Trzepla zielona

Trzepla zielona
	Ophiogomphus cecilia
	(Geoffroy in Fourcroy, 1785)
	; Samiec
	; Samica
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Podgromada	uskrzydlone
Rząd	ważki
Podrząd	ważki różnoskrzydłe
Rodzina	gadziogłówkowate
Podrodzina	Onychogomphinae
Rodzaj	Ophiogomphus
Gatunek	trzepla zielona
Synonimy
	Libellula cecilia Geoffroy in Fourcroy, 1785; Aeschna serpentina Charpentier, 1825; Ophiogomphus serpentinus (Charpentier, 1825); Aeshna spectabilis Eversmann, 1841; Paradigma bucheckerii Buchecker, 1876; Ophiogomphus bellicosus Voronocovsky, 1909;
	Libellula cecilia Geoffroy in Fourcroy, 1785; Aeschna serpentina Charpentier, 1825; Ophiogomphus serpentinus (Charpentier, 1825); Aeshna spectabilis Eversmann, 1841; Paradigma bucheckerii Buchecker, 1876; Ophiogomphus bellicosus Voronocovsky, 1909;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Trzepla zielona (Ophiogomphus cecilia) – gatunek ważki różnoskrzydłej z rodziny gadziogłówkowatych (Gomphidae)^[2].

Wygląd

Rozpiętość skrzydeł od 60–78^[4] mm, długość ciała 50–60 mm, odwłoka 35–40 mm^[5]. Charakterystyczny jest kształt głowy. Oczy są rozstawione na boki (większość ważek ma oczy stykające się ze sobą). Głowa i tułów żółtozielone z czarnymi pasami. Odwłok czarny w żółte plamy. U samców ósmy i dziewiąty segment odwłokowy jest wrzecionowato rozszerzony. Samice mają między oczami dwa różki.

Występowanie

Występuje w Eurazji – od Francji po jezioro Bajkał^[3]. Na północy od południowej Skandynawii, przez Bałkany i północną Grecję do Kaukazu. Larwy rozwijają się na dnach wód bieżących, gdzie zakopują się w mule lub piasku. Imagines latają od czerwca do września^[4]. Zasiedla wolno płynące nizinne i równinne czyste wody o piaszczystym dnie, jak większe strumienie, rzeki i kanały.

Biologia

Larwy rozwijają się w wodzie 2–3 lata. Dorosłe osobniki żyją kilka tygodni. Jaja zimują w wodzie, wykluwają się na wiosnę. Larwy pokryte są błoną, przez co nie mogą poruszać odnóżami. Później z błon wydostają się odnóża i larwy rozpoczynają właściwe życie w wodzie.

Ochrona prawna

Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową^[6].

Zobacz też

ważki Polski

Przypisy

↑ D. Paulson, M. Schorr & C. Deliry, World Odonata List, 4 grudnia 2022 [zarchiwizowane 2022-12-06] (ang.).
↑ ^a ^b ^c ^d ^e Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-08-29] (ang.).
↑ ^a ^b Ophiogomphus cecilia, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
↑ ^a ^b Jacek Wendzonka. Klucz do oznaczania dorosłych ważek (Odonata) Polski (pdf). „Odonatrix - Biuletyn Sekcji Odonatologicznej Polskiego Towarzystwa Entomologicznego”. 1 (Suplement), czerwiec 2005. ISSN 1733-8239.
↑ Rafał Bernard: Ophiogomphus cecilia (Geoffroy in Fourcroy, 1785) (pdf). [w:] Poradnik ochrony siedlisk i gatunków [on-line]. [dostęp 2010-06-50]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-02-15)].
↑ Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2016 r. poz. 2183).

Bibliografia

Robert Dzwonkowski: Podręczny leksykon przyrody polskiej. Warszawa: Wydawnictwo RTW, 2001, s. 109. ISBN 83-87974-21-8.

Linki zewnętrzne

E.E. Miłaczewska E.E., Trzepla zielona Ophiogomphus cecilia, [w:] wazki.pl [online] .

[wol2022-1] D. Paulson, M. Schorr & C. Deliry, World Odonata List, 4 grudnia 2022 [zarchiwizowane 2022-12-06] (ang.).

[wol-2] Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-08-29] (ang.).

[iucn-3] Ophiogomphus cecilia, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).

[Klucz-4] Jacek Wendzonka. Klucz do oznaczania dorosłych ważek (Odonata) Polski (pdf). „Odonatrix - Biuletyn Sekcji Odonatologicznej Polskiego Towarzystwa Entomologicznego”. 1 (Suplement), czerwiec 2005. ISSN 1733-8239.

[Bernard-5] Rafał Bernard: Ophiogomphus cecilia (Geoffroy in Fourcroy, 1785) (pdf). [w:] Poradnik ochrony siedlisk i gatunków [on-line]. [dostęp 2010-06-50]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-02-15)].

[RMS-6] Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2016 r. poz. 2183).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]