Tronująca Maria z Dzieciątkiem i świętymi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tronująca Maria z Dzieciątkiem i świętymi
Tronująca Maria z Dzieciątkiem i świętymi
Autor Giorgione
Rok wykonania ok. 1505
Technika wykonania olej na drewnie
Rozmiar 200 × 152 cm
Muzeum Katedra w Castelfranco Veneto

Tronująca Maria z Dzieciątkiem i świętymi (Madonna Castelfranco) – obraz autorstwa Giorgiona namalowany w 1505 roku i przechowywany w katedrze w Castelfranco Veneto.

Obraz został namalowany na zlecenie kondotiera Tuzia Constanza, prawdopodobnie dla uczczenia pamięci zmarłego przedwcześnie w 1504 roku, jego syna Mateusza. Został on ukończony w 1505 roku[1]. W tym samym czasie Constanzo ufundował kaplicę gregoriańską w kościele farnym, gdzie później umieszczono Madonnę, a po obu jej stronach grobowce Mateusza i Tuzio. W 1724 roku kościół został rozebrany i zastąpiony nową katedrą Castelfranco, gdzie ponownie umieszczono obraz. Na cokole tronu znajduje się herb rodowy Constanzi. 10 grudnia 1972 roku, obraz został skradziony. Po kilkudziesięciu latach dzieło odzyskano i w latach 2002-2003 poddano go pracom konserwatorskim w weneckich laboratoriach. W grudniu 2005 obraz powrócił na swoje pierwotne miejsce.

Na autorstwo Giorgiona wskazuje sposób wykonania draperii płaszcza Marii – nakładające się pociągnięcia pędzla bez podkładu rysunkowego, sposób nazwany przez Giorgio Vasari pittura sanza disegno (malowanie bez rysunku). Madonna zgodnie z tradycyjnym przedstawieniem ikonograficznym, siedzi wysoko na tronie trzymając na kolanach małego Jezusa. Jej idealna twarz jest podobizną kobiety, którą Giorgone umieścił na innym swoim dziele – Koncert wiejski (nimfa). Była to jego modelka znana jedynie z imienia Cecylia[2]. Za Madonną rozciąga się pejzaż z fragmentem miasta. Pod tronem z obu stron stoją dwaj święci. Z prawej strony znajduje się Franciszek z Asyżu, z lewej stoi w zbroi Święty Jerzy. Identyfikacja tego ostatniego wśród krytyków sztuki jest sporna. Giuseppe de Logu wykazuje, iż postacią tą jest Święty Liberiusz[3][4], inne źródła mówią o Nikazym z Reims, patronie Castelfranco.

Przypisy

  1. Carlo Ridolfi Le maraviglie dell’ Arte ovvero, Le vite degli Illustri Pittori Veneti and dello Stato, 1648.
  2. Waldemar Łysiak Malarstwo Białego Człowieka t.3, s. 120.
  3. Giuseppe de Logu, Mario Abis, Malarstwo weneckie złotego okresu XV-XVIII wieku tab. 8.
  4. Rolf Toman Renesans w sztuce włoskiej, wyd. h.f.ullmann, 2007 ISBN 978-3-8331-1040-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Giuseppe de Logu, Mario Abis, Malarstwo weneckie złotego okresu XV-XVIII wieku, Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1976, ISBN 963-13-4313-8.
  • Ursula Keselhut, Giorgione, wyd. Arkady, Warszawa 1976.
  • Waldemar Łysiak, Malarstwo Białego Człowieka, wyd. Nobilis, Warszawa 2010, ISBN 978-83-60297-36-0.