Tuchomie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tuchomie
Fragment miejscowości
Fragment miejscowości
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat bytowski
Gmina Tuchomie
Liczba ludności (2006) 1365
Strefa numeracyjna (+48) 59
Kod pocztowy 77-133
Tablice rejestracyjne GBY
SIMC 0752059
Położenie na mapie gminy Tuchomie
Mapa lokalizacyjna gminy Tuchomie
Tuchomie
Tuchomie
Położenie na mapie powiatu bytowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bytowskiego
Tuchomie
Tuchomie
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Tuchomie
Tuchomie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Tuchomie
Tuchomie
Ziemia54°06′46″N 17°20′07″E/54,112778 17,335278
Strona internetowa miejscowości

Tuchomie (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Tëchómie) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Tuchomie, przy drodze krajowej nr 20 Stargard - Szczecinek - Gdynia i na trasie nieistniejącej już linii kolejowej (Lębork) – Bytów - Miastko. Miejscowość jest placówką Ochotniczej Straży Pożarnej i siedzibą gminy Tuchomie. Dawniej dzieliło się na Tuchomie Królewskie (kaszb. Królewsczé Tëchòmié lub też Kr. Tëchòmie, Królewsczi Tëchòm, niem. Königlich Groß Tuchen[1]) i Tuchomie Szlacheckie (kaszb. Szlachecczé Tëchòmié lub też Szl. Tëchòmie, Szlachecczi Tëchòm, niem. Adelig Groß Tuchen).

We wsi w 1956 urodził się Ludwik Prądzyńskipolski związkowiec, działacz opozycji demokratycznej w okresie PRL.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Inne miejscowości z prefiksem Tuchom: Tuchom, Tuchomek, Nowy Tuchom, Borzytuchom, Tuchomko

Historia[edytuj]

  • 1315 – wzmianka o wsi "Tuchom" jako nadanej rycerzowi Kazimierzowi z Tuchomia (zapisany jako Kasimir von Tuchom)
  • do 1345 – właścicielem wsi jest rycerz Chocimir, który rezyduje w obronnym dworze
  • 1385 – Tuchomie przechodzi w posiadanie zakonu krzyżackiego
  • 1400 - wójt bytowski nadał swemu słudze sołectwo w Tuchomiu razem z 30 łanami ziemi na prawie chełmińskim. W tym okresie powstaje na folwarku zarodowa stadnina koni.
  • 1560 – budowa młyna
  • 1637 – Tuchomie razem z Bytowem i Lęborkiem zostaje przyłączone do Królestwa Polskiego
  • 1640 – oddanie katolikom przez protestantów kościoła św. Michała
  • 16576 listopada Tuchomie po traktacie bydgoskim staje się lennem Brandenburgii do czasu wymarcia dynastii Hohenzollernów
  • 1670 – ukończenie budowy małego kościoła ewangelickiego
  • 1674 – pożar niszczy wieś i kościół ewangelicki
  • 1691 – zakończenie budowy parterowego kościoła ewangelickiego o konstrukcji ryglowej
  • 1695 – pożar niszczy katolicki kościół św. Michała
  • 1704 – odbudowa kościoła katolickiego
  • 1889 – budowa nowego neogotyckiego kościoła ewangelickiego
  • 1905 – budowa nowego katolickiego kościoła pw. św. Michała
  • 1909 – przeprowadzenie przez wieś linii kolejowej z Bytowa do Miastka
  • 1945 – Niemcy ewakuują mieszkańców, zajęcie do 6 marca wsi przez 70 Armię polową Armii Czerwonej wchodzącą w skład 2 Frontu Białoruskiego.

W 1946 w Tuchomiu założono prywatny teatr lalek, od 1966 Państwowy Teatr Lalki „Tęcza” w Słupsku.

Zabytki[edytuj]

Według rejestru zabytków NID[2] na listę zabytków wpisane są:

  • kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła, XVII w., 1905, nr rej.: A-256 z 19.03.1960
  • zespół dworski, 1 poł. XIX w., nr rej.: A-249 z 12.02.1966: dwór („Zamek” – zachowane piwnice) oraz ogród przy ul. Sobieskiego 73.

Ponadto w Tuchomiu znajdują się:

  • neogotycki kościół św. Wojciecha z 1889 r.
  • dworzec kolejowy z pocz. XX wieku
  • stara szkoła z I poł. XX wieku
  • XIX-wieczny cm. ewangelicki, położony na wzniesieniu porośniętym starodrzewem. Zachowało się kilka nagrobków[3]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. 1946 nr 142 poz. 262)
  2. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie. 31 marca 2017; 26 dni temu. [dostęp 2016-12-19]. s. 6.
  3. Anna, Krzysztof Jakubowscy „Pomorskie cmentarze”, Gdańsk 2012, ​ISBN 978-83-62129-73-7