Przejdź do zawartości

Trzcińsko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Trzcińsko
wieś
Ilustracja
Widok na Trzcińsko
z Sokolika
Państwo

 Polska

Województwo

 dolnośląskie

Powiat

karkonoski

Gmina

Janowice Wielkie

Wysokość

360-400 m n.p.m.

Liczba ludności (III 2011)

598[2]

Strefa numeracyjna

75

Kod pocztowy

58-520[3]

Tablice rejestracyjne

DJE

SIMC

0189730

Położenie na mapie gminy Janowice Wielkie
Mapa konturowa gminy Janowice Wielkie, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Trzcińsko”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Trzcińsko”
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa konturowa województwa dolnośląskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Trzcińsko”
Położenie na mapie powiatu karkonoskiego
Mapa konturowa powiatu karkonoskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Trzcińsko”
Ziemia50°52′34″N 15°52′53″E/50,876111 15,881389[1]

Trzcińsko (niem. Rohrlach dawniej Różniewo[potrzebny przypis]) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim, w gminie Janowice Wielkie, na pograniczu Rudaw Janowickich i Kotliny Jeleniogórskiej w Sudetach Zachodnich. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy wymieniana w dokumentach z XV w. Jak wiele okolicznych wsi, przez wieki przechodziła z rąk do rąk różnych rodów rycerskich, początkowo związanych z zamkiem Bolczów nad Janowicami Wielkimi.

Specyfiką Trzcińska było wydobywanie torfu w XIX w. z pobliskich Trzcińskich Mokradeł - dziś projektowanego rezerwatu przyrody. Specyfiką dzisiejszego Trzcińska są szkoły wspinaczki, bazujące na unikatowych walorach Sokolich Gór.

W roku 1867 przez Trzcińsko poprowadzono tory kolejowe do Jeleniej Góry. Uczyniło to z wioski popularną miejscowość turystyczną. Około 1 km w kierunku Jeleniej Góry za stacją w Trzcińsku tory kolejowe przebiegają pod górą Tunelową (440 m n.p.m.) przez prawie 300-metrowy tunel, który zbudowano w 1865 roku. Był to pierwszy tego typu obiekt na Śląsku.

Karl Baedeker

[edytuj | edytuj kod]

Podaje się, iż najsłynniejszym mieszkańcem Trzcińska był Karl Baedeker (1801–1859), który w pierwszej połowy XIX w. wybudował zespół pałacowy. Faktem jest, że w pałacu tym rzeczywiście mieszkał człowiek o tym samym imieniu i nazwisku. Był to jednak bratanek autora słynnych przewodników turystycznych. To od jego nazwiska do dziś określa się je bedekerami. Pierwszy prawdziwy bedeker opisywał Ren i wydany został w roku 1828. Wydawnictwo a działa do dziś w Hamburgu i Stuttgarcie. Pałac Baedekera nie zachował się, pozostało jedynie kilka starych drzew i zabudowania gospodarcze w środkowej części wsi.

Toponimia

[edytuj | edytuj kod]
  • Rorlach (1400)
  • Robach (XV wiek)
  • Ruhrlach (1726)
  • Rohrlach (1785)
  • Rożniewo (1945)
  • Trzcińsko (1946)

Zabytki

[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniającym się zabytkiem Trzcińska jest poewangelicki kościół Matki Boskiej Częstochowskiej z roku 1799. Interesujące jest także otoczenie pałacyku z XIX w., w którym mieści się przedszkole. Pałacyk otacza kilkuhektarowy park ze starodrzewem i stawami. Ponad drogą do Janowic znajduje się drewniany dom letniskowy z przełomu XIX i XX wieku.

Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są obiekty[4]:

Widok na Trzcińsko ze szczytu Sokolika
Widok na Trzcińsko ze szczytu Sokolika

Zobacz też

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 140887
  2. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1310 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  4. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 45,56. [dostęp 2012-09-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-03-27)].