Trzonolinowiec we Wrocławiu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Trzonolinowiec
Ilustracja
Widok od strony zachodniej
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Adres ul. Tadeusza Kościuszki 72
50-441 Wrocław
Typ budynku blok mieszkalny
Styl architektoniczny modernizm
Architekt Jacek Burzyński, Andrzej Skorupa
Wysokość całkowita 41 m
Kondygnacje 11
Rozpoczęcie budowy 1961
Ukończenie budowy 1967
Ważniejsze przebudowy 1974
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Trzonolinowiec
Trzonolinowiec
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Trzonolinowiec
Trzonolinowiec
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Trzonolinowiec
Trzonolinowiec
Ziemia51°06′05″N 17°02′25″E/51,101389 17,040278

Dom Trzonowo-Linowy („Trzonolinowiec”), czasem nazywany też „wisielcem” – modernistyczny budynek we Wrocławiu przy ul. Tadeusza Kościuszki 72 (róg ul. Dworcowej), zbudowany w latach 1961–1967. Trzonolinowiec ma 11 kondygnacji, na których mieszczą się 44 mieszkania.

Budynek powstał na podstawie projektu Andrzeja Skorupy i Jacka Burzyńskiego, który został jednak znacznie zmodyfikowany i zubożony między innymi przez zmniejszenie przeszkleń[potrzebny przypis]. Jest to jeden z niewielu tego typu budynków w Europie, podstawą jego konstrukcji jest żelbetowy trzon, przenoszący pionowe obciążenia ściskające na podstawę budynku. Na nim osadzone są stropy w postaci kwadratowych platform zawieszonych (w początkowej konfiguracji) na dwunastu stalowych linach. Liny – elementy rozciągane zamocowane są do szczytu trzonu i przenoszą na niego ciężar stropów, są także zakotwione na poziomie parteru dla usztywnienia konstrukcji. Najniższe piętro zawieszone jest nad niezabudowaną przestrzenią wokół trzonu. W przeciwieństwie do tradycyjnych budynków, które budowane są od dołu, trzonolinowiec budowany był od najwyższego piętra. Poszczególne kondygnacje, zbudowane na poziomie parteru z gotowych prefabrykatów, podnoszone były przez siłowniki hydrauliczne.

Budynek wywołuje mieszane wrażenia estetyczne, budzi kontrowersje i obrasta legendami. Jego sympatycy podkreślają unikalność i niezwykłość konstrukcji, wrażenie „zawisania” w powietrzu. Przeciwnicy krytykują elewację budynku oraz niestaranne wykończenie. Bezpośrednie otoczenie budynku jest obecnie (2019) mocno zaniedbane.

Wisząca na linach konstrukcja, ku oburzeniu konstruktora, została w roku 1974 usztywniona (projekt wzmocnienia trzonolinowca powstał na Politechnice Wrocławskiej). Liny obudowano betonem, a na parterze wzmocnione stalowymi słupami. Wymienione zostały również ściany osłonowe i wewnętrzne. Obecnie nie jest to już więc budynek wiszący, a de facto szkieletowy.

Daleki od wygody i pełen usterek, budynek ten zyskał jednak tytuł Domu Roku 1967. Przedwczesna śmierć współtwórcy budynku, Jacka Burzyńskiego (zginął na polowaniu) dała początek pogłosce, jakoby popełnił on w związku z nim samobójstwo. W trzonolinowcu lokowano artystów wrocławskich scen. W początkach swej kariery mieszkali tu m.in. Bogusław Linda i Krzysztof Globisz. Dziś mieszkają w nim głównie przyjezdni studenci [potrzebny przypis].

Inne budynki o konstrukcji trzonoliniowej[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]