przystanki osobowe[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Lokalizacja Perony Zadaszenie peronów Budynek Kasa Data likwidacji
Toruń Elana Mokre 1 brak brak brak 1985
Barbarka Barbarka 1 brak brak brak 1992

Stacje na przedmieściach Torunia[edytuj | edytuj kod]

Stacje kolejowe (przystanki osobowe) planowane[edytuj | edytuj kod]

Do końca 2022 roku władze miasta we współpracy z samorządem województwa kujawsko-pomorskiego i władzami PKP planują na odcinku Toruń KluczykiToruń Wschodni budowę dwóch nowych stacji kolejowych (przystanki osobowe)[21]:

  • Toruń Południe[22]
  • Toruń Mokre (robocza nazwa)[23]

Węzeł przesiadkowy[edytuj | edytuj kod]

Oprócz tradycyjnych przystanków komunikacji miejskiej, które znajdują się przy wszystkich dworcach kolejowych w Toruniu, od sierpnia 2015 roku istnieje także węzeł przesiadkowy na placu 18 Stycznia, który integruje sieć tramwajową z koleją w ramach projektu BiT-City[24].

Szybka kolej Miejska[edytuj | edytuj kod]

BiT-City[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Szybka kolej miejska BiTCity.

Szybka kolej miejska łączy dwie stolice województwa kujawsko-pomorskiego: Bydgoszcz i Toruń.

Pomysłodawcą tego projektu był Wydział Inwestycji Strategicznych Urzędu Miasta Torunia oraz toruńskie Stowarzyszenie Porozumienie Obywateli (www.spo.org.pl), a wdrażającym projekt - Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego w Toruniu oraz Sejmik Województwa Kujawsko-Pomorskiego, przy współpracy z urzędami miast Bydgoszczy i Torunia.

Bilet aglomeracyjny i regionalny[edytuj | edytuj kod]

Na terenie województwa wprowadzony jest także bilet regionalny na trasie Toruń – Włocławek, działający na podobnej zasadzie jak bilet aglomeracyjny BiT-City (tj. możliwość korzystania z dowolnej linii komunikacji miejskiej przez godzinę od wyjścia z pociągu). Obydwa bilety (aglomeracyjny i regionalny) są wprowadzone na tej samej linii kolejowej nr 18, ale dotychczas nie stworzono biletu regionalnego na odcinku Bydgoszcz – Toruń – Włocławek. Linia Toruń – Włocławek nie została objęta projektem BiT-City pomimo wyższej liczby pasażerów w 2007 r. niż w przypadku linii Bydgoszcz – Toruń. Linię Toruń – Włocławek nadal częściowo obsługują niezmodernizowane składy, a ponadto bilet regionalny nie był promowany na taką skalę, jak bilet aglomeracyjny (np. reklamy na autobusach MZK Toruń), a to z kolei może wpłynąć na zmniejszenie atrakcyjności tej linii i przejęcie pasażerów przez liczne połączenia komunikacji autobusowej. Bilety regionalne można nabyć w kasach PKP. Część pociągów na trasie Toruń – Włocławek kończy swoją trasę na dworcu Toruń Wschodni, ma to przyśpieszyć dostęp do centrum i wschodniej części miasta. W przypadku Włocławka pociągi regionalne zatrzymują się na wszystkich dworcach i stacjach pasażerskich.

Bocznice kolejowe[edytuj | edytuj kod]

Na terenie toruńskiego węzła kolejowego istnieją, bądź istniały, bocznice kolejowe[25][26][27][28][29]:

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Skutki pożarów obiektów mostowych, www.ppoz.pl [dostęp 2016-01-12].
  2. http://www.przewozyregionalne.pl/img_in//Marta%20aktualnosci%202011/Historia_kolei_w_Toruniu.pdf.
  3. 150 lat kolei w Toruniu. Historia Kolei Wschodniej - zapraszamy na wystawę, www.cowtoruniu.pl [dostęp 2016-01-19] (pol.).
  4. podkopcem.pl: „150 lat kolei w Toruniu. Historia Kolei Wschodniej” - wystawa, www.podkopcem.pl [dostęp 2016-01-19].
  5. https://archiwum.przewozyregionalne.pl/img_in/Marta%20aktualnosci%202011/Historia_kolei_w_Toruniu.pdf
  6. Szymon Spandowski, Jest kamień, są też nazwiska, „nowosci.com.pl” [dostęp 2018-11-06] (pol.).
  7. Szybciej i z nowymi przystankami – wchodzi korekta rozkładu jazdy. 2016-06-09. [dostęp 2016-06-14].
  8. Niezapomniane tradycje kolei | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2017-03-21] (pol.).
  9. Entim.pl, Inżynier Budownictwa - Inwestycje - Lepszy dostęp mieszkańców Torunia do kolei, www.inzynierbudownictwa.pl [dostęp 2018-07-14].
  10. Arriva zmienia adres i przenosi się z Warszawy do Torunia (pol.). nowosci.com.pl. [dostęp 2015-06-23].
  11. Przewozy Regionalne z zyskiem, nowymi etatami i Pesą (pol.). torun.wyborcza.pl. [dostęp 2014-06-25].
  12. Toruń: majówka z Przewozami Regionalnymi (pol.). kurierkolejowy.eu. [dostęp 2012-05-15].
  13. Posterunki (pol.). kgsok.pl.
  14. Międzyzakładowy Związek Zawodowy Pracowników PKP Z Siedzibą w Toruniu (pol.). krs-pobierz.pl.
  15. MIĘDZYZAKŁADOWY NADWIŚLAŃSKI ZWIĄZEK ZAWODOWY MASZYNISTÓW (pol.). bisnode.pl.
  16. STOWARZYSZENIA MIŁOŚNIKÓW KOLEI (pol.). kmd.pl.
  17. Święto Kolejarza na Kluczykach - Toruń Główny, Toruń Główny [dostęp 2015-12-15].
  18. www.rozklad.pkp.pl
  19. Faza testowa nowych pociągów Flirt3 (pol.). intercity.pl.
  20. Dworzec Toruń Główny oficjalnie otwarty (pol.). pomorska.pl. [dostęp 2015-11-12].
  21. Toruń chce mieć miejską kolej. Będzie studium (pol.). rynek-kolejowy.pl.
  22. Wojciech Giedrys, Kolejowy Toruń. Jakie kolejowe inwestycje czekają nas w mieście?, Tylko Toruń, 17 stycznia 2019 [dostęp 2019-01-20] (pol.).
  23. [LK 207] Toruń - Grudziądz - Malbork - Page 42 - SkyscraperCity, www.skyscrapercity.com [dostęp 2018-02-21] (ang.).
  24. http://torun.wyborcza.pl/torun/1,48723,15032263,Zbuduja_wezel_przy_dworcu_Torun_Miasto_za_54_7_mln.html.
  25. Roman Such, Z kolejowej linii została już tylko bocznica, „nowosci.com.pl” [dostęp 2018-06-06] (pol.).
  26. Wyborcza.pl, torun.wyborcza.pl [dostęp 2018-06-06].
  27. Dawna bocznica – oToruniu.net, otoruniu.net [dostęp 2018-06-06] (pol.).
  28. Kolej Nadbrzeżna w Toruniu (Thorner Uferbahn) - Forum dyskusyjne WMTMK Olsztyn, www.wmtmk.pl [dostęp 2018-06-06] (pol.).
  29. Dawny parowy młyn zbożowy Rychtera - Atrakcje Torunia - Przewodnik po Toruniu | Toruń Tour Toruński Portal Turystyczny, „Toruński Portal Turystyczny” [dostęp 2018-06-06] (pol.).