Trufla czarnozarodnikowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Trufla czarnozarodnikowa
Trufla czarnozarodnikowa: zdjęcie
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Gromada grzyby workowe
Klasa kustrzebniaki
Rząd kustrzebkowce
Rodzina truflowate
Rodzaj trufla
Gatunek trufla czarnozarodnikowa
Nazwa systematyczna
Tuber melanosporum Vittad.
Monogr. Tuberac.: 36 (Mediolan, 1831)
Hymenium Tuber melanosporum
Askospory Tuber melanosporum

Trufla czarnozarodnikowa, trufla perygordzka (Tuber melanosporum Vittad.) – gatunek grzybów należący do rodziny truflowatych (Tuberaceae)[1].

Systematyka[edytuj]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Tuber, Tuberaceae, Pezizales, Pezizomycetidae, Pezizomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi [1].

Gatunek ten został po raz pierwszy zdiagnozowany taksonomicznie przez Carlo Vittadiniego w "Monographia Tuberacearum"[2] w 1831 r. Zaklasyfikowano tam rodzaj Tuber do sekcji Centrales rodziny Tubereae, należącej do podrzędu Angiogastrum w ówczesnej klasie Gasteromycetum. Został tam opisany m.in. jako "Difforme, angulosum, verrucis nuns majoribus, nunc minoribus polyedris muricatum, [...] Odor Fragriae, subfracidus."[3].

Morfologia[edytuj]

Owocnik

Nieregularny, bulwiasty owocnik o wymiarach ok. 2–8 cm. Okrywa askokarpu jest, ciemna, pokryta graniastymi guzkami. Obłocznia ciemnofioletowoczarna, z białawym lub różowym, marmurkowatym wzorem na przekroju[4].

Zarodniki

Elipsoidalne, o wymiarach 27–55×20–33 μm, z powierzchnią pokrytą grubymi kolcami[4].

Występowanie[edytuj]

Występowanie trufli czarnozarodnikowej potwierdzono we: Francji[5], Hiszpanii[5], Niemczech[5], Nowej Zelandii[5], Słowenii[5] i Stanach Zjednoczonych[5]. Gatunek ten rozwija się pod dębami i leszczynami, na wapiennych glebach. Wytwarza owocniki od października do lutego (w Europie).

Znaczenie[edytuj]

Grzyb mikoryzowy. Askokarpy Tuber melanosporum są jadalne. Na przełomie XIX i XX w. w Europie pozyskiwano około 1000–2000 ton owocników tego gatunku, natomiast sto lat później wartość ta spadła do 50–100 ton w sezonie. Do zbioru trufli wykorzystuje się tresowane psy, które zastąpiły wcześniej używane do tego celu świnie.

Trufla perygordzka jest używana jako grzyb przyprawowy, w celu wzbogacania potraw własnym, silnym aromatem. Jest to, obok trufli białej (piemonckiej), jeden z osiągających najwyższe ceny gatunków grzybów owocnikowych. Klasyczne dania z zastosowaniem askokarpów tej trufli to m.in.: pasztet strasburski (paté de foie gras), tournedos Rossini oraz omlet truflowy[6].

Uprawa[edytuj]

W południowej Francji jest uprawiana w warunkach naturalnych, na plantacjach trufli nazywanych truffière. Jedna z polskich nazw, trufla perygordzka (także perygordska) pochodzi od francuskiego miasta Périgueux, w pobliżu którego często zbierało się jej owocniki[7]. Od 1987 gatunek ten uprawia się także w Nowej Zelandii, gdzie pierwsze zbiory miały miejsce w 1993. Optymalne warunki do uprawy trufli perygordzkiej obejmują: odpowiedni klimat (ciepłe lata i chłodne zimy), wysoka przepuszczalność gleby, niskie jej zakwaszenie (ponad 7,5 pH, optymalnie 7,9 pH) i dobre napowietrzenie, odpowiednią strukturę gleby (rędziny o miąższości ok. 40 cm na podstawie wapiennej), możliwość sztucznej irygacji, nieobecność przypadkowych drzew (mogących pozostawać w mikoryzie z innymi, konkurującymi z truflami, gatunkami grzybów)[6].

Przypisy

  1. a b Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-11-12].
  2. Carlo Vittadini: Monographia Tuberacearum. 1831, s. 36.
  3. "[Owocniki] niekształtne, kanciaste, [pokryte] większymi lub mniejszymi wielobocznymi guzkami, [...] o poziomkowym zapachu."
  4. a b Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. Warszawa: 2006, s. 662. ISBN 8374045132.
  5. a b c d e f GBIF: Tuber melanosporum – GBIF Portal (ang.). [dostęp 24 stycznia 2010].
  6. a b Ian Hall. Tuber melanosporum – Périgord black truffle. „Crop & Food Research”. 
  7. Marcus Flück: Atlas grzybów – oznaczanie, zbiór, użytkowanie. Warszawa: 1995, s. 107. ISBN 8371753373.