Trzciański Potok

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Trzciański Potok
Ilustracja
Potok Sanecki, widok z mostu do Kamionnej
Kontynent Europa
Państwo  Polska
Potok
Długość ok. 20 km
Ujście
Recypient Stradomka
Wysokość 220 m n.p.m.
Działalność bobrów (Glinik w Trzcianie)

Trzciański Potok – prawobrzeżny dopływ Stradomki w województwie małopolskim. Taką nazwę nosi według urzędowego Wykazu wód płynących[1]. Na mapach i w nazewnictwie miejscowym Potok Trzciański ma jednak inne nazwy: Sanka lub Potok Sanecki. Nazwą tą obejmuje się cały bieg potoku od źródeł aż do ujścia do Stradomki[2][3]. Na mapie Geoportalu nazywany jest Stradomką[4]. W dawnych czasach, gdy Trzciana nazywała się Libichową, potok ten nazywany był Libichówką.

Powstaje w miejscowości Łąkta Górna, w miejscu o współrzędnych N:49°49′36″S:20°25′13″ z połączenia potoków Sanka i Saneczka[1][4]. Źródła Sanki znajdują się na północnych zboczach góry Kamionna, na zachodnich stokach góry Łopusze i pod Przełęczą Rozdziele. Spływa ona przez miejscowość Rozdziele i Żegocina do Łakty Górnej. Saneczka zasilana jest przez potoki spływające z góry Paprotna i ze wzniesień Bytomska i Łąkty Górnej. Zlewnia Potoku Trzciańskiego znajduje się na terenie gmin Żegocina i Trzciana, a częściowo także gminy Łapanów. Tuż poza granicami Trzciany, w sąsiedniej miejscowości Ubrzeż, w miejscu o współrzędnych N:49°51′58″S:20°19′49″ Trzciański Potok uchodzi do Stradomki na wysokości ok. 220 m n.p.m.[4] Wchodzi w skład zlewni Raby. Po drodze Trzciański Potok zasilany jest wieloma mniejszymi potokami spływającymi z pasma wzgórz nad jego doliną.

Długość koryta Trzciańskiego Potoku łącznie z Sanką rzeki wynosi ok. 20 km, średni spadek (od źródeł do ujścia) wynosi więc 2,14%. Jest to bardzo duży spadek, porównywalny ze spadkiem rzek górskich, mimo że większa część rzeki płynie przez tereny pogórza. Wynika to z faktu, że jej źródła znajdują się w podszczytowych partiach gór Beskidu Wyspowego. W czasie wielkiej powodzi w 1997 r. rzeka wylała niszcząc większość mostów i powodując wiele innych poważnych strat materialnych. Obecnie jej koryto na większej części swojego przebiegu jest uregulowane (w trakcie regulacji rzeki zlikwidowano spore zakole w obrębie wsi Trzciana poniżej budynku Urzędu Gminy), mostów i mostków na rzece jest ok. 20 (nie licząc mostów na jej dopływach).

Woda w potokach zasilających Sankę i płynących przez zalesione i niezamieszkane tereny ma I klasę czystości. Rzeka w różnych miejscach na swoim przebiegu ma I lub II klasę czystości. Miejscowości w górym jej biegu (Żegocina, Łąkta Górna) oraz częściowo Trzciana mają oczyszczalnie ścieków. Dno rzeki jest kamienisto-piaszczyste. Sanka i większe z zasilających ją potoków są dość obficie zarybione. Pospolicie występują w niej takie ryby, jak: kleń, jelec, kiełb, rzadziej brzanka, pstrąg potokowy, pstrąg źródlany, strzebla potokowa, śliz. Ilość ryb w rzece zmniejszyła się po jej uregulowaniu (głównie z powodu braku głębszych miejsc i naturalnych jazów służących rybom za kryjówkę). W 2002 r. po raz pierwszy pojawiły się na Sance w Trzcianie bobry, których nie pamiętają w tych okolicach najstarsi ludzie. Zapewne wytępione zostały kilkaset lat temu, na samym początku osadnictwa w dolinie rzeki.

Z rzeką wiąże się kilka legend, które Zofia Wiśniewska opisała w książce pt. Baśnie i legendy znad Sanki. Warto wiedzieć, że w Żegocinie, tuż przy jednym z potoków zasilających Sankę wytryskują dwa źródełka wody mineralnej, która swoim składem przypomina krynickiego „Zubera”. Prowadzi do nich znakowana ścieżka spacerowa.

Przypisy

  1. a b Wykaz nazw wód płynących. [dostęp 2010-06-14].
  2. Beskid Wyspowy 1:50 000. Mapa turystyczna. Kraków: Wyd. Compass, 2006. ISBN 83-89165-86-4.
  3. Zofia Wiśniewska: Baśnie i legendy znad Sanki. ISBN 83-86744-29-3.
  4. a b c Mapa Geoportal. [dostęp 2010-06-14].

Bibliografia[edytuj]

  • Aleksandra Młynarska: Było to w Trzcianie. Tuchów: Mała Poligrafia Redemptorystów w Tuchowie, 2003. ISBN 83-918669-04.
  • Bocheński i Wielicki. Mapa turystyczna powiatów. Skala 1:70 0000. Kraków: Małopolska Organizacja Turystyczna, 2004. ISBN 83-89007-41-X.
  • Wyrys z mapy geodezyjnej Trzciany. Skala 1:10 000
  • Dane z Urzędu Gmina w Trzcianie

Linki zewnętrzne[edytuj]