Trznadel czarnogłowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Trznadel czarnogłowy
Granativora melanocephala[1]
(Scopoli, 1769)
Ilustracja
Samiec
Ilustracja
Samica
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

wróblowe

Podrząd

śpiewające

Rodzina

trznadle

Rodzaj

Granativora

Gatunek

trznadel czarnogłowy

Synonimy
  • Emberiza melanocephala Scopoli, 1769
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     w sezonie lęgowym

     zimowiska

Trznadel czarnogłowy[3] (Granativora melanocephala) – gatunek małego, wędrownego ptaka z rodziny trznadli (Emberizidae), zamieszkujący Eurazję. Wyjątkowo zalatuje do Polski. Nie jest zagrożony.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Część systematyków zalicza trznadla czarnogłowego do rodzaju Emberiza[4][5]. Jest to gatunek monotypowy[4][5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Wygląd
Samiec w upierzeniu godowym ma głowę czarną, żółty spód ciała i boki szyi oraz kasztanowy grzbiet. Skrzydła i ogon ciemne, ale pióra z jasną obwódką. Samica ubarwiona bardzo skromnie, szarobrązowa z brudnożółtym spodem ciała.
Wymiary średnie
długość ciała 15,5–17,5 cm[4]
rozpiętość skrzydeł ok. 26–29 cm
masa ciała 23–33 g[4]

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Zamieszkuje południe Europy (Turcja, Grecja, Bułgaria, Albania, Cypr, tereny byłej Jugosławii), Kaukaz Północny i Bliski Wschód aż po zachodni Pakistan. Wędrowny, zimuje w zachodnich Indiach[4]. Do Polski zalatuje wyjątkowo (do końca 2017 odnotowano zaledwie 3 potwierdzone stwierdzenia, dwa ostatnie miały miejsce w 2015 i 2017)[6].

Ekologia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Jaja z kolekcji muzealnej
Biotop
Gaje oliwne, sady, zarośla makii.
Głos
Śpiew na początku szorstki, potem przechodzi w metalicznie dzwoniący. Często śpiewa na wyeksponowanych miejscach.
Gniazdo
Na drzewach lub krzewach.
Jaja
Składa od 4 do 6 jaj.
Wysiadywanie
Od zniesienia ostatniego jaja trwa 12–14 dni. Pisklęta opuszczają gniazdo po ok. 9–12 dniach.
Pożywienie
Nasiona roślin, w czasie karmienia młodych owady.

Status i ochrona[edytuj | edytuj kod]

IUCN uznaje trznadla czarnogłowego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji, obliczona w oparciu o szacunki organizacji BirdLife International dla Europy na rok 2015, zawiera się w przedziale 7–26 milionów dorosłych osobników. Trend liczebności populacji nie jest znany[2].

Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[7].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Emberiza melanocephala, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] [dostęp 2015-12-11] (ang.).
  2. a b BirdLife International, Emberiza melanocephala, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016 [online], wersja 2019-2 [dostęp 2019-09-24] (ang.).
  3. Systematyka i nazewnictwo polskie: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Emberizidae Vigors, 1825 - trznadle - Old World buntings (wersja: 2021-01-16). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-03-09].
  4. a b c d e Copete, J.L.: Black-headed Bunting (Emberiza melanocephala). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2014). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2011. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-21)].
  5. a b F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Buntings (ang.). IOC World Bird List (v11.1). [dostęp 2021-03-09].
  6. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Raport nr 34. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2017. „Ornis Polonica”. 59, s. 119–153, 2018. 
  7. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]