Trzeci Okres Przejściowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Trzeci Okres Przejściowy – epoka w historii Starożytnego Egiptu trwająca od śmierci faraona Ramzesa XI z XX dynastii w roku 1070 p.n.e. do koronacji faraona Psametycha I z XXVI dynastii w roku 664 p.n.e.

Ogólny opis[edytuj | edytuj kod]

Po śmierci Ramzesa XI Smendes I przejął władzę w Dolnym Egipcie rządząc z miasta Tanis. Górny Egipt natomiast był kontrolowany przez arcykapłanów Amona w Tebach[1]. W tym czasie mieszkający w zachodniej delcie Nilu Libijczycy zaczęli mieć coraz większą autonomię. Libijscy książęta przejęli władzę nad deltą za panowania Szeszonka I, który założył XXII dynastię. Szeszonk przejął kontrolę także na południem nadając członkom swojej rodziny ważne stanowiska kapłańskie. Władza libijska zaczęła słabnąć pod wpływem ich rywali w delcie z miasta Leontopolis i Kuszytów z Nubii, którzy rozpoczęli inwazję na na Egipt. Około roku 727 p.n.e. kuszycki król Pianchi dokonał inwazji zajmując Teby i ostatecznie deltę[2].

W czasie Trzeciego Okresu Przejściowego prestiż Egiptu znacznie zmalał. Znacznie zmniejszyła się pozycja Egiptu w Asyrii i około roku 700 p.n.e. wojna między tymi państwami była nieunikniona. Między 671 a 667 r p.n.e. Asyryjczycy rozpoczęli atak na Egipt. Panowanie faraonów Taharki i jego następcy Tanutamona było wypełnione ciągłymi walkami z Asyrią. Ostatecznie Asyryjczycy spychają Kuszytów z powrotem do Nubii, zdobywają Memfis i rabują świątynie w Tebach[3].

Asyryjczycy nie podbijając Egiptu na stałe zostawili go pod władzą swoich wasali pochodzących z miasta Sais, którzy założyli XXVI dynastię. W roku 653 p.n.e. królowi Psametychowi I udało się za pomocą greckich najemników uniezależnić się od Asyrii tym samym rozpoczynając Okres Późny w historii Starożytnego Egiptu.

Linie czasu[edytuj | edytuj kod]

Linie czasu panowania władców starożytnego Egiptu od XXI do XXVI dynastii. Zadaniem ich jest zobrazowanie podziału władzy w Egipcie w czasie Trzeciego Okresu Przejściowego – okresu, w którym władzę na różnych terenach, sprawowało trzech, czterech, lub nawet pięciu władców, jednocześnie.

Psametych III Amasis Apries Psametych II Necho II Psametych I Necho I Tanutamon Taharka Szabataka Szabaka Pianchi Bokchoris Tefnacht Szeszonk VI Juput II Rudżamon Takelot III Osorkon III Szeszonk IV Juput I Pedibastet Takelot Harsiese II Osorkon Nimlot ? Harsiese Smendes III Juwlot Szeszonk II Juput Osorkon IV Szeszonk V Pimaj Szeszonk III Takelot II Harsiese Osorkon II Szeszonk II Takelot I Osorkon I Szeszonk I Psusennes III Pinodżem II Smendes II Mencheperre Dżedchonsuefanch I Masaharta Pinodżem I Pianchi Herhor Psusennes II Siamon Osorkon Starszy Amenmope Psusennes I Amenemnesu Smendes I Ramzes XI

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Cerny (1975) p. 645
  2. Shaw (2002) p. 345
  3. Shaw (2002) p. 358