Trznadelek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Trznadelek
Schoeniclus pusillus[1]
(Pallas, 1776)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina trznadle
Rodzaj Schoeniclus
Gatunek trznadelek
Synonimy
  • Emberiza pusilla Pallas, 1776
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Trznadelek[3] (Schoeniclus pusillus) – gatunek małego ptaka z rodziny trznadli (Emberizidae), gniazdujący w północnej i północno-wschodniej Europie, północnej Azji i północno-wschodnich Chinach[2]. Wędrowny (przeloty w V i w IX–X). Zimuje w subtropikalnych obszarach ciągnących się od północno-wschodnich Indii po południowe Chiny i Tajwan[4]. W Polsce obserwowany sporadycznie.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Część systematyków zalicza trznadelka do rodzaju Emberiza[4][5]. Jest to gatunek monotypowy[4][5].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Wygląd zewnętrzny[6]
Obie płcie ubarwione podobnie. Grzbiet jest ciemny, intensywnie kreskowany. Spód jasny z ciemnym kreskowaniem. Policzki rdzawe, z jasną obrączką oczną. Ma ciemne boczne paski ciemieniowe oraz czarny pasek otaczający pokrywy uszne przechodzący w niekompletny pasek policzkowy (niesięgający dzioba). Ze względu na podobieństwo, bywa mylony z potrzosem.
Rozmiary
długość ciała 12–13,5 cm[4], rozpiętość skrzydeł 20–22 cm[7]
Masa ciała
12–19,3 g[4]
Głos
Głos kontaktowy: cik, cit, śpiew: świergotliwy podobny do trznadla czubatego, motywy zmienne[6].

Środowisko[edytuj | edytuj kod]

Występuje w tundrze i tajdze w miejscach podmokłych i luźno zadrzewionych.

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

W okresie karmienia piskląt owady, w pozostałych sezonach nasiona.

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Jajo
Gniazdo
Na ziemi ukryte wśród kęp trawy lub nisko na drzewie. Jego budową zajmuje się samica[7].
Jaja
Zwykle 4–6 jaj w lęgu. Inkubacja trwa 11–12 dni. Karmieniem piskląt zajmują się oboje rodzice. Młode są w pełni opierzone po 14–17 dniach od wyklucia[8].

Status i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Gatunek liczny, niezagrożony. IUCN uznaje trznadelka za gatunek najmniejszej troski nieprzerwanie od 2004 (stan w 2019)[2].

W Polsce jest obserwowany bardzo rzadko. Do końca 2017 odnotowano 26 pewnych stwierdzeń (w sumie obserwowano 27 osobników)[9]. W 2018 miał miejsce najliczniejszy dotąd pojaw – odnotowano wówczas 7 stwierdzeń, w tym 5 w Helu[9]. Tak jak prawie wszystkie wróblowe na terenie kraju gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[10].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Emberiza pusilla, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2015-12-13]
  2. a b c BirdLife International 2017, Emberiza pusilla, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2017 [online], wersja 2019-2 [dostęp 2019-09-24] (ang.).
  3. P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Emberizidae Vigors, 1825 - trznadle - Old word buntings (wersja: 2019-05-02). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2019-09-24].
  4. a b c d e Copete, J.L.: Little Bunting (Emberiza pusilla). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2019. [dostęp 2019-09-24].
  5. a b F. Gill, D. Donsker (red.): Buntings (ang.). IOC World Bird List: Version 9.2. [dostęp 2019-09-24].
  6. a b Lars Jonsson, Ptaki Europy i obszaru śródziemnomorskiego, Magnus Ullman i inni, wyd. Wyd. 3, Warszawa: Muza SA, 2006, ISBN 83-7319-927-6, OCLC 749649489.
  7. a b N. Bouglouan: Little Bunting Emberiza pusilla (ang.). W: oiseaux-birds.com [on-line]. [dostęp 2020-06-24].
  8. Species factsheet: Emberiza pusilla (ang.). BirdLife International. [dostęp 2020-06-24].
  9. a b Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Raport nr 35. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2018. „Ornis Polonica”. 60, s. 125–160, 2019. 
  10. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]