Turhan Hatice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Turhan Hatice Sultan (16274 sierpnia 1683 roku) – konkubina Ibrahima I, matka i Valide Sultan Mehmeda IV.

Turhan Hatice Sultan
Devletlu İsmetlu Baş Haseki Turhan Hatice Valide Sultan Aliyyetü'ş-Şân Hazretleri
Haseki Sultan
Okres od 1642
do 1648
Poprzednik Ayşe
Następca Emetullah Rabia Gülnuş
Valide Sultan
Okres od 1651
do 1683
Poprzednik Kösem
Następca Saliha Dilaşub
Dane biograficzne
Dynastia Osmanowie
Data i miejsce urodzenia 1627
Ukraina
Data i miejsce śmierci 4 sierpnia 1683
Stambuł, Imperium Osmańskie
Miejsce spoczynku Nowy Meczet
Małżeństwo Ibrahim I
Dzieci Mehmed IV
Ahmed
Gevherhan
Beyhan

Była jedną z dwóch kobiet w historii Imperium Osmańskiego, które były oficjalnymi regentkami (pierwszą była Mahpeyker Kösem). Ważna postać podczas sułtanatu kobiet.

Wczesne życie[edytuj | edytuj kod]

Turhan Hatice, której oryginalne imię jest nieznane, miała pochodzić z terenów dzisiejszej Ukrainy[1][2][3][4][5][6][7][8]. Podczas jednego z najazdów tatarskich została porwana i sprzedana do niewoli. W wieku okołu 12 lat, została wysłana do pałacu Topkapı, jako prezent od Chana krymskiego, dla matki sułtana Ibrahima I, sułtanki Kösem[9][10].

Turhan Hatice

Od niewolnicy do Valide Sultan[edytuj | edytuj kod]

Prawdopodobnie to Kösem podarowała Turhan Ibrahimowi. 2 stycznia 1642 roku Hatice urodziła przyszłego sułtana Mehmeda IV[11]. W kolejnych latach dała mu jeszcze trójkę dzieci.

Turhan Hatice była jedną z ośmiu głównych konkubin (Haseki Sultan) Ibrahima I. Nigdy jednak nie została jego prawowitą małżonką.

8 sierpnia 1648 roku Ibrahim został zdetronizowany, a parę dni później uduszony[12]. Na czele Imperium Osmańskiego stanął sześcioletni Mehmed IV. W takim przypadku tytuł Valide Sultan należał się jego matce. Jednak Turhan przez młody wiek i niedoświadczenie przeoczyła okazję. Zamiast niej regentką i Valide Sultan została poprzednia sułtanka matka- Kösem[13]. Hatice okazała się być zbyt ambitną, by pozwolić odebrać sobie ten tytuł bez walki. Była wspierana przez wielkiego wezyra i agów haremowych, a Kösem - przez janczarów[14]. Kösem została zamordowana trzy lata po objęciu władzy przez Mehmeda.

Mauzoleum Turhan Hatice znajduje się w, wybudowanym przez jej syna, stambulskim Nowym Meczecie

Valide Sultan i regentka[edytuj | edytuj kod]

Wraz ze śmiercią rywalki, Turhan Hatice została Valide Sultan. Jako regentka miała ogromną władzę. Towarzyszyła synowi w ważnych spotkaniach. Jej syn, sułtan, kochał ją i szanował. Uważał ją za współwładczynię.

Turhan Hatice zmarła 4 sierpnia 1683 roku. Została pochowana w Nowym Meczecie w Stambule[15].

W kulturze[edytuj | edytuj kod]

Turhan Hatice jest ważną postacią w tureckim serialu Wspaniałe stulecie: Sułtanka Kösem. W rolę tę wcieliła się Hande Doğandemir.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Natalia Yakovenko: „Essays on History on Ukraine. From the Earliest Times until the End of the 18th Century”. 1997.
  2. Ruth Barzilai-Lumbroso (2008). Turkish Men, Ottoman Women: Popular Turkish Historians and the Writing of Ottoman Women’s History. ProQuest. ​ISBN 978-0-549-48355-7​.
  3. Marc David Baer (1 Sep 2011). Honored by the Glory of Islam: Conversion and Conquest in Ottoman Europe. Oxford University Press. ​ISBN 978-0-199-79783-7​.
  4. Mediterranean passages: readings from Dido to Derrida, Miriam Cooke, Erdağ M Göknar, Grant Richard Parker, Chapel Hill: University of North Carolina Press, 2008, ISBN 978-0-807-83183-0, OCLC 192042283.
  5. Halide Edib Adıvar, Mushirul Hasan, Academy of Third World Studies (2009). East faces West: impressions of a Turkish writer in India. Academy of Third World Studies, Jamia Millia Islamia. ​ISBN 978-8-189-83351-0​.
  6. Narodna biblioteka „Sv. sv. Kiril i Metodiĭ. Orientalski otdel, International Centre for Minority Studies and Intercultural Relations, Research Centre for Islamic History, Art, and Culture (2003). Inventory of Ottoman Turkish documents about Waqf preserved in the Oriental Department at the St. St. Cyril and Methodius National Library: Registers Volume 1 of Inventory of Ottoman Turkish Documents about Waqf Preserved in the Oriental Department at the St. St. Cyril and Methodius National Library, Rumen Kovachev. Narodna biblioteka „Sv. sv. Kiril i Metodiĭ.
  7. F. L. Carsten (1961). The New Cambridge Modern History: The ascendancy of France, 1648-88, Volume 5publisher=CUP Archive. ​ISBN 978-0-521-04544-5​.
  8. A History of the Ottoman Empire to 1730. CUP Archive.
  9. Thys-Senocak, s. 17.
  10. Honored by the Glory of Islam: Conversion and Conquest in Ottoman Europe, s. 35.
  11. Thys-Senocak, s. 25.
  12. Thys-Senocak, s. 26.
  13. Peirce, s. 250.
  14. Peirce, s. 252.
  15. Peirce, s. 207.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Leslie P Peirce, The imperial harem: women and sovereignty in the Ottoman Empire, New York: Oxford University Press, 1993, ISBN 0-19-507673-7, OCLC 27811454 (ang.).
  • Lucienne Thys-Şenocak, Ottoman women builders: the architectural patronage of Hadice Turhan Sultan, Aldershot, England; Burlington, VT: Ashgate, 2006, ISBN 0-7546-3310-1, OCLC 62697192 (ang.).

Zobacz także[edytuj | edytuj kod]