Trumna chłopska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Trumna chłopska
W sekcji Linki zewnętrzne znajduje się link do audiodeskrypcji obrazu przygotowanej przez Muzeum Narodowe w Warszawie
Autor Aleksander Gierymski
Rok wykonania 1894-1895
Technika wykonania olej na płótnie
Rozmiar 141 × 195 cm
Muzeum Muzeum Narodowe w Warszawie

Trumna chłopskaobraz olejny polskiego malarza Aleksandra Gierymskiego.

Podczas pobytu w Krakowie w latach 1893-1894 artysta odwiedzał Włodzimierza Tetmajera, mieszkającego w Bronowicach Małych. Wtedy zrodził się pomysł i powstały pierwsze szkice do obrazu Trumna chłopska. Była to jedna z ostatnich kompozycji figuralnych malarza, który malował później tylko pejzaże i architekturę.

Opis obrazu[edytuj]

Obraz ma prostą kompozycję i utrzymany jest w ciepłych barwach. Przedstawia chłopską parę siedzącą na ławce przed domem. Tło sceny stanowi bielona drewniana ściana zrębowej chałupy, kamieniste podwórze pokrywa szary pył. Mężczyzna ubrany jest w jasną koszulę, wypuszczoną na spodnie, pali fajkę i plecami opiera się o drewnianą ścianę. Zwracają uwagę jego gęste, czarne włosy, czerstwa twarz ze spalonymi słońcem policzkami. Pali fajkę, przytrzymując ją sobie prawą ręką. Spogląda przed siebie, wzrok ma nieobecny, oddalony ale spokojny i skupiony. Pochylona do przodu kobieta siedzi w długiej do kostek sukni; głowę i ramiona przykryte ma kraciastą chustą. Jej wzrok, również nieobecny, jest pełen rozpaczy, oczy - zdziwione. Obie postaci są bose. Mężczyzna i kobieta robią wrażenie ludzi doświadczonych i zmęczonych życiem. Na pierwszym planie, u stóp gospodarzy na ziemi śpi skulony pies.

Jedynym barwnym elementem przykuwającym wzrok widza jest niebieskie wieko od trumny z wielkim białym krzyżem. Jego rozmiary świadczą o tym, że zmarło dziecko. Obecność tego przedmiotu sprawia, że prosta scena staje się zapisem rodzinnej tragedii i refleksją nad dolą XIX-wiecznego chłopa, wyniszczonego ciężką pracą i żyjącego w nędzy.

Andrzej Wajda napisał: Nie znam w polskim malarstwie obrazu, gdzie obecność tragizmu byłaby równie silna. Właśnie tragizmu, nie dramatyzmu. Jest w tym obrazie duch antycznej tragedii, która rozstrzyga się zawsze w pełnym świetle dnia, na oczach sąsiadów, przed domem...[1].

Przypisy

  1. Wajda.pl (pol.). [dostęp 06.05.2009].

Bibliografia[edytuj]

  • Ewa Micke-Broniarek: Aleksander Gierymski. Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2004. ISBN 9788373841451.
  • Halina Cekalska-Zborowska: Wieś w malarstwie i rysunku naszych artystów. Wrocław: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1974.

Linki zewnętrzne[edytuj]