Trznadel złotawy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Trznadel złotawy
Schoeniclus aureolus[1]
(Pallas, 1773)
Samiec
Samiec
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina trznadle
Rodzaj Schoeniclus
Gatunek trznadel złotawy
Synonimy
  • Emberiza aureola Pallas, 1733
Podgatunki
  • E. a. aureola Pallas, 1773
  • E. a. ornata Shulpin, 1928
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 EN pl.svg

Trznadel złotawy[3], trznadel złocisty (Schoeniclus aureolus) – gatunek małego ptaka z rodziny trznadli (Emberizidae), zamieszkujący północno-wschodnią Europę (Finlandia, Rosja) i północną Azję (Syberia). Wędrowny, zimuje w południowo-wschodniej Azji, Indiach i południowych Chinach. Rzadko zalatuje do środkowej i zachodniej Europy, w tym do Polski (stwierdzony 5 razy do 2003)[4].

Systematyka[edytuj]

Wyróżniono dwa podgatunki E. aureola[5][6]:

  • E. aureola aureola – wschodnia Europa do wschodniej Syberii i na południe do Kazachstanu i centralna Mongolia.
  • E. aureola ornata – południowa-środkowa Syberia i północno-wschodnia Mongolia do południowo-wschodniej Syberii, Japonia i północno-wschodnie Chiny.

Morfologia[edytuj]

Cechy gatunku 
Samiec w upierzeniu godowym ma głowę czarną z wyjątkiem ciemnobrązowego wierzchu, żółty spód ciała i podgardle. Grzbiet kasztanowy, w tym samym kolorze przepaska na piersiach. Szeroka, biała pręga na skrzydłach, białe pokrywy podogonowe. Samica z jasnożółtym brzuchem, wierzch ciała jasnobrązowy. Kontrastowy rysunek na głowie z wyraźną jasną pręgą nad okiem. Samiec w szacie spoczynkowej ubarwiony podobnie jak samica.
Śpiew dzwoniący, podobny do śpiewu ortolana. Często śpiewa na wyeksponowanych miejscach.
Wymiary średnie 
długość ciała ok. 14–15,5 cm[6]
Masa ciała 14–33 g[6]

Ekologia[edytuj]

Jaja E. aureola
Biotop 
Preferuje nizinne, podmokłe łąki z wysoką roślinnością i porozrzucanymi wierzbami lub brzozami. Bywa spotykany także w zakrzewieniach rosnących wzdłuż rzek, wtórnych zaroślach krzewów, młodnikach, skrajach brzozowych lasów i, lokalnie, torfowiskach wysokich. Na zimowiskach odwiedza również pola ryżowe, trzcinowiska, uprawy[7].
Lęgi
Przeważnie rozpoczyna lęgi przynajmniej w drugiej połowie czerwca i zazwyczaj wyprowadza jeden lęg. Gniazdo znajduje się na ziemi, także w kępie traw, zagłębieniu, między korzeniami lub nieco nad ziemią w gałęziach wierzby. Składa 3–5 jaj. Inkubacja trwa 13–14 dni, wysiadują oba ptaki z pary. Młode po 11–15 dniach od wyklucia są w pełni opierzone[7].
Pożywienie 
Nasiona roślin, w okresie lęgowym bezkręgowce, m.in. chrząszcze, gąsienice, ważki i pajęczaki[7].

Ochrona[edytuj]

Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[8].

Przypisy

  1. Emberiza aureola. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2015-12-13]
  2. BirdLife International 2013. Emberiza aureola. W: IUCN 2015. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-4. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-12-13]
  3. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Emberizidae Vigors, 1825 - trznadle - Old word buntings (wersja: 2015-05-27). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2015-12-13].
  4. Ludwik Tomiałojć, Tadeusz Stawarczyk: Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. Wrocław: PTPP "pro Natura", 2003, s. 782. ISBN 83-919626-1-X.
  5. F. Gill, D. Donsker: Bananaquit, buntings, sparrows & bush tanagers (ang.). IOC World Bird List: Version 5.4. [dostęp 2015-12-13].
  6. a b c Copete, J.L. & Sharpe, C.J.: Yellow-breasted Bunting (Emberiza aureola). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2015). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2015. [dostęp 7 grudnia 2015].
  7. a b c Clive Byers, Urban Olsson, Jon Curson: Buntings and Sparrows. A&C Black, 2013, s. 168. ISBN 9781408189061.
  8. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną Dz. U. z 2004 r. Nr 220, poz. 2237

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]