Tunel średnicowy w Łodzi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tunel średnicowy w Łodzi
Ilustracja
Początek tunelu średnicowego od stacji Łódź Fabryczna (rok 2016)
Państwo

 Polska

Miejscowość

Łódź

Długość

7500 m

brak współrzędnych

Tunel średnicowy w Łodzi – budowany kolejowy tunel średnicowy o długości 7,5 km, mający przebiegać 17 m pod centrum Łodzi, który ma połączyć dworzec Łódź Fabryczna z dworcami Łódź Kaliska i Łódź Żabieniec. W tunelu zaplanowano również dodatkowe przystanki z peronami. Przewiduje się budowę jednego tunelu od stacji Łódź Fabryczna, który będzie się rozgałęział do dwóch tuneli, prowadzących do Łodzi Kaliskiej i Łodzi Żabieńca. Budowa realizowana była poprzez wykopy otwarte oraz drążenie tarczami TBM[1].

Jeden z nich pierwotnie został przewidziany dla kolei dużej prędkości „Y”, obecnie linii kolejowej nr 85, i umożliwi poprowadzenie jej przez stację kolejową Łódź Fabryczna, natomiast drugi będzie przedłużeniem linii nr 17 z Dworca Fabrycznego, która skrzyżuje się z linią nr 15 na północ od dworca Łódź Kaliska. Odległość między stacjami wynosi około 2,7 km w linii prostej.

Rozpoczęcie[2] inwestycji o wartości 1,59 mld zł[3] nastąpiło pod koniec 2017 roku od podpisania umowy na realizację dokumentacji projektowej i roboty budowlane, a prace budowlane planowano zacząć w czerwcu 2019 r.[2], podczas gdy ich ukończenie zaplanowano w 2022 r.[4] Ostatecznie prace budowlane rozpoczęto w sierpniu 2019 r.[5]

Tunel kolei konwencjonalnej[edytuj | edytuj kod]

Tunel ten będzie służył zarówno pociągom Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej, jak i innym przewoźnikom regionalnym i ponadregionalnym. W funkcjonującym obecnie odcinku tunelu znajduje się jedynie Dworzec Łódź Fabryczna, a po oddaniu do użytku budowanego obecnie odcinka, docelowo powstaną w nim również następujące przystanki[6][7][8]:

  • Łódź Śródmieście – przystanek zlokalizowany w rejonie skrzyżowań ul. Zielonej z Wólczańską i al. Kościuszki. Projektowane są trzy podziemne poziomy połączone schodami ruchomymi i stałymi oraz windami. Na poziomie -3 dwa perony jednokrawędziowe o długości 155 m. Pozostałe poziomy będą służyć komunikacji. Dodatkowo na jednym z nich będą dostępne punkty usługowe/handlowe.
  • Łódź Polesie – przystanek zlokalizowany w rejonie ulic Ogrodowej/Drewnowskiej/Karskiego. Projektowane trzy podziemne poziomy połączone schodami ruchomymi i stałymi oraz windami.
  • Łódź Koziny[9][10][11][12] – przystanek zlokalizowany w miejscu komory startowej na granicy osiedli Żubardź i Koziny, w rejonie ulic Drewnowskiej i Kasprzaka oraz alei Włókniarzy. Przystanek składać się będzie z trzech poziomów, gdzie dwa z nich (-2 i -3) zawierały będą po dwa jednokrawędziowe perony o długości 155 m każdy.
Pierwotny schemat tunelu (w kolorze niebieskim), jeszcze bez planowanej stacji Łódź Koziny

Tunel Kolei Dużych Prędkości[edytuj | edytuj kod]

W nieokreślonej przyszłości ma powstać drugi tunel, który będzie obsługiwać ruch na linii kolejowej nr 85 z Warszawy do Poznania, będącej rozwinięciem dawnego wariantu linii kolei dużej prędkości „Y”[13].

Kalendarium[edytuj | edytuj kod]

  • 2002 – Instytut Rozwoju i Promocji Kolei przedstawił koncepcję „Metra Łódź”[14].
  • 26 września 2009 – podpisanie porozumienia pomiędzy miastem Łódź, PKP PLK, EC1 Łódź – Miasto Kultury oraz Samorządem Województwa Łódzkiego dotyczącego finansowania i realizacji studium wykonalności dla tunelu średnicowego[15].
  • 23 grudnia 2009 – ogłoszenie przetargu na opracowanie studium wykonalności tunelu[15].
  • 11 marca 2010 – podpisanie umowy z firmą Sener na wykonanie studium wykonalności tunelu[16][17].
  • 12 listopada 2014 – rząd zatwierdził Kontrakt Terytorialny dla województwa łódzkiego, który obowiązywać ma w latach 2014–2023. Wśród głównych projektów są m.in. obwodnice Wielunia i Bełchatowa oraz tunel kolejowy pod Łodzią[18].
  • 20 sierpnia 2015 Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego poinformował o aktualnym harmonogramie realizacji inwestycji. Zakłada on do połowy 2016 ogłoszenie postępowania przetargowego na projekt i realizację tunelu, pod koniec 2018 rozpoczęcie prac budowlanych, zaś w 2023 ukończenie budowy tunelu kolei konwencjonalnej[19].
  • 28 listopada 2016 PKP PLK ogłosiły przetarg w formule „projektuj i buduj” na budowę tunelu średnicowego w ramach projektu POIiŚ 5.1-15 „Udrożnienie Łódzkiego Węzła Kolejowego (TEN-T), etap II, odcinek Łódź FabrycznaŁódź Kaliska/Łódź Żabieniec”. Szacunkowy koszt budowy to 2,17 mld PLN brutto, a termin realizacji to 48-51 miesięcy. Termin składania ofert minął 11 stycznia 2017[20].
  • wrzesień 2017 – zwycięzcami przetargu zostały konsorcjum Energopol Szczecin i Przedsiębiorstwo Budowy Dróg i Mostów z Mińska Mazowieckiego[21][22].
  • 28 grudnia 2017 – PKP PLK podpisały z Energopolem Szczecin umowę na budowę tunelu[3].
  • lipiec 2019 – Przedsiębiorstwo Energopol Szczecin, mające być głównym wykonawcą tunelu, złożyło wniosek o upadłość, co może stanowić poważne utrudnienie dla realizacji inwestycji[23]. Energopol przestał być liderem konsorcjum[24], a nowym zostało Przedsiębiorstwo Budowy Dróg i Mostów Sp. z o.o z Mińska Mazowieckiego, które otrzymało zgodę na budowę komory startowej[25].
  • sierpień 2019 – rozpoczęcie budowy komory startowej w rejonie ulic Odolanowskiej i Stolarskiej[5].
  • jesień 2020 – planowany początek prac budowlanych[26]
  • 2021 – zatwierdzenie przystanku Łódź Koziny[27][28].
  • 2022 – planowane zakończenie prac.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. W Łodzi powstaje najdłuższy tunel kolejowy w Polsce, www.rynekinfrastruktury.pl [dostęp 2020-04-14] (pol.).
  2. a b Łódź: Tunel średnicowy zgodnie z planem. W czerwcu budowa komory startowej, rynek-kolejowy.pl, 27 lutego 2019 [dostęp 2019-02-27] (pol.).
  3. a b Łódź: Jest umowa na tunel średnicowy. Początek prac jesienią [dostęp 2017-12-28] (pol.).
  4. Roman Czubiński, Łódzki tunel średnicowy. Otwarcie w 2022 r., www.transport-publiczny.pl, 6 lutego 2020 [dostęp 2020-02-10] (pol.).
  5. a b Ruszyły pierwsze prace przy łódzkim tunelu. Na razie – rozbiórkowe [zdjęcia], rynek-kolejowy.pl [dostęp 2020-04-02] (pol.).
  6. Łódź: KE przyznała dofinansowanie na tunel średnicowy – Wszystko na temat branży kolejowej: PKP, Intercity, przewozy regionalne, koleje mazowieckie, rozkłady jazdy PKP, Kolej. [dostęp 2018-12-06].
  7. Ogromny przetarg na budowę tunelu pod Łodzią ogłoszony – Wszystko na temat branży kolejowej: PKP, Intercity, przewozy regionalne, koleje mazowieckie, rozkłady jazdy PKP, Kolej. [dostęp 2016-12-02].
  8. Łódź: Jakiego tunelu chcą PKP PLK? – Wszystko na temat branży kolejowej: PKP, Intercity, przewozy regionalne, koleje mazowieckie, rozkłady jazdy PKP, Kolej. [dostęp 2016-12-02].
  9. Łódzki tunel średnicowy. Otwarcie w 2022 r., www.transport-publiczny.pl [dostęp 2020-02-07] (pol.).
  10. Radio Łódź, Wszystkie części pierwszej maszyny do drążenia tunelu średnicowego już w Łodzi, Radio Łódź [dostęp 2020-02-07] (pol.).
  11. https://tulodz.pl/wiadomosci,transport,lodzkie-metro-doczeka-sie-trzeciej-stacji-powstanie-przystanek-lodz-wlokniarzy,new,mg,1,15.html,9201.
  12. Oficjalna strona inwestycji PKP PLK, Łódź Koziny – trzeci przystanek na trasie Fabryczna-Kaliska, Tunel, który łączy Polskę, 13 sierpnia 2021 [dostęp 2021-09-12] (pol.).
  13. Ciąg nr 9, Centralny Port Komunikacyjny [dostęp 2020-08-02] (pol.).
  14. Metro Łódź, „Biuletyn Instytutu Rozwoju i Promocji Kolei”, Centrum Statystyki Kolejowej, 20 sierpnia 2002 [zarchiwizowane z adresu 2004-09-14].
  15. a b Rusza przetarg na opracowanie studium wykonalności tunelu pod miastem, łączącego łódzkie dworce kolejowe, EC1 Łódź, 23 grudnia 2009 [dostęp 2010-03-11] [zarchiwizowane z adresu 2010-01-14].
  16. Łódź: Umowa z Senerem na studium wykonalności budowy tunelu KDP podpisana – www.rynek-kolejowy.pl. [dostęp 2010-03-11].
  17. Hiszpanie zaprojektują kolejowy tunel z Fabrycznego na Kaliski – Łódź – Naszemiasto.pl. [dostęp 2010-03-12].
  18. Łódzkie. Projekty o wartości 26 mld zł w Kontrakcie Terytorialnym dla regionu, Wyborcza.pl, 12 listopada 2014 [dostęp 2014-11-14] [zarchiwizowane z adresu 2014-11-15].
  19. Tunel pod Łodzią powstanie za osiem lat. Jest harmonogram – Rynek Kolejowy. [dostęp 2015-11-04].
  20. Ogromny przetarg na budowę tunelu pod Łodzią ogłoszony – Wszystko na temat branży kolejowej: PKP, Intercity, przewozy regionalne, koleje mazowieckie, rozkłady jazdy PKP, Kolej. [dostęp 2016-11-28].
  21. Łódzki tunel średnicowy: KIO oddaliła odwołania [dostęp 2017-11-03] (pol.).
  22. Tunel średnicowy w Łodzi. Wybrano najlepszą ofertę, metro za 4 lata, „lodz.wyborcza.pl” [dostęp 2017-11-03] (pol.).
  23. Piotr Jach, Budowa tunelu średnicowego zagrożona? Wykonawca złożył wniosek o upadłość, Express Ilustrowany, 4 lipca 2019 [dostęp 2019-07-05] (pol.).
  24. Zmiana lidera konsorcjum budującego tunel średnicowy w Łodzi, Inżynieria.com [dostęp 2019-10-20] (pol.).
  25. Łódź: zgoda na budowę komory startowej dla TBM, Inżynieria.com [dostęp 2019-10-20] (pol.).
  26. Jesienią ruszy budowa podziemnej stacji Łódź Śródmieście, transport-publiczny.pl [dostęp 2020-08-05] (pol.).
  27. Łódź Koziny – trzeci przystanek na trasie Fabryczna-Kaliska, Tunel, który łączy Polskę, 13 sierpnia 2021 [dostęp 2021-09-12] (pol.).
  28. Tunel średnicowy w Łodzi: będzie trzeci podziemny przystanek, Inżynieria.com [dostęp 2021-09-12] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]