Trzciniak mariański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Trzciniak mariański
Acrocephalus yamashinae[1]
(Taka-Tsukasa, 1931)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina trzciniaki
Rodzaj Acrocephalus
Gatunek trzciniak mariański
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EX pl.svg

Trzciniak mariański (Acrocephalus yamashinae) – gatunek małego ptaka z rodziny trzciniaków. Był endemitem wyspy Pagan (Mariany). Po raz ostatni odnotowany w latach 70. XX wieku. Poszukiwania w 1981 zakończyły się fiaskiem; gatunek uznano za wymarły.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy gatunek opisał Nobusuke Takatsukasa w 1931[3]. Nowemu gatunkowi nadał nazwę Conopoderas yamashinae[4]. Obecnie (2017) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny umieszcza go jako odrębny gatunek w rodzaju Acrocephalus[5]. Dawniej klasyfikowany był jako jeden gatunek wraz z trzciniakami: słowiczym (A. luscinius), brunatnym (A. nijoi) i polinezyjskim (A. astrolabii), jednak za ich odrębną klasyfikacją przemawiają badania genetyczne[6][7].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała wynosiła blisko 17 cm[8], masa ciała dla 9 osobników: 24–28 g. Wymiary dla 13 samców i 6 samic: długość skrzydła samców 75–80 mm, samic 73–77 mm; długość ogona samców 65–67 mm, samic 60–65 mm; długość górnej krawędzi dzioba u samców i samic 20–22 mm[9]. Trzciniaki mariańskie przypominały trzciniaki słowicze, wyróżniało je jednak bardziej matowe i brązowe upierzenie. Grzbiet miał mniej rdzawooliwkową barwę, ogon był mniej zaokrąglony (bardziej prostokątnie zakończony). Dziób krótszy, mocniej zagięty[8].

Zasięg[edytuj | edytuj kod]

Trzciniak mariański był endemitem wyspy Pagan (Mariany, Mikronezja). Przedstawiciele gatunku zamieszkiwali wody słodkie i nadbrzeżną roślinność[10].

Status[edytuj | edytuj kod]

IUCN uznaje trzciniaka mariańskiego za gatunek wymarły (EX, Extinct). Klasyfikację jako osobny gatunek otrzymał w 2016[10]. W latach 60. XX wieku populacja trzciniaków mariańskich była już znacznie zredukowana. Ostatni raz odnotowano te ptaki w latach 70. XX wieku. W 1981 były już na pewno wymarłe; poszukiwania w terenie nie przyniosły rezultatu[8], ponadto tamtego roku miał miejsce wybuch wulkanu. Wcześniej do wymierania tych trzciniaków przyczyniało się niszczenie środowiska ich życia poprzez osuszanie podmokłych terenów i wypas bydła niszczącego rdzenną roślinność[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Acrocephalus yamashinae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Acrocephalus yamashinae. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. Nobusuke Takatsukasa. „Dbutsugaku zasshi”. 43, s. 485, 1931. 
  4. Pagan Reed-warbler (Acrocephalus yamashinae). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2017. [dostęp 28 października 2017].
  5. Frank Gill & David Donsker: Bushtits, leaf warblers & reed warblers. IOC World Bird List (v7.3), 31 lipca 2017. [dostęp 27 października 2017].
  6. Cibois, A., Beadell, J.S., Graves, G.R., Pasquet, É., Slikas, B., Sonsthagen, S.A., Thibault, J.-C. & Fleischer, R.C.. Charting the course of reed-warblers across the Pacific islands. Journal of Biogeography. . 38 (10), s. 1963–1975, 2011. 
  7. Saitoh, T., Cibois, A., Kobayashi, S., Pasquet, É. & Thibault, J.-C.. The complex systematics of the Acrocephalus of the Mariana Islands, western Pacific. „Emu”. 112 (4), s. 343–349, 2012. 
  8. a b c d Julian P. Hume: Extinct Birds. Bloomsbury Publishing, 2017, s. 294. ISBN 978-1-4729-3745-2.
  9. Peter Kennerley, David Pearson: Reed and Bush Warblers. A&C Black, 2010, s. 459.
  10. a b Pagan Reed-warbler Acrocephalus yamashinae. BirdLife International. [dostęp 27 października 2017].