Trzebusz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Trzebusz
Trzebusz
Państwo  Polska
Województwo zachodniopomorskie
Powiat gryficki
Gmina Trzebiatów
Liczba ludności (2009) 670
Strefa numeracyjna (+48) 91
Kod pocztowy 72-320 (Trzebiatów)
Tablice rejestracyjne ZGY
SIMC 0784792
Położenie na mapie gminy Trzebiatów
Mapa lokalizacyjna gminy Trzebiatów
Trzebusz
Trzebusz
Położenie na mapie powiatu gryfickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu gryfickiego
Trzebusz
Trzebusz
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Trzebusz
Trzebusz
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Trzebusz
Trzebusz
Ziemia 54°05′29″N 15°15′52″E/54,091389 15,264444

Trzebuszwieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Trzebiatów. Wieś z zabudowaniami poniemieckimi oraz dwoma małymi osiedlami bloków popegiererowskich.

Według danych z 28 lutego 2009 wieś miała 670 mieszkańców[1].

W środku najstarszej części Trzebusza znajduje się późnorenesansowy kościół, zbudowany w 1685 r. na starych fundamentach gotyckich. Kościół posiada drewnianą zwieńczoną ośmiobocznym hełmem wieżę[2].

Położenie[edytuj]

Przez miejscowość przechodzi droga wojewódzka nr 109, a także czerwony Szlak Nadmorski im. Czesława Piskorskiego, które prowadzą do Mrzeżyna.

W latach 1946–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Miejscowość tworzą 3 jednostki osadnicze połączone ze sobą drogą wojewódzką nr 109.

Społeczność lokalna[edytuj]

Gmina Trzebiatów utworzyła dwie jednostki pomocnicze: "Sołectwo Trzebusz" obejmujące najstarsza część wsi, a także "Sołectwo Trzebusz Osiedle" obejmujęce dwa osiedla niskich bloków mieszkalnych. Mieszkańcy obu sołectw wybierają swojego sołtysa i 5-osobową radę sołecką[3]. Mieszkańcy Trzebusza i wsi Nowielice wybierają wspólnie 1 radnego do 15-osobowej Rady Miejskiej w Trzebiatowie[4].

Struktura demograficzna wsi Trzebusz (2009)[1]
Zakres wieku mężczyzn Mężczyźni Kobiety Zakres wieku kobiet
0–19 90 72 0–19
20–60 236 188 20–65
powyżej 60 22 62 powyżej 65
Razem (Σ) 348 322 (Σ) Razem

Historia[edytuj]

Pierwsza wzmianka o wsi Trzebusz (Tribuis, Tribuse) pochodzi z 1180 r., wymieniana została wśród wsi przekazanych przez księcia Kazimierza I klasztorowi norbertanów w Białobokach koło Trzebiatowa. W posiadaniu zakonników była do czasów reformacji. Z 1594 r. pochodzi informacja o parafii w Trzebuszu. Od połowy XVI w. wieś występuje w dobrach książęcych. W dokumentach z wizytacji wsi książęcych z 1628 r. zanotowano wieś z 63 łanami, karczmą, a wśród mieszkańców był 1 pasterz i trzech rękodzielników. W 1804 r. zarejestrowano we wsi 34 gospodarstwa, w tym 2 gospodarstwa sołtysie, 19 pełnych chłopskich, 2 połówkowe i 11 zagrodniczych. Zabudowa wsi, w której mieszkało 780 osób, składała się wówczas z 72 budynków mieszkalnych i około 120 gospodarczych. Funkcjonowała tu szkoła dwuklasowa. Przy wsi był wiatrak (koźlak) i cegielnia (nie istnieją). W 1845 r. zbudowano dom wdów po pastorach (nie istnieje). W 1912 r. Trzebusz otrzymał połączenie kolejką wąskotorową z Trzebiatowem i Mrzeżynem (nieczynna, pozostał czytelny przebieg). W tym też czasie postawiono budynek nowej szkoły. Po 1945 r. wieś zasiedlono osadnikami (wojskowi, ludność z Polski Centralnej i zza Buga). Utrzymany został charakter wsi chłopskiej[5].

Do 2006 roku Trzebusz obejmowało jedno sołectwo, będące jednostką pomocniczą gminy Trzebiatów. W 2006 roku podzielono je na dwa osobne "Trzebusz" i "Trzebusz Osiedle"[3][6].

Charakterystyka zabudowy[edytuj]

Kościół św. Józefa

Najstarsze chałupy mieszkalne datuje się na początek 1. połowy XIX w. (nr 50, 51). Były one stawiane w konstrukcji ryglowej, parterowe, szerokofrontowe, z siedmio-dziewięcioosiowym frontem, sienią na przestrzał, przykryte wysokim dachem naczółkowym, pokrytym łupkiem (jeszcze licznie zachowany). Późniejsze domy murowane (koniec XIX w.) posiadają tę samą formę[5].

Najstarsze zachowane stodoły i budynki gospodarcze zbudowano ok. połowy XIX w. (z 1864 r. pochodzą stodoły nr 1,2), w konstrukcji ryglowej (z ceglanym wypełnieniem), dwuklepiskowe, z odrębnym przejazdem bramnym i furtą dla pieszych. Murowane stodoły z 1. ćwierci XX w. są podobnie duże, dwuklepiskowe, z przejazdem zwieńczonym łukiem koszowym[5].

Przypisy

  1. a b Plan Odnowy Miejscowości Roby na lata 2009-2015. Urząd Miejski w Trzebiatowie, 2009-03, s. 9, seria: Załącznik do Uchwały Nr XXXII/305/09 Rady Miejskiej w Trzebiatowie z dnia 26 marca 2009 r.
  2. Obiekt zabytkowy - nr rej. 276 z 22.02.1958 r.
  3. a b Uchwała Nr XLVII/458/06 Rady Miejskiej w Trzebiatowie z dnia 31 sierpnia 2006 r. ws. podziału Sołectwa Trzebusz (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 105, poz. 1978)
  4. Rada Miejska w Trzebiatowie - Okręg wyborczy nr 9 (pol.). Państwowa Komisja Wyborcza, 2006. [dostęp 2010-01-06].
  5. a b c 8.8.2 Obszary podlegające ochronie. W: Stowarzyszenie Pracowni Autorskich „Afix”: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Trzebiatów. Trzebiatów: UM w Trzebiatowie, 2004, s. 94.
  6. Uchwała Nr XII/114/03 Rady Miejskiej w Trzebiatowie z dnia 28 sierpnia 2003 r. ws. statutów jednostek pomocniczych (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 101, poz. 1715)